Boekbespreking

Gerard den Hertog:
Mensen van de weg.
Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 91 bIz.; € 10,00.
De meditaties die prof.dr. G.C. den Hertog ons aanreikt in het onlangs verschenen boekje Mensen van de weg zijn van een bijzonder gehalte. Het is duidelijk dat de titel ontleend is aan de benaming van de christenen, zoals die in Handelingen voorkomt. In zeventien hoofdstukjes worden dan ook verschillende kernteksten uit dit bijbelboek zodanig aan de orde gesteld dat wij een helder zicht krijgen op het werk van de Heilige Geest door middel van de apostelen in de opbouw en de ontwikkeling van de jonge kerk. Het is alsof wij door deze allereerste periode van de kerkgeschiedenis heenwandelen en attent gemaakt worden op de indrukwekkende bezienswaardigheden op de weg van de Heilige Geest in die begintijd. Een bijbelse sightseeing, waarbij wij niet oppervlakkig kennis nemen van wat Lukas ons als gids uit dat verre verleden vertelt, maar juist stilgezet worden om aandacht te geven aan zaken, waaraan wij veelal door gewenning ongemerkt voorbij lopen.
Zoals de auteur zelf ergens opmerkt, moeten wij leren door de gebeurtenissen heen te kijken. Dan blijken de handelingen van de Heilige Geest in de apostolische tijd ook in onze tijd veel leerstof te bevatten voor ons persoonlijk en voor ons kerkelijk leven. De auteur heeft dat op duidelijke wijze weten op te diepen, waardoor de geschiedenis van de jonge christengemeente actueler blijkt dan wij vaak denken. Zo willen deze meditaties, waarin mensen van vlees en bloed als instrumenten van de Geest voor het voetlicht treden, wegwijzers zijn voor de christenen van vandaag, om in het spoor van deze leerlingen van Jezus te gaan en te volharden. Het zal heilzaam zijn om in onze moderne heidense wereld en in onze verstarde kerken deze wegwijzers ter hand te nemen, te lezen en te herlezen. Om in alle verwarring de weg niet kwijt te raken, maar als 'mensen van de weg' door de Geest geleid te worden en als Paulus moed te vatten en gesterkt te worden voor de toekomst. Voor de naaste en de laatste toekomst.

Jan Terlouw:
Achter de barricaden.
Uitg. L.J. Veen, Amsterdam; 176 blz.; € 15,95.
Tijdens de herfst van 2004 hield dr. Jan Terlouw op verzoek een dagboek bij. 'Een herfstdagboek. Dat herfst slaat op mijn leeftijd en is een eufemisme. Later dit najaar zal het drieënzeventig jaar geleden zijn dat ik werd geboren (in de hervormde pastorie van Kamperveen JM). De winter is aangebroken, zou je zeggen'. Al eerder (1983) schreef Terlouw een politiek dagboek: Naar zeventien zetels en terug. Dat was tijdens zijn gloriedagen in de Nederlandse politiek, waarin hij voor zijn partij, D66, furore maakte en in twee kabinetten minister van economische zaken was. Toen stond hij op de barricaden. Intussen is hij er na jaren achter beland. Maar dat is nog wel wat anders dan 'achter de geraniums'. Wat is mijn vak, nu al jaren? Het meest juiste antwoord is: voorzitter. Het grootste deel van mijn professionele leven bestaat uit het voorzitten van vergaderingen, noteert hij. Acht jaar geleden ben ik door de wet met pensioen gestuurd. 'Het heeft niets uitgemaakt voor het aantal arbeidsuren per week. Dat is op een stuk of zestig blijven staan. Tegenwoordig misschien vijftig. De Wibautleerstoel. De Leonardoleerstoel. De Eerste Kamer. Tal van bestuursvoorzitterschappen ... Tal van commissies op verzoek van bewindslieden (zoals over bioterrorisme, farmacie en economie, eten en genen, verkeersveiligheid, orgaandonatie) ... Spelderholt, de Leprastichting, het Zalmplatform, het leiden van congressen in alle universiteitssteden, een heerlijke tijd'. Toch gaat de tand des tijds ook aan zijn gezondheid knagen: 'Mijn ogen gaan achteruit. Ik hoor mezelf vaak vragen: wat zeg je'. De leden zijn stram, als hij uit bed komt. Met zijn vrouw, Alexandra, nuttigt hij dagelijks knoflooktabletten om de bloeddruk in bedwang te houden. Een lange rit met de auto zorgt voor stijve benen en bilspieren. Recepties waarin je door het drukke gepraat nauwelijks meer iemand verstaat, matten hem meer en meer af. En dan dat lange staan. Terlouw schrijft er heel berustend over. Het hoort voor hem bij het leven. In een programma waarin het gaat over de vraag of er leven is na de dood, geeft hij zijn visie: 'De dood hoort onlosmakelijk bij het leven.' Hij heeft daar vrede mee. Hij bekent een agnost te zijn. Niet uit machteloosheid, maar uit overtuiging. Terlouw is de zoon van een ooit bekend hervormd-gereformeerd predikant ds. J.C. Terlouw. Hij is opgegroeid in een pastorie: Wezep, Garderen, Otterlo. Hij schrijft daar met zeer veel respect over. Wat hij over zijn ouders schrijft, was onlangs al te lezen in de rubriek Globaal bekeken in ons blad. Als in oktober de Nieuwe Bijbelvertaling is gepubliceerd, heeft hij met zijn vrouw een intensief gesprek over nut en noodzaak van zo'n nieuwe vertaling en geeft al schrijvend zijn visie op de Bijbel. 'Ik zie de bijbel als een door en door menselijk boek. God wordt er in beschreven als een reflectie van de menselijke ontwikkeling.' Als iemand tegen hem zegt: Jij bent altijd zo rationeel, is dat voor hem aanleiding in te gaan op de menselijke behoefte aan 'geloof.' 'De behoefte aan geloof is wijdverbreid, lijkt universeel, althans ingebakken in de mens. Misschien kan niemand helemaal zonder.' Terlouw ergert zich regelmatig aan het hypegedrag van sommige Tweede-Kamerleden. De regering wordt onnodig vaak van haar werk gehouden door hijgerige vragen over zaken die slechts kortstondig actueel blijken te zijn. Als Theo van Gogh wordt vermoord, maakt hij interessante opmerkingen over wat er aan de hand is in de samenleving. Hij is wars van fundamentalisme, van welke vorm dan ook. Het is zijn stelregel in het leven geworden: Hoed u voor mensen die iets zeker weten. 'Wat moeten we doen om escalatie te voorkomen? ' Hij schrijft: 'Gedurende mijn loopbaan heb ik steeds als er een conflict dreigde of al uitgebroken was, de teugels strak aangehaald.'
Ik moet afbreken. Het is een lust om dit dagboek te lezen, ook al verschil je soms fundamenteel van mening met hem. Hadden we maar meer van deze evenwichtige leidinggevenden in kerk en samenleving, die beseffen dat de problemen nooit worden opgelost door ze op de spits te drijven, maar door ze te ontleden naar hun kern en zo een weg te vinden die voor iedereen begaanbaar is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen