Globaal bekeken

Op woensdag 20 april II. werd door het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie van de CHE een studiedag belegd over het thema Profetie anno Domini 2005. Deze dag was georganiseerd vanwege het vriendenboek dat ds. C. Blenk bij zijn afscheid van de hervormde gemeente van Delft kreeg aangeboden, Profetisch geïnspireerd. Een van de vier sprekers was dr. J. Hoek. Deze gaf in veertien stellingen zijn visie op het thema. Hier volgen er enkele:

• De christelijke kerk heeft in de loop der eeuwen de gaven van de Geest dikwijls veronachtzaamd en is zo ondankbaar of kleingelovig geweest. Des te meer is er in deze tijd reden tot ootmoedige verwachting van de gaven van de Geest. Nergens beperkt het Nieuwe Testament de geldigheid van de charismata, evenmin als er een grens wordt gesteld aan de opdracht Jezus' getuigen te zijn en de strijd tegen de machten der duisternis te voeren totdat Hij komt. De charismata zijn de juwelen waarmee de Bruidegom Zijn bruid wil tooien tijdens haar reis door de tijd (M.D. Geuze).'

• De gereformeerde geloofsleer stond en staat over het algemeen huiverig tegenover profetie als actuele gave in de gemeente van Christus. Van blijvende betekenis is de afwering van een spiritualistisch ervaringsgeloof vanuit Schriftgebonden geloofservaring (A. de Reuver). Toch is juist vanuit het sola Scriptura reden te komen tot een open en positief-kritische benadering.

• Profetie is 'het door de Heilige Geest geïnspireerd spreken ter stichting, vermaning en bemoediging'. Profetie is teken van Gods aanwezigheid in ons midden (1 Kor. 14:25). God geeft tot de jongste dag profetische kracht aan Zijn getuigen.(Openb. 11:3, 10).

• Het kan elke gelovige die zich ervoor openstelt, overkomen dat hij of zij een 'profetie' ontvangt, maar daarmee is deze gelovige nog niet een als zodanig door de gemeente erkende 'profeet' of 'profetes'. Dat gebeurt wanneer de gave van de profetie uitgroeit tot een door de gemeente erkende bediening van de profetie.
. Profetie dient te worden gereguleerd, maar niet te worden ingesnoerd door 'het ambt'. Er zijn profetische bedieningen en gaven ook buiten het officiële ambt. Het gaat om de rechte samenhang en samengang van ambt en charisma. Er zijn telkens momenten waarop gelovigen met profetische kracht spreken. Dit geldt niet alleen op de drempel van de eeuwigheid, maar ook in het volle leven van alledag.

• 'Profetie voltrekt zich mede door middel van de rechte prediking die priesterlijk, koninklijk en profetisch van aard is. In de profetische prediking slaat de vonk over tussen het eeuwige Woord en de actuele werkelijkheid. De tendensen van onze tijd en cultuur worden doorlicht vanuit het profetische Woord. 'De tijdgeest, met wat daarin schuilgaat als ongerechtigheid, wordt in profetische prediking doorlicht, crises in de tijd worden blootgelegd' (J. van der Graaf).

• Profetie treedt op waar gelovigen met intense betrokkenheid en bewogenheid midden in hun tijd staan en biddend onderzoeken waar het op aankomt in de navolging van Christus hier en nu.
• Profetie voltrekt zich verder door het getuigenis waartoe de kerk geroepen is in de samenleving. Dit betreft ten principale meer dan het opkomen voor normen en waarden.
De kerk legt de diepste nood van de samenleving bloot en roept terug tot de levende God en Zijn getuigenis. Actueel en concreet spreekt zij de overheid aan op het ambt dat aan de overheid door God is verleend. Daarmee is de kerk wezenlijk meer dan een deelneemster in de democratische discussie.

In verband met bepaalde uitspraken van ondergetekende in de media bij het overlijden van paus Johannes Paulus II, ontving ik een brief van de r.k. theoloog Diederik Wienen, met daarbij gevoegd een beschouwing van zijn hand onder de titel De koningin, de katholieken en de paus.
Hieruit enkele fragmenten:

Intussen zegt het wellicht wel wat over ons Iand dat de reacties hier zo lauw en kritisch waren. Vooral het katholieke volksdeel viel daarbij op. Het condoleanceregister en de voorbeden die ik las in de kathedraal van Utrecht waren bovendien voor een behoorlijk deel door in Nederland verblijvende Polen getekend. Een opvallende uitzondering lijkt de (overigens maar kleine) groep betrokken jonge katholieken. Nederland en de katholieke gemeenschap in ons land zijn in sommige opzichten een eiland in de wereld en ook de beste Romeinse bruggenbouwer (pontifex) lukte het nauwelijks om hier een bruggenhoofd te slaan. (...)
Wat betreft de koningin en het huis van Oranje valt nog wel het een en ander te overwegen bij het overlijden van de paus. Vanuit een historisch gezichtspunt liggen er een paar moeilijke punten in de verhouding tussen het Huis van Oranje en de Kerk van Rome. De meest opvallende plaats in die geschiedenis heeft de moord op Willem van Oranje. Directe betrokkenheid van de kerk is moeilijk te bewijzen, maar het Te Deum dat uit dankbaarheid voor het welslagen van de aanslag in de Sint-Jan van 's-Hertogenbosch werd aangeheven, laat goed zien hoe de roomse kerk dacht over de prins. Of dat meespeelt voor de koningin is moeilijk te zeggen, maar het lijkt niet onwaarschijnlijk voor een zich sterk van haar familiegeschiedenis bewuste vrouw als Beatrix. In ieder geval heeft de moord aan het begin van onze vaderlandse geschiedenis het markante protestantisme van ons vorstenhuis (en voor een goed deel ook van ons volk) versterkt.
Juist de paus uit Polen kan in dit verband misschien iets goeds betekenen. In Europa braken in de 16e eeuw godsdienstoorlogen uit en werden verdelingen tussen godsdiensten ingevoerd volgens het beroemde principe: cuius regio, illius religio (wiens gebied, diens godsdienst, (van der Graaf). Onze Vader des Vaderlands kwam in die tijd als een van de weinigen op voor tolerantie en godsdienstvrijheid en zei 'dat hij zich er niet mee kon verzoenen dat koningen heerschappij hebben over de zielen van de mensen en hen beroven van hun vrijheid van belijdenis.'
De Poolse paus citeerde regelmatig (het laatst nog in zijn vorige maand verschenen memoires Herinnering en Identiteit) met instemming een andere vorst die het in die tijd opnam voor de godsdienstvrijheid. De Poolse koning Sigismund August hield zijn onderdanen voor: 'Ik ben geen koning van jullie geweten.'
Inderdaad: de Poolse koning, de Nederlandse vrijheidsheld en de overleden paus verbindt een inzet voor de gewetensvrijheid. (Het is in dit verband interessant om te vermelden dat Nederlands bevrijding in de Tweede Wereldoorlog o.a. te danken is aan Poolse soldaten ((Arnhem, Breda, Venlo.)) Prins Bernhard heeft zich voor de herinnering daaraan zeer verdienstelijk gemaakt.) Bij de paus kwam zijn inzet voor de gewetensvrijheid o.a. tot uiting in een toenadering zonder precedent in de geschiedenis tot andere geloven, overtuigingen en godsdiensten. Om deze toenadering mogelijk te maken leidde de kerkvorst zijn kerk in een zuivering van geweten uitmondend in de schuldbelijdenis van het jaar 2000. In de aanloop naar die belijdenis heeft hij diverse malen expliciet de schuld van katholieken tegenover protestanten beleden, bijvoorbeeld in 1997 in Parijs in verband met de Bartholomeüsnacht van 1572 (waarbij ook een voorouder van onze koningin vermoord werd).
Nu allerlei uitspraken de verhouding van ons vorstenhuis tot het katholieke volksdeel lijken te bemoeilijken is het misschien goed ook ons (historisch) geweten te zuiveren. De gedachtenis van de rechtvaardige zij tot zegen! In die geest wenst een Nederlandse katholiek de koningin en het Huis van Oranje van harte vrede en alle goeds.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen