Globaal bekeken

'Ja of nee!' In Frankrijk werd het nee. Hoe het in Nederland afliep weet ik op dit moment nog niet. Deze dagen kreeg ik een brochure aangereikt uit 1931, met de titel Paneuropa ABC, geschreven door de Oostenrijkse Richard Graaf Coudenhove-Kalergi (1894-1972), initiatiefnemer van de Paneuropa-beweging 'Bestaat er een Europeesche gemeenschap?'

Twee fragmenten:
* 'Ondanks zijn politieke en economische verscheurdheid vormt Europa in meer dan één opzicht één gemeenschap. Van Europa uit bezien is deze gemeenschap moeilijker waarneembaar; hier blijkt duidelijker datgene, wat de landen gescheiden houdt dan datgene wat hen vereent, de tegenstellingen doen zich sterker voelen dan het gemeenschappelijke. Van Amerika, Azië, Rusland, Afrika of Australië uit bezien, kan de Europeesche gemeenschap zonder meer worden waargenomen. Tegen de achtergrond van de overige wereld gezien, is Europa een organische eenheid. Europa is een beschavingsgemeenschap in dezelfde zin als Indië, dat evenzeer in talrijke talen, rassen en godsdiensten versplinterd is; niet slechts een beschavingsgemeenschap tegenover deze Indische wereld, China, Japan en de Islam, maar ook tegenover de moderne en niet-traditionele levensvormen van het Bolsjewisme en het Amerikanisme, die zich beiden bewust, in tegenstelling met de Europeesche overlevering, ontplooien. Europa is een lotsgemeenschap; ondanks alle verscheidenheden in zijn samenstelling is zijn sociale structuur overal dezelfde: gegrond op monogamie en het gezin, op particulier bezit, op gelijke zeden en feesten, op gelijke godsdienst, gelijke overlevering, gelijke begrippen over eer en zeden, gelijke vooroordelen. Afgezien van de taalverscheidenheid zijn de verschillen tusschen een Spaansche en een Poolsche boer, een Duitsche en een Tsjechische industrie-arbeider, een Italiaansche en een Fransche geleerde onbelangrijk. Zij onderscheiden zich sterker van hun medeburgers van een andere stand als van hun beroepsgenooten van vreemde volkeren. De horizontale geleding van Europa is meer uitgesproken dan zijn verticale. Alleen de taalverscheidenheid en wederzijdsche onwetendheid beletten de meeste Europeanen nog zich dit feit bewust te worden. Geen volk van Europa zou de ondergang, het verderf of het omverwerpen van het gezag van de nabuur overleven zonder er de schadelijke gevolgen van te ondervinden. leder Europeesch volk verdient aan de economische bloei van zijn buurman. Europa is een economische gemeenschap: ondanks al het op isolatie gericht streven van zijn regeeringen. Deze gemeenschap rust, afgezien van alle politiek, op aardrijkskundige en klimatologische grondslagen. Europa is een bloedsgemeenschap: er bestaat een Europeesch ras. Dit ras is ontstaan in de smeltkroes van ontelbare volksverhuizingen, oorlogen en veroveringen. Europa is een historische gemeenschap: het Romeinsche Europa, het Karolingische Europa; het Pauselijke Europa en het Napoleontische Europa waren politiek vereenigd.
Gemeenzaam waren de Europeesche wederwaardigheden van de bekeering tot het Christendom van de volksverhuizing, van de gothiek, van de ridderschap, van de kruistochten, van het Humanisme en van de Renaissance, van de Reformatie en Contrareformatie, van het Absolutisme en van de Barock, van de "Aufklarung" en van de romantiek, van het nationalisme, van de democratie en van het socialisme. Al deze stroomingen hebben de Europeesche landen gemeenschappelijk, ongeacht grenzen en talen doorleefd. Zij hebben de Europeesche ziel gemaakt tot dat wat zij heden is. Zij hebben Europa gemaakt tot een onbewuste natie, tot een bijzondere tak der menschheid, tot een groot gezin van volkeren.'

* 'Europa is ons moederland. Evenmin als de liefde tot de moeder de liefde tot den vader afbreuk doet, vermindert de liefde tot het Europeesche moederland de liefde tot het nationale vaderland. Alle groote zonen van de Europeesche naties waren tegelijk goede Europeanen: van Dante tot Komensky, Voltaire en Goethe. Hoe dieper een mensch in de grondslagen van de eigen nationale beschaving doordringt, des te duidelijker begrijpt hij, hoeveel deze cultuur aan vreemde volkeren dankt en hoe verwant al het groote in Europa aan elkaar is.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen