Toespraak namens de synode

Het achter ons liggende jaar was een veelbewogen jaar in onze geschiedenis. Niet alleen verenigde zich de kerk met de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk, maar ook ontstond daardoor een breuk in onze kerk.
We bemerkten wat het betekent om in veelkleurigheid en gezamenlijkheid kerk te zijn. De kerk besloot na een uitgebreid en langdurig beraad in de gemeenten en de ambtelijke vergaderingen, het Samen-op-Wegproces af te ronden door een vereniging van de kerken. We hadden - soms met pijn en verdriet - in de afgelopen decennia in de Nederlandse Hervormde Kerk geleerd om met de verschillen tussen de modaliteiten en richtingen om te gaan. Het was vaak moeilijk om trouw te zijn aan de kerk en haar weg te volgen of te billijken. Denk aan de felle debatten in de afgelopen vijftig jaar over het apostolaat, het belijden, de verzoening, de verkiezing, de opstanding en de politieke en oecumenische keuzes van onze kerk. Hoe vaak heeft u niet gezegd en geschreven: 'de honden blaffen, maar de karavaan gaat verder'. Het heeft er soms in geresulteerd dat velen zich terugtrokken op de eigen gemeente en allerlei synodebesluiten naast zich neerlegden. Vaak kwam het ook tot een interne afzondering van de andere gemeenten en wijkgemeenten en hield u het uit om hervormd te zijn, door op uw eigen wijze hervormd te zijn en de contacten met hervormden in centrale gemeentes of classes tot een minimum te beperken.

Diep verdriet
Met het verenigingsbesluit was het een ander geval. Zich terugtrekken op de gebruikelijke manier kon niet meer. In alle scherpte kwam de vraag op ons af wat 'gereformeerd-zijn', in de kerk betekende. En vooral ook: wat het betekent om als hervormden te geloven dat de Here God met Zijn kerk een weg gaat in de Nederlandse geschiedenis en samenleving. Er is geworsteld met veel vragen: 'Is hier sprake van ongehoorzaamheid en verloochening van de Naam des Heren'? 'Is dit een zondige keus van de grote meerderheid van de kerk', of 'Is dit het in gehoorzaamheid gaan van de weg Christus, die voor de eenheid van de kerk gebeden heeft?' Ik ervaar het als een diep verdriet en grote pijn dat we het over deze diep-geestelijke vragen niet eens konden worden. Met alle gevolgen van dien.
U heeft na een jarenlange worsteling gekozen voor het 'onder protest meegaan'. Wij zijn dankbaar voor uw keus om de kerk trouw te blijven. Bij alle vragen over het belijdend karakter van de kerk kwam u tot de overtuiging dat de Protestantse Kerk in Nederland een belijdende kerk wil zijn en dat u daarin voluit gereformeerd kon zijn en blijven. De Verklaring en later ook het Convenant waren voor u hiervan de bevestiging.

Herhaling
Maar velen van onze broeders en zusters van hetzelfde huis konden deze stap niet maken en meenden de ultieme stap van afscheiding van de kerk te moeten maken. Hierover is veel te zeggen. Ik vind het echter hier niet de plaats om dat nu te doen. Feit is dat we allen hebben ervaren wat het betekent om een deel van onszelf te verliezen. Er kwam een herhaling van dat wat in de negentiende eeuw ook gebeurd was. Weer stonden 'zij die bleven' tegenover 'hen die gingen'. Families werden gescheurd, gemeentes vielen uit elkaar en of we het nu wilden of niet - twee groepen kwamen tegenover elkaar te staan. Soms met veel verwijten en bitterheid. Hierover zijn we na een jaar nog niet heen.
Het ligt voor de hand om in zo'n situatie de verwijtende vinger te heffen. Het is niet moeilijk om zondebokken of schuldigen te vinden. Maar is dat de weg die we als leden van de kerk moeten gaan?
Daarbij komt dat zo'n houding ons verlamt. Het zuigt ook al onze energie weg. Ik hoop daarom dat we met elkaar de draad weer kunnen opnemen en al onze hoop kunnen richten op Hem Die beloofd heeft Zijn kerk niet in de steek te laten en Zijn Geest uit te zenden. Van dat laatste zien we namelijk ook allerlei tekenen. We weten van gemeenten waarin na vorig jaar mei een opmerkelijke opleving tot stand is gekomen. Ik hoor steeds meer van dit soort getuigenissen. Is dat - ondanks ons verdriet - ook geen reden tot dankbaarheid?

Zending en jeugdwerk
Het moderamen hoopt dat we met elkaar ons oog naar voren zullen richten. De ontkerkelijking en de verdamping van het christelijk geloof grijpt steeds meer om zich heen. Daarom heeft de synode in het afgelopen jaar in een opmerkelijke eensgezindheid, waarbij verschillende keren de muren van de richtingen niet te zien waren, gekozen voor een sterke nadruk op zending in ons eigen land en de versterking van het jeugdwerk. Met grote dankbaarheid constateren wij dat in de novemberzitting van de synode, de jeugdorganisaties van onze kerk - het protestantse jeugdwerk, de HGJB en Youth for Christ - met een gezamenlijk beleidsplan ter synode kwamen. Deze dingen - die tien jaar geleden voor onmogelijk gehouden werden - zijn nu mogelijk in onze synode.
Ik roep u daarom met kracht op om het eigene van de Gereformeerde Bond in te dragen in de kerk. Er is hiervoor alle ruimte. Het gereformeerde belijden, het kennen en praktiseren hiervan, is noodzakelijk om de naam Protestantse Kerk waar te maken. Niet voor niets heeft de laatste synode de Raad van Advies voor het Gereformeerde Belijden ingesteld. Verschillenden uit uw midden zullen, onder voorzitterschap van dr. P.J. Visser, hun bijdragen geven om vanuit het gereformeerde belijden het leven en werken van de kerk te kleuren en te begeleiden.
Onze kerk heeft er ook voor gekozen dat er gezocht gaat worden naar nauwere samenwerking met andere kerken van het gereformeerde type. Vertegenwoordigers uit drie reformatorische kerken hebben daarom zitting in deze Raad voor het Gereformeerde Belijden.

Vooruitkijken
Hoe vreemd het sommigen van u misschien in de oren mag klinken, het is wel degelijk waar: waarschijnlijk is er in de afgelopen vijftig jaar geen tijd geweest, waarin er zoveel openheid en bereidheid was, om datgene waarvoor u staat en strijdt, in het geheel van de kerk op te nemen, als deze tijd. De relatie met GZB, IZB en HGJB is nog nooit zo open en constructief geweest als nu.
Het is tijd om vooruit te kijken. Tijd om in te gaan op de uitnodigingen van de kerk en samen met anderen te zoeken naar wegen om het evangelie van onze Here en Heiland te verkondigen en dit vorm te geven in een samenleving die in grote verwarring is. We hebben elkaar nodig. We kunnen ook niet buiten elkaar. Want als de Here ons aan elkaar gegeven heeft, hoe zouden wij dan alleen op onszelf gericht kunnen zijn?
Moge Hij u zegenen bij uw werk en bij het vinden van een weg binnen de Protestantse Kerk in Nederland, waarop Zijn Naam geprezen wordt en u steeds meer ontdekt waartoe Hij u geroepen heeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen