Wolken boven christelijk onderwijs

De vanzelfsprekendheid voorbij
Niets lijkt er in ons land meer vanzelfsprekend dan dat onze kinderen naar de christelijke school mogen. Al generaties lang kennen we de bijzondere scholen met vaak klinkende namen, de gebouwen zien er doorgaans prima uit, er werkt goed en gemotiveerd personeel, en uiteindelijk, de vrijheid van onderwijs ligt verankerd in art 23 van de Grondwet. Geen vuiltje aan de lucht, toch?
Toch is er op dit moment van alles aan de had. Jawel, de zon schijnt nog steeds boven christelijk Nederland, maar er zijn niet alleen vuiltjes aan de lucht, er komen donkere wolken aandrijven. En het opvallende is dat niemand naar de lucht kijkt. Zolang de zon nog schijnt draaien we ons nog eens behaaglijk om en sluiten we de ogen!

Liberale bijbel
Welke wolken komen er dan aan? Wie alleen maar het nieuws volgt, merkt bijna wekelijks dat er steeds meer stemmen in ons land opgaan, die de vanzelfsprekendheid van de vrijheid van onderwijs aanvallen. U hoeft alleen maar de Haagse politiek van begin 2005 gevolgd te hebben om vast te stellen dat er op dit moment al geen politieke meerderheid meer is voor handhaving van art 23. Een paar stemmen:
- In het Liberaal Manifest van de VVD staat nog niet met ronde woorden dat het duale stelsel moet worden afgeschaft, maar worden bijzondere scholen alleen nog toegelaten mits ze vrij zijn van discriminatie en de bestaande rechtsorde aanvaarden. Er is geen sprake meer van gelijkstelling, maar van gedogen, waarbij de liberale bijbel toetssteen is voor het bestaansrecht van christelijk onderwijs. Het eerste en grote gebod in die bijbel luidt immers:
'Gij zult niet discrimineren'. Ieder die exclusief zijn eigen standpunt verdedigt, discrimineert anderen die dat niet willen.
Het was onthullend wat de liberale burgemeester van Leeuwarden, Gert Dales, schrijver van het manifest, daarover onlangs in het RD zei:
'Een school die pal achter een leraar gaat staan die een homoseksuele jongen aanraadt zich seksueel te onthouden, is wat hem betreft gereed voor sluiting. Ook andere VVD'ers als Hirschi Ali en minister Rita Verdonk verklaren onomwonden dat artikel 23 de grootste sta-in-de-weg is voor de integratie van bepaalde bevolkingsgroepen en het liefst vandaag nog in de prullenbak moet.

- De PvdA wil een acceptatieplicht voor christelijke scholen. Ieder die zich meldt en wil conformeren aan de missie van de school, moet worden toegelaten en kan ook zitting nemen in een bestuur of medezeggenschapsraad.

- Rechtsfilosoof Paul Cliteur is spreekbuis van vele verlichte Nederlanders, als hij zegt dat religies niets toevoegen aan de belangrijkste waarden van een samenleving. 'Religie hoort net als seks en drugs tot het privé-domein en dus niet op school'. Bovendien is het beroep op het particuliere initiatief voor hem geen vrijbrief voor de oprichting van vrije scholen: 'De maffia is ook een particulier initiatief'.

Islamitisch badwater
Naast deze donkere wolken 'van buiten' zijn er ook donkere wolken vanuit 'het binnenland'. Steeds meer christelijke scholen varen in de praktijk een algemene liberale koers. Andere godsdiensten mogen op voet van gelijkheid meedoen, het benoemingsbeleid wordt zeer ruim genomen, dagopeningen en bijbellezen wordt overgelaten aan de enkele 'fanatici' onder het lerarenkorps. Bovendien zijn er nog al wat christelijke scholen waar de niet-christelijke leerlingen veruit in de meerderheid zijn. Een situatie die liberaal denkende mensen gewoon onhoudbaar vinden. Dat je je eigen achterban wilt bedienen, vooruit, maar dat je op staatskosten ook een bredere uitwaaiering van je ideeën mag realiseren, dat gaat velen te ver.
Bovendien speelt in de hedendaagse discussie mee dat veel moslims ook vanuit artikel 23 eigen islamitische scholen oprichten. Een gruwel voor integratie-ideologen! Welnu, als we moslims verbieden om eigen scholen op te richten, dan moet het christelijke scholen ook verboden worden. Gelijke monniken, gelijke kappen. Het christelijke kind moet maar weggegooid met het islamitische badwater. Allemaal naar de neutrale school, met facultatief godsdienstonderwijs.
Op dit moment staan alleen de christelijke partijen nog principieel achter artikel 23. Bij andere partijen handhaaft met het artikel formeel vaak nog wel om geen nieuwe schoolstrijd te ontwikkelen, of om pragmatische redenen, maar inhoudelijk hoeft het voor hen niet meer. Slechts klassieke liberalen als Wiegel, Rutte en Cornielje denken daar anders over, maar het is de vraag of hun visie binnen de partij nog dominant is. Kortom, de christelijke school staat zwaar weer te wachten, misschien al wel onder de volgende kabinetsperiode. Daarbij zal er geen sprake zijn van plotselinge afschaffing van de gelijkstelling tussen openbaar en bijzonder, maar zal er een voortdurende toetsing zijn van het bijzonder onderwijs in hoeverre het onderwijs nog uitgaat van algemene maatschappelijke waarden. Er komen dus twee bijbels op een christelijke school te liggen, de liberale bijbel en de echte Bijbel en de exegese wordt beoordeeld door de inspectie.

Pabo als afstreepkeus
Misschien vindt u bovenstaande regels erg zwart getekend. Toch zijn de weersvoorspellingen niet anders. Alleen christelijk Nederland schijnt te denken dat de zon altijd blijft schijnen. Men draait zich nog een keer om, steekt alle energie in 'binnenkerkelijke' discussies, maar ziet niet de donkere wolken van twee kanten aankomen! Men zet niet alles op alles om te houden wat we hebben, om bestuurlijk actief te zijn, om jonge mensen te motiveren om het christelijk onderwijs in te gaan, om ouders te mobiliseren om te waken bij het christelijk onderwijs.
Jaarvergaderingen worden nauwelijks meer bezocht, ouderavonden hebben te maken met slinkende bezoekersaantallen, bestuursleden die veel vrije tijd willen investeren in christelijk onderwijs zijn er bijna niet meer, en waar blijven de gemotiveerde (mannelijke) leerkrachten die uit roeping dit vak kiezen. De keus voor de Pabo of de lerarenopleiding lijkt soms een afstreepkeus: Als ik het echt niet weet, kan ik altijd nog het onderwijs in gaan.
In oktober 2004 hebben de schrijvers van dit artikel alle kerken uit de regio Gouda een brief geschreven met het dringende verzoek het christelijk onderwijs op de kerkelijke agenda te zetten. In totaal stuurden we honderd brieven weg; slechts een handjevol reacties kregen we. Bij twee gemeenten werden we voor een gesprek uitgenodigd. Daarom doen we opnieuw een beroep op de kerken, nu echter via de Waarheidsvriend. Waak bij het christelijk onderwijs, schud uw mensen wakker, en bid in het openbaar en in het verborgen. Het onderwijsveld zal het eerste slagveld zijn tussen het 'tolerante' liberale denken en het christelijke denken. We zullen de aanbevelingen uit onze brief hieronder weergeven:

Stimuleert u capabele leden van uw gemeente om zitting te nemen in het bestuur, de medezeggenschapsraad, de klankbordgroep van een christelijke school? Stimuleert u jongeren voor een beroep in het onderwijs?

Heeft u als christelijke gemeente contacten met besturen, leerkrachten en directieleden van scholen en bemoedigt u hen? Is er binnen uw kerkenraad een aanspreekpunt voor onderwijszaken?

Doet u regelmatig voorbede voor allen die in deze sector werkzaam zijn en bidt u ook voor het christelijk onderwijs als geheel?

Kerkenraadsvergaderingen
Deze lijst zou gemakkelijk uit te breiden zijn, maar we laten het voorlopig even hierbij. We vragen uw aandacht voor enkele concrete initiatieven die

L.W. Wiltink is directeur van de Christelijke 'Livingstoneschool' voor basisonderwijs en A.A. Korevaar is plaatsvervangend rector van de Christelijke Scholengemeenschap 'De Goudse Waarden'. Vanuit hun betrokkenheid bij en zorg voor het christelijk onderwijs hebben ze honderd kerkenraden in de regio Gouda benaderd met het verzoek het christelijk onderwijs op de kerkelijke agenda te plaatsen. Wanneer u deze zorg deelt, roepen we u op een dergelijke initiatief te ontplooien om samen te werken aan het behoud van het christelijk onderwijs in Nederland. Beide auteurs zijn bereid u hierbij te adviseren.
U kunt hen per e-mail bereiken: l.w.wiltink@livingstoneschoolgouda.nl en a.korevaar(a)degoudsewaarden.nl

ons op dit moment voor ogen staan. We denken aan:

- Het christelijk onderwijs regelmatig laten terugkeren als agendapunt op uw kerkenraadsvergaderingen om onder andere te spreken over genoemde aandachtspunten.

- Indien gewenst zijn we bereid om een moment op uw vergadering aanwezig te zijn met als doel zorgen en vreugden met u te delen en deze brief toe te lichten.

- Het beleggen van een gemeente-avond of het houden van een kring over het christelijk onderwijs. Wilt u eens nagaan of uw kerkelijke agenda dit jaar daarvoor ruimte biedt ? Beide ondergetekenden willen zo nodig hun medewerking aan zo'n avond geven.

Vanzelfsprekendheid  voorbij
Het is onze wens, dat betrokkenen bij het christelijk onderwijs meer de handen ineen gaan slaan of, beter nog, de handen gezamenlijk gaan vouwen. Als deze brief daarvoor mag dienen, zijn we al erg dankbaar. We hopen dat u met ons aan bovengenoemde zaken aandacht wilt geven.
Wij hebben bovengenoemde brief op persoonlijke titel geschreven. Omdat we betrokken zijn op het christelijk onderwijs. Omdat het ons aan het hart gaat dat ons stelsel zo onder druk staat. Omdat het niet maar om een vorm van educatie gaat, maar om het evangelie na aan het hart van kinderen te mogen blijven leggen. Laat u niets wijsmaken: De vanzelfsprekendheid is voorbij, alleen we beseffen het nog niet. De zon schijnt nog. We permitteren ons nog te veel 'luxe discussies'.
Kerkenraden, ouders, en alle andere betrokkenen. Bid voor het christelijk onderwijs, geef er aandacht aan, bemoedig uw plaatselijke veldwerkers, en houd het 'weerbericht' in de gaten. Het is later dan u denkt!

A

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen