De wedergeboorte aangevuld

Inleiding
Ooit schreef iemand: vernieuwing van de kerk kan slechts geestelijke vernieuwing zijn. Dat lijkt mij de spijker op de kop. Vernieuwing van de kerk en vernieuwing van het persoonlijk geestelijke leven buiten de Heilige Geest om kan toch nooit werkelijke vernieuwing heten!? Nu is het vooral de charismatische beweging die ons bij de persoon en het werk van de Heilige Geest bepaald heeft en nog bepaalt. Maar ook binnen de kerk(en) en gemeente(n) wordt meer en meer gesproken en geschreven over Heilige Geest. Waarom zouden we dat niet als winst zien? Bezinning op de persoon en het werk van het Heilige Geest kan ons juist ongekende schatten opleveren. Is het ook niet ons verlangen dat ons geloof dieper en vaster zal wortelen? Hunkeren we ook niet naar verdieping van ons geestelijk leven? Tot meerdere eer en glorie van Hem!
In dat perspectief willen we deze artikelen over de doop met de Heilige Geest graag plaatsen. Voor alle duidelijkheid stippelen we eerst de route uit, die we zullen volgen in de behandeling van dit onderwerp.

Route
In deze artikelen zullen we eerst ingaan op het 'probleem' dat opduikt wanneer we het hebben over de doop met/in de Heilige Geest. Wie een beetje bekend is met het evangelische en charismatische gedachtegoed, weet dat in deze kringen de doop met de Heilige Geest sterk op de voorgrond treedt. Ze wordt vaak als een extra, een plus gezien. Na de wedergeboorte volgt, vroeger of later, ook nog eens de doop met de Heilige Geest. Daar tegenover staat de visie dat de doop met de Heilige Geest niet een extra gave is, die bovenop de wedergeboorte komt, maar wezenlijk in de wedergeboorte gegeven is. We zouden deze visies respectievelijk de evangelisch-charismatische en de reformatorisch-gereformeerde visie op de doop met de Heilige Geest kunnen noemen. Dit is uiteraard wat kort door de bocht geformuleerd, maar voor het gemak en de duidelijkheid hanteren we toch deze tweedeling.
1. Maar: wat is het nu? Is de doop met de Heilige Geest een aparte ervaring, die we naast de wedergeboorte ondervinden of kunnen we ze niet van de wedergeboorte losmaken? In het eerste artikel schetsen we de positie van de evangelisch-charismatische beweging en noemen we een aantal teksten die in deze discussie van belang is.
2. In het tweede artikel zullen we deze teksten nauwkeuriger bekijken. Wat staat er precies? We komen dan over de reformatorisch-gereformeerde visie te spreken.
3. Uiteindelijk moeten we natuurlijk ook helder hebben wat dat nu precies is; doop met de Heilige Geest. Waar hebben we het dan eigenlijk over? Wat bedoelen we er precies mee? Deze vragen behandelen we in het derde en laatste artikel.

Opmerking vooraf
Voor we beginnen nog een opmerking. Iemand zou kunnen vragen naar de relevantie van deze thematiek. Is het geen theologische haarkloverij om ons hierin te verdiepen? Heeft het zin ons bezig te houden met de verschillen in plaats van met de overeenkomsten? We menen van wel; doop met de Heilige Geest is namelijk een duidelijk facet dat vanuit de lezing van het Nieuwe Testament (vooral Lukas en Handelingen) opkomt. We lezen de Schrift tota scriptura en willen graag zo zuiver en helder mogelijk de Schrift naspreken.
Bovendien is een duidelijke visie op deze kwestie van het allergrootste belang in de pastorale praktijk. Dat hopen we in het vervolg aan te kunnen tonen.
Ten slotte noemen we ook de grote invloed die evangelische en charismatische gemeenten op jongeren uitoefent. Daarin schuilt een appèl op de kerk om het verlangen naar en de concentratie op de persoon en het werk van de Heilige Geest serieus te nemen.

Torrey
We beginnen met de laatste opmerking. Om ons heen zien we een groei van diverse gemeenten, die zich 'evangelisch' dan wel 'charismatisch' noemen. Het is niet eerlijk om alles op één hoop te vegen, maar een grote gemeenschappelijke deler is toch wel de diepe eerbied voor de Schrift, de nadruk op persoonlijk geloof, samen met een sterke drang tot getuigenis in de wereld. De manier van samenkomen is minder formeel en dat is wellicht ook een van de redenen dat juist jongeren zich tot deze gemeenten voelen aangetrokken. Hoe dan ook, het feit is er dat deze groepen groeien, terwijl de gevestigde kerken moeite hebben om 'hun' jongeren (maar ook ouderen) vast te houden.
We gaan hier nu niet verder op in. Er is en wordt genoeg over geschreven. De vraag die ons rest, is of dat wat zich als evangelisch aandient ook werkelijk 'evangelisch' mag noemen, in de zin dat het werkelijk vanuit het evangelie opkomt. Het zou waardevol zijn als hierover ook meer gesproken zou worden met de Schrift als uitgangspunt.
Het punt waar we de discussie nu op toespitsen, is de doop met de Heilige Geest. We nemen ons uitgangspunt in een boekje van R.A. Torrey, getiteld De Heilige Geest - zijn persoon en werken.
Reuben Archer Torrey (1856-1928) was een Amerikaanse evangelist. Samen met D.L. Moody en C.G. Finney stond hij aan de wieg van de twintigste-eeuwse pinksterbeweging. Ooit noemde iemand hem wel een soort Johannes de Doper van de pinksterbeweging. In zoverre achten we Torrey representatief voor een schets over dit onderwerp.
Torrey legt in zijn boekje sterke nadruk op het persoon-zijn van de Heilige Geest. Het is onmogelijk om het werk van de Heilige Geest te begrijpen zonder eerst de Heilige Geest als persoon te kennen.
De grote fout is volgens Torrey dat velen de Heilige Geest slechts als een onpersoonlijke kracht of invloed beschouwen. Consequentie is dat we zo de Heilige Geest ook niet ervaren. Het is juist de bedoeling dat we de Heilige Geest zo gaan kennen en ervaren dat ons eigen ik wordt uitgeschakeld. Alleen zo worden we geestelijk volwassen.

Onderscheiden gebeurtenissen
Toegespitst op de doop met de Heilige Geest benadrukt Torrey dat dit zich duidelijk onderscheidt van het werk der wedergeboorte. Nadat iemand is wedergeboren, ontbreekt hem of haar nog de doop met de Heilige Geest. Een tekst die in zijn betoog een belangrijke rol speelt, is Handelingen 1:4-5, waaruit zou blijken dat de discipelen - die al wel wedergeboren waren - nog niet met de Heilige Geest gedoopt zouden zijn. Bovendien wordt duidelijk uit deze verzen dat de doop met de Heilige Geest een bepaalde ervaring is, waarvan men weten kan of men die heeft verkregen of niet.
Een andere bewijsplaats voor de stelling dat wedergeboorte en doop met de Heilige Geest twee onderscheiden gebeurtenissen zijn, vindt Torrey in Handelingen 8:2-16. Pas na het gebed en de oplegging der handen ontvangt men de Heilige Geest, terwijl men al wel in de Naam van de Heere Jezus gedoopt was. Ook Handelingen 19 ontbreekt niet in het betoog. In Efeze blijken mensen te zijn die wel met de doop van Johannes gedoopt zijn, maar nog niet de Heilige Geest hebben ontvangen. In al deze genoemde tekstgedeelten is het inderdaad zo dat het tot geloof komen en het ontvangen van de Heilige Geest uiteenvalt in twee 'fasen'.
De doop met de Heilige Geest is volgens Torrey daarom iets dat de wedergeboorte aanvult. Goed begrijpen, het is volgens Torrey niet zo dat iemand die niet gedoopt is met de Heilige Geest, verloren zou gaan. Wanneer een mens is wedergeboren, is hij gered. Maar, al is de mens gered, dan is hij nog niet meteen geschikt voor de dienst van God. Daarvoor is de doop met de Heilige Geest nodig. Zij verleent de gelovige kracht voor een bepaalde dienst in Gods Koninkrijk.

Ten slotte
Eén misverstand moeten we uit de weg ruimen. Het is niet zo dat Torrey leert dat men vóór de doop met de Heilige Geest niets van de Heilige Geest zou bezitten. Dat zou in volstrekte tegenspraak zijn met wat de Bijbel ons leert. De Heilige Geest woont in ieder mens die wedergeboren is. Denk alleen maar aan Romeinen 8:9, waar staat dat 'zo iemand de Geest van Christus niet heeft, Hem niet toebehoort'. Maar dat geldt volgens Torrey 'in zeker opzicht'. Er zijn wedergeborenen waarin de Geest 'slechts' woont, zoals een gast in ons huis ergens op de zolder kan verblijven. In dit geval oefent de Heilige Geest weinig tot geen kracht uit. De mens is zich dan ook niet bewust van de aanwezigheid van de Heilige Geest. Dat vormt echter een groot verschil met de wedergeborene die is gedoopt met de Heilige Geest. Diegene ervaart heel krachtig en bewust de aanwezigheid van de Heilige Geest. Hij zal ook door Hem gedreven worden om te getuigen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen