Globaal bekeken

Martine Vonk onder de indruk van de Amish kopte een intervieuw in VolZin.

• Een fragment:
Als ze bij elkaar zijn drinken ze wat (geen alcohol), eten ze wat en zingen ze veel - vierstemmig. Hoe is het met de familie, hoe gaat het op de boerderij, heb je nog een goed recept? Over de Bijbel of over theologie praten ze nauwelijks, wel over het leven als christen.
Vaak kreeg ik de vraag: denk je dat er weer vervolging komt? Ze groeien op met de aangrijpende verhalen van hun voorouders in Europa, martelaren die stierven voor hun geloof. Dat sterkt hen in hun overtuiging dat ze grenzen moeten stellen, ook ten opzichte van de overheid. Daarom hebben ze gevraagd om vrijstelling van dienstplicht. Aan de Tweede Wereldoorlog hoefden ze al niet meer mee te doen. En sinds 1972 hebben ze eigen scholen. In het gewone onderwijs wordt te veel nadruk gelegd op persoonlijke ontwikkeling, vinden ze.

• De redactie plaatste bij het artikel een kort overzicht:
De naam Amish - uitgesproken met een lange a - komt van Jacob Ammann die zich in 1693 met zijn volgelingen afscheidde van zijn Zwitserse doperse broeders en zusters. Er zijn er zo'n 200.000 van in de Verenigde Staten. Samen met de verwante hurrieten, mennonieten en brethren vormen ze een groeiende groep. Ze houden zich onomwonden aan de Dordtse Leerregels uit 1532. De Amish hebben een eigen taal die hen sterk bindt, een soort Zwitserduits, zingen Duitse liederen, lezen de Duitse lutherse Bijbel en hebben eigen scholen. Ze stonden tot 1900 bekend als voorlopers in de landbouw. Dat veranderde met de opkomst van de mechanisatie, maar ze zijn nog steeds goede boeren en creatieve handwerkslui die nieuwe en concurrerende producten ontwikkelden waarvoor geen stroom nodig is, zoals lampen op zonne-energie. Als bouwvakkers worden ze gewaardeerd om hun vakmanschap, arbeidsethos en de lage lonen die ze vragen. Het ecologische boeren komt langzaam op bij de Amish. Kenmerkend is hun eenvoudige kleding: vrouwen met kapjes en jurken, mannen altijd met hoeden.

In dichtvorm gaf wijlen Ida Gerhardt een In memoriam patris (in memoriam over haar vader), werkzaam bij een watergemaal bij Gorcum:

'Mijn vader heeft de waterlaarzen aan
Wij samen zijn de Lekdijk afgekomen
Ik ben voor mijn verjaardag meegenomen:
hij moest vandaag bij het gemaal langs gaan.

Gemaal: dat is je vader horen noemen
die vreemde woorden van een andere taal
als hij de waterstand leest van de schaal;
te ademen in het onbenoembaar zoemen
dat gonzend omgaande aanwezig is.
En, niets te zeggen als hij bezig is:

'Dat is een man, daar kun je staat op maken.'
Als op de zaken orde is gesteld
doen wij op huis aan. Een lucht van geweld:
Gorcum ligt al door wolken overkraagd.
Geen noodweer en geen wereld kan mij raken
als hij, het laatste stuk, mij op de schouder draagt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen