Globaal bekeken

In zijn laatste rondzendbrief gaf dr. G.H. Cohen Stuart uitgebreide informatie over de verschillen in data van het joodse paasfeest (Pesach) en ons Pasen:

Op grond van het Nieuwe Testament verwacht je eigenlijk niet anders dan dat het christelijke paasfeest zou samenvallen met het joodse pesachfeest. Uit de evangeliën blijkt dat Jezus' dood en opstanding plaatsvonden tijdens Pesach.
Het heeft te maken met het uiteen groeien van jodendom en christendom tijdens de eerste eeuwen van de jaartelling. Volgens de joodse kalender begint de nieuwe maand zodra het eerste licht van de nieuwe maan zichtbaar is geworden. Een maanmaand duurt ongeveer negenentwintig en een halve dag. In de rabbijnse bronnen wordt uitvoerig beschreven hoe iedere maand een drietal specialisten van het Sanhedrin samenkwam om aan de hand van getuigen vast te stellen of er al een nieuwe maand was begonnen. Werd op die dag de nieuwe maan vastgesteld, dan begon de nieuwe maand op die dertigste dag. Anders werd de nieuwe maand vastgesteld op de eenendertigste dag. Dat was één van de belangrijkste taken van het Sanhedrin. De bronnen vertellen dat op de Olijfberg een vuur werd on'stoken, dat van bergtop tot bergtop werd doorgegeven 'als een lopend vuurtje" (de berijming van Ps. 81 vers 2 regel 3 zou moeten zijn: viert bij nieuwe maan).
Een maanjaar van twaalf maanden duurt slechts 354 dagen. Als ieder jaar twaalf maanmaanden zou duren, dan zouden de feestdagen ieder jaar elf dagen vroeger vallen in het zonnejaar. De islam houdt vast aan een strikt maanjaar. Dus valt ieder jaar de maand ramadan minstens elf dagen vroeger dan het vorige jaar.
Op grond van bepalingen in de Torah (Lev. 23) is duidelijk dat de joodse feesten in hun seizoen behoren te vallen. Pesach is een voorjaarsfeest, valt in het begin van de lente. De joodse geleerden hadden een aantal criteria om vast te stellen of het voorjaar al was aangebroken. Was dat nog niet zo na twaalf maanden, dan werd besloten een extra (schrikkel)maand toe te voegen. Ook daarover werd dan vanuit Jeruzalem bericht gestuurd aan alle joodse gemeenschappen, zowel in het land Israël als in de diaspora.
Aa n dit recht ontleende het Sanhedrin een belangrijk deel van zijn geestelijk gezag. Dat bleef zo, nadat in het jaar 70 de tempel was verwoest en het Sanhedrin had moeten uitwijken naar het plaatsje Javne (Jamnia) aan de Judese zuidkust. De positie van het Sanhedrin wankelde korte tijd na afloop van de Bar Kochba-opstand (132-135). Veel rabbijnse geleerden waren door de Romeinen vermoord. De restanten van het Sanhedrin zwierven enkele jaren rond tot het zich aan het eind van de tweede eeuw stabiliseerde in Beth Shearim in Galilea.
De overgrote meerderheid van de niet-joodse christelijke gemeenten hield zich trouw aan de joodse kalender voor het vaststellen van de paasdatum. De datum van het belangrijkste christelijke feest, feest van de opstanding, bleef afhangen van de besluiten van het Sanhedrin. Het verzet tegen de door het Sanhedrin bepaalde paasdatum begon in Rome.
Vanaf het begin van de tweede eeuw groeide onder heiden-christenen de overtuiging dat na de opstanding van Jezus en zeker na de verwoesting van de tempel de christelijke gemeente de plaats van het uitverkoren volk van de joden had overgenomen. Dat Paulus in Romeinen 11:18 de niet-joodse christenen had gewaarschuwd voor geestelijke hoogmoed werd vergeten. De kerkleiding vond het ondenkbaar om van Israëls kalender afhankelijk te zijn. Zo ontstond er een eigen paasberekening. Zoals ik het vroeger heb geleerd: Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan na de voorjaarsequinox. En een enkele keer 'botst' dat met de joodse kalender, zoals deze definitief is vastgesteld in het midden van de vierde eeuw door een van de laatste joodse patriarchen met als standplaats Tiberias, Hillel II.
Dit jaar valt de Sederavond op zaterdagavond 23 april. Sjavoeot valt op 13 (en 14) juni.

In  het boek van wijlen dr. G. Puchinger: Theologische persoonlijkheden (Kok, 1973), trof ik een lange lijst met college-uitspraken van prof.dr. Joh. de Groot, oudtestamenticus in Utrecht in de vooroorlogse jaren:

• Puchinger over De Groot:
Hijzelf heeft op college niet nagelaten zijn leerlingen aanhoudend te waarschuwen tegen het schrijven  van 'stichtelijke' werkjes, die toch veelal ontstaan bij gebrek aan werkelijk gedegen studie. Doch wat geschiedde? Midden in zijn noeste arbeid werd De Groot op 16 december 1942 weggenomen, en wat hij, behoudens zijn dissertatie Palestijnsche Masseben (1913) en een heel enkele wetenschappelijke publikatie, heeft nagelaten zijn min of meer stichtelijke gelegenheidswerkjes, zeer persoonlijk gesteld en vertroostend populair van opzet en uitvoering, voor een deel geschreven in oorlogstijd, zoals Heeft ons leven zin? De zegen der onverhoorde gebeden, Maar de Heere denkt aan mij en Knielen bij de kribbe - en voorts enige populair-wetenschappeljjke uitgaven.

• Enkele van de uitspraken:
Het Oude Testament beschermt het Nieuwe Testament tegen de interpretaties van filosofen, mystici, rationalisten en theologen.

Wat menigeen 'meent' als exegeet, dat 'vindt' hij helaas vaak ook al te gemakkelijk in zijn tekst.

De psalmen bestaan uit woorden en uit stilten.

De psalmverzen met Sela er achter moeten absoluut tweemaal gelezen worden.'

In het Nieuwe Testament worden haast alle psalmen direct op Christus betrokken. De psalmen en het boek Jesaja worden er het meest in geciteerd.

In de Gereformeerde Kerken zijn neo-calvinisten. De echte calvinisten zijn alleen in de Nederlandse Hervormde Kerk.

Gods pijlen worden stomp en traag gemaakt door slechte prediking.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen