De tirannie verdrijven

Persoonlijke herinneringen
Bij de herdenking van het feit dat Nederland zestig jaar geleden bevrijd werd, willen we als kerngedachte naar voren halen wat in een couplet van ons volkslied beschreven wordt als: 'de tirannie verdrijven, die mij mijn hart doorwondt'.

Met enkele persoonlijke herinneringen willen we starten. Ik denk aan een oefening van Nederlandse soldaten, nog voor de oorlog, hoe moeder hen op de koffie nodigde, hoe ze hun geweren in de hoek tegen de groene pomp zetten, hoe moeder het tekort aan stoelen oploste door twee stoelen van elkaar af te schuiven en er een wasplank op te leggen, zodat er een derde zitplaats was. Hoe een soldaat mij op mijn verzoek een stuk kuch (= soldatenbrood) gaf dat ik achteraf toch niet lustte.
Daarna is er de mobilisatie, waarin ook mijn oom werd opgeroepen om in de buurt van de Grebbeberg aan te treden. Nog zie ik hem zijn uniform aantrekken en hoor ik hem huilend uitroepen: 'Nu komt de eeuwigheid dichtbij en ik ben er nog niet klaar voor.' Dan is er een Duits vliegtuig, dat laag overvliegt en waarvan de piloot naar ons zwaait.
Verder is er de herinnering aan de nachten die we buiten doorbrachten en waarin we aangeschoten vliegtuigen als brandende sterren op ons zagen afkomen, tot ze uiteindelijk toch nog ver weg neervielen. Angstig waren eveneens de bommen die Engelse vliegtuigen op een middag per ongeluk op Oene lieten vallen en die dertien dodelijke slachtoffers eisten. Onvergetelijk was de zorg van moeder die de bedsteedeuren iets dichtdeed, want 'dat kon nog eventuele bomscherven tegenhouden'. In Deventer waar we moesten zijn in verband met de ziekte en het sterven van moeder, waren er de loeiende sirenes, die luchtalarm afgaven. Ook is er aan het eind van de oorlog ver in het zuidwesten de donkergekleurde lucht door de rook van het brandende Arnhem. Dan is er de bevrijding. Voor het eerst horen we 'de muziek'. Er klinken vreugdeschoten, de 'ondergrondse' komt tevoorschijn, vrouwen die het met de Duitsers 'hielden' werden kaalgeschoren, populierenbomen werden omgehakt om provisorisch een brug te bouwen, we mochten Canadese tanks (ook van binnen) bekijken.

Na de bevrijding
Na de bevrijding is er een krachtig nieuw elan. Het moet beter worden dan 'voor de oorlog'. Een elan dat mede is aangevuurd door heldere taal van koningin Wilhelmina. Nog maar net na de bevrijding richt ze zich tot het Nederlandse volk met o.a. deze woorden: 'Ons allen wacht een grote taak, waarmede wij, nu wij weer gelukkig verenigd en geheel onszelf zullen zijn, terstond een aanvang moeten maken. Onder de druk van de overweldiger hebben wij onszelf teruggevonden, is onze volkskracht opnieuw ontwaakt... Laten wij allen de handen thans ineen slaan, gedreven door onze innerlijke kracht, onze plicht verstaan ... Landgenoten, wij houden thans de blik gericht op de toekomst, waarin onder de zegen van de Allerhoogste, Nederland zal herrijzen en zijn hoge roeping in de wereld vervullen.'
Ook in de kerk ontstaat er een nieuw elan. De apostolaatsgedachte van de nieuwe hervormde kerkorde van 1951 moet samen met de herkerstening het theocratische element opnieuw in de Nederlandse samenleving inbrengen. Doch het zal een te triomfantalistische insteek blijken te zijn. De taaiheid van de tirannie der zonde wordt onderschat en het krachtige werken van de Heilige Geest door het Woord van God wordt onvoldoende afgesmeekt en verwacht. Te weinig wordt er rekening mee gehouden dat we allereerst nodig hebben het insnijdende werk van Woord en Geest, waardoor mensenharten in hun zondig bestaan worden besneden en ongerechtigheid in de samenleving wordt weggesneden. Mede daardoor is er na de oorlog helaas een nieuwe tirannie opgekomen. De tirannie van welvaartsdenken heeft, samen met de tirannie van autonoom denken, zeer velen van het geloof en van de kerk vervreemd. Een proces dat helaas nog steeds doorgaat. Het uit zich in slaafs zwoegen onder het tirannieke juk van al maar meer aan geld en goed, van drugsgebruik, van drankmisbruik, van seksuele vrijheid die is losgemaakt van het voortbrengen van kinderen binnen het heilig huwelijk. Kortom, het onbesneden ervaringsdenken dat uit is op enkel genot, dreigt te ontaarden tot de dwang van het liberale gelijkheidsdictaat, tot brood en spelen en tot vormen van bandeloos amusement Een nieuwe tirannie heeft ons in haar greep met alle kwalijke gevolgen van vandalisme en zelfs terrorisme daaraan verbonden. Het is zelfs niet tot Nederland alleen beperkt. Internationaal is er de tirannie van winstbejag bij multinationals, dat ten koste gaat van humaniteit en welzijn der allerarmsten.

Nieuwe bevrijding nodig
Er zal daarom nieuwe en andere bevrijding nodig zijn. Bevrijding los van wapengekletter en los van autonoom menselijk denken dat welzijn de grond instampt. Dat zal bevrijding zijn, die theonoom is gestempeld. God zal die bevrijding bepalen. Dus Gods hoge Woord zal het bewerken. Het zal bevrijding zijn die de wortel van alle tirannie aanpakt, namelijk de duivel. Immers, de duivel is de tiran bij uitstek. Alle tirannie is op hem terug te voeren. Ook zonde als tirannieke macht.
Vandaar dat we voor deze nieuwe bevrijding bij Jezus moeten zijn. Hij heeft niet alleen de schuld van de zonde verzoenend weggedragen, maar ook de macht van de zonde verbroken. Bovendien heeft Hij de kop van de oude slang, van satan, vermorzeld. Geloof in Jezus Christus is daarom bepalend voor werkelijke bevrijding. Dat is geloof waar we ons in restloos vertrouwen aan Hem en Zijn volbrachte werk toevertrouwen. Het is geloof dat ons alles van onszelf doet verliezen. Onze trots, onze zelfhandhaving, ons ongeloof, onze twijfel. We worden besneden naar onze oude mens der zonde. Tegelijk doet het ons in Christus alles vinden. We vinden vergeving van zonde, vrede met God en het begin van herschepping. We zijn niet langer slaaf van enige vorm van tirannie, want we weten ons bevrijd tot de vrijheid in Christus, die ons doet roepen: 'Zo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn?' Graag houden we, indien even mogelijk, vrede met alle mensen. Doch als het gaat spannen, staat de vrede met God bij ons bovenaan. We beseffen dat we beter alle mensen tegen kunnen hebben en God mee dan andersom, namelijk dat alle mensen ons bejubelen en God ons 'van verre kent'.
Bevrijd van zonde en vloek weten we ons daarom bevrijd tot een nieuw leven, een leven door de Geest. We durven alleen te staan. Alleen en ook wel eenzaam. Doch met God gemeenzaam. Alles wat zonde is, verklaren we de dood. We raken verwikkeld in de strijd tussen vlees en Geest. We leren klagen dat het kwade ons bijligt als we het goede willen doen. Tegelijk leren we roemen dat we in Christus meer dan overwinnaar zijn. Rechtvaardigmaking en heiligmaking gaan gelijk op in ons leven.
Zo gaan we als tweemens, net als Jakob na de Jabbok, hinkend door het leven. We weten ons bevrijd en we weten dat bevrijding een voortdurende opgave blijft. Een opgave voor ons persoonlijk leven, voor de kerk, voor de samenleving en voor de staat. In die volgorde. Elke echte bevrijding begint in het mensenhart. En dat niet als mensenwerk, maar als werk van God de Heilige Geest door het herscheppende Woord van God. Een bevrijding waarin de kerk geroepen is het voortouw te nemen. De (Protestantse) Kerk vandaag zal een nieuwe start moeten maken, waarin de bazuin meer dan ooit een glashelder evangeliegeluid van genade voor zondaren zal geven. Dat zal heilzaam en zegenrijk doorwerken in de samenleving en het politiek bestel.

Naar een nieuwe toekomst
Wat zal de toekomst ons brengen? Dat weet enkel Hij, die het boek van de toekomst bepaalt. Dat boek laten we daarom in Gods hand rusten. Wij hebben te maken met een ander boek, het Woord van God. Vanuit dat boek hebben wij een dure roeping die glashelder naar ons toekomt. Ons wordt toegeroepen dat we zonder Gods getuigenis en wet geen dageraad zullen hebben. Daarom moeten we terug naar het Woord des Heeren. Voor ons persoonlijk leven is dat nodig, voor de kerk en eveneens voor het sociale en politieke leven. Enkel dat Woord geeft ons bevrijding van tirannie en brengt ons tot ware vrijheid. Geen vrijheid van persoonlijke autonomie en politieke volkssoevereiniteit, want dat is ten diepste slaafse tirannie. Het is anders. Het is vrijheid die bestaat in persoonlijke en politieke gebondenheid aan Gods Woord. Dat is een specifieke gebondenheid, want het betekent de hoogste vrijheid. We voelen ons als een vis in het water, als een vogel in de lucht We kennen de vreugde der wet De Heilige Geest heeft ons bevrijd tot vrijwillige dienst aan God en Zijn Woord. Theocratie en tolerantie komen bijeen en garanderen elkaar wederkerig, zodat tirannie geen kans krijgt. In de eeuw van deze oude wereld zal dat een kwestie blijven van vallen en opstaan. Persoonlijk zullen we niet verder komen. Politiek en maatschappelijk zal het 'aanmodderen' blijven. Al is het in beide gevallen niet onverschillig hoe we hierbij omgaan met luisteren naar Gods Woord. Want in het houden van Gods geboden ligt groot (genade)loon. Zowel persoonlijk als in het verband van kerk en samenleving is er in gehoorzaamheid aan Gods Woord veel zegen te verwachten.
De Geest is erdoor bij machte ons in te schakelen, om kwaad terug te dringen en op te ruimen. Daarom wordt er des te meer een krachtig appèl gedaan op ons als christenen en op de kerk als geheel om volstrekt getrouw te zijn aan het evangelie van Christus. Om Jezus Christus te betuigen als de ene Naam gegeven om zalig te worden en in alles vast te houden aan heel de Schrift Het kan niet anders of de politiek en de samenleving zullen er wel bij varen. Chaos wordt teruggedrongen, er wordt orde op zaken gesteld, de tirannie wordt verdreven. Kortom, er vindt nationale bekering plaats tot de Heere en Zijn dienst Iets van ware bevrijding wordt zichtbaar als echte humaniteit.
Ondertussen weten we dat de eigenlijke toekomstmuziek pas zal klinken als op de jongste dag de bazuinen schallen. Dan zal satan voorgoed verpletterd worden en zal alle goddeloze tirannie van de aarde uitgeroeid zijn. Alles is nieuw geworden. De echte nieuwe toekomst is aangebroken. De meest authentieke bevrijding is volkomen gerealiseerd. Ons doorwonde hart is genezen, want de tirannie is verdreven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen