Tussen D-Day en Victory-Day

Wij zongen op bevrijdingsdag: De tirannie verdrijven, die mij het hart doorwondt.
De invasie was beslissend: Frankrijk en België werden bevrijd. 'Dit is van de Heere geschied', zei :Montgommery. Zo is het ook in de heilshistorie, schreef Cullmann in 1946 in Christus und die Zeit. Christus overwon op Golgotha. Maar Victory-day komt nog. Wij leven tussen 'reeds' en 'nog niet'. Hitler begon nog een tegenoffensief. In Holland moest het ergste nog komen. Dat is heilshistorisch ook zo! De satan heeft weinig tijd en grote toorn. Collaboreer niet. Zo leven en preken wij tussen 'reeds' en 'nog niet'.

1. Uw Rijk kome
Wat preekte Jezus? Gods Koninkrijk is gekomen,' eindelijk, ja. En daarom: 'Bekeert u en gelooft het Evangelie. Wat leert Hij bidden? Uw Rijk kome! De hemel op aarde. Wanneer? Want van u is het koninkrijk. De invasie kostte Hem het leven.
Maar op Pasen stond Hij op. Toen is de toekomst al begonnen!
Wat hoort of preekt u liever? Reeds of nog niet? Het is allebei waar. Dan maar de gulden middenweg?! Dat zegt een toeschouwer. Dat was niet de spanning van het laatste oorlogsjaar.
Wat van het Rijk geldt, geldt ook van de verzoening: 2 Korinthe 5. 'God was in Christus de wereld met zichzelf verzoenende'; de wereld is verzoend. Wat nu? 'Wij bidden u: laat u verzoenen.' De jeugd wil appellerende prediking. Hier: de invasie is begonnen. Collaborateurs, geef je over!

Wij leven na Pinksteren: de Geest is uitgestort, in Jeruzalem; eens en voorgoed. 'Zij werden allen vervuld!'
Reeds. Maar in Samaria en Caesarea nog niet, en de Lage landen nog lang niet. De meesten stonden nog buiten. Houdt de gemeente op de hoogte van de heilsfeiten. Ga er niet achter terug. Maar ook de goede keus doe je niet zonder de Geest. 'Zovelen als er door de Geest Gods geleid worden, - zeggen Abba. Wat een rijkdom! Maar ook: wat een armoe. 'Wij weten niet wat wij bidden zullen.'
De ganse schepping kreunt en wij hunkeren samen naar Victory-day. Ja, er zijn vruchten en gaven te over, meer dan wij denken, maar het blijven 'eerstelingen des Geestes'. Collega's, er zit ook spanning in de pneumatologie.

2. Arme zondaar, meer dan overwinnaar
Luther worstelde in het klooster met de grote woorden: ons berouw, Gods verkiezing. In de biecht kreeg hij licht.
Wees zo pastoraal!
Maar toen botste hij weer op een groot woord: gerechtigheid. Tot hij ontdekte: wat God eist, geeft Hij ook.
Doe zo bijbelstudie!
En toen waagde Luther het: dan ben ik dus simul justus et peccator; dat is: rechtvaardig, 'reeds', en zondaar, 'nog'. Tegelijkertijd. Het spant dus ook in de heilsorde, die gulden keten.
De Reformatie ontdekte als eerste sleutel van het Rijk: prediking. Zo kwam het licht op de kandelaar, reeds, maar niet het hele licht: het zendingsbevel zag men niet. Dat zag de Nadere Reformatie pas, mét Israël. Ook de Reformatie bleef een torso. Oost-Europa bleef in het donker.
Kohlbrugge herkende Romeinen 7:14: 'ik ben vleselijk.' Een verscheurd mens. Maar Murray ontdekte Romeinen 8: leven door de Geest. Wandelen met God! Wat is nu waar: dat arme-zondaarsgeloof? Of dat overwinningsleven? Er klinken klachten over de prediking: de een komt niet verder; de ander slaat iets over. De 'gulden middenweg' dan maar? Een mix van reformatorisch en evangelisch?
Laat de spanning staan van Filippensen 3: ik heb niet mijn gerechtigheid; arme zondaar; en: ik jaag naar de volmaaktheid ...
Er is ook na de bevrijding weer spanning. Toen dr. K.H. Miskotte kinderen zag spelen, dacht hij aan Psalm 126: Alsof wij droomden! Maar wat zullen die schapen nog meemaken: Och, Heere wend onze gevangenis.

3. Kinderen van de toorn en van God
'Gemeente Gods die te Gouda is', zei ds. L. Kievit. Wij zeggen geen 'toehoorders' meer. Zelfs in Korinthe, een kerk zonder tucht, zei Paulus: gemeente Gods. Maar hij houdt haar de spiegel van Israël voor (1 Kor. 10). Ook voor Israël was D-day nog geen Victory-day.

Allen gedoopt, maar ... De gemeente, zelfs de geografische wijk, is reeds gemeente van Christus en niet minder. Maar de meesten sneuvelden in de woestijn ... Ook in de ecclesiologie, de leer aangaande de kerk, spant het. Allen gedoopt, ja. Heilig feest, zo'n doopdienst. God zij dank voor het wonder van geboorte. Maar wat zegt het doopformulier? Geen woord over dat wonder. Dat predikt eerst dat wij met onze kinderen 'kinderen des toorns' zijn, tenzij ... Ooit vroeg iemand op doopzitting: hebt u niet anders? Jawel, maar niet met deze spanning. Hoor! Want via het sprekende water, de nieuwe gehoorzaamheid, het verbond en de doop danken wij God: dat 'Gij ons en onze kinderen tot Uw kinderen aangenomen hebt.'
Begin en einde zijn even waar. De gulden middenweg dan maar? Dat is niet de spanning van onze pubers: Ben je wat je bent?

Na de verkiezing herondekten wij het verbond. Na 'Dordt' reisden wij - via Heidelberg - terug naar Zwitserland: van kenmerken naar beloften. Maar dat blijft spannend. Want in onze reisgids schrijft Johannes: 'Hieraan kennen wij ...'
Wij verschoven van avondmaalsmijding naar avondmaalswijding. De Meester zei: 'Doet dat' en niet: 'laat dat'. Reeds.
Maar tegen Korinthe zei Paulus wél: wat jullie daar doen, dat is nog geen Avondmaal houden! Nog niet.
'Gij die voor armen rijkdom hebt bereid,
voor onrechtvaardigen gerechtigheid,
zie, hoe naar U zich mijn verlangen wendt,
en leid mij zelf, Heer, tot uw sacrament.'
Voorsmaak van de eeuwige vreugde. Als gouden de portalen zijn, hoe zullen dan de zalen zijn.

4. Op reis naar de eeuwigheid
In mijn jeugd hing de eeuwigheidsernst tussen de balken, want het was eeuwig wel of eeuwig wee. O! die nimmer eindigende eeuwigheid. Zo begonnen wij Bunyans christenreis: en de evangelist leidde ons van de smalle poort naar het kruis!
Maar wij ontdekten onderweg iets wat Bunyan in de gevangenis niet kon zien: Gods goede schepping, het aardse van het Oude Testament! 'Zalig hij die in dit leven ...'
En Jezus zegt: 'Dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen.' Nu al. Wat hoort u nu liever: over de eeuwigheid of over de tijd?
Voor Paulus een dilemma: blijven of gaan. Timotheus, jonge broeder, 'strijd - hier - de goede (wed)strijd, en grijp naar de kroon van het eeuwig leven' - straks.

De Amerikaanse generaal Mc. Arthur zei tegen zijn krijgsgevangen collega, die verloren had: My victory is your victory.
Een terminale patiënt zei: Ik geniet van elke dag, 't is 'de mooiste tijd' - tot nog toe. Maar soms zing het in mij: "k zal eens mijn Heiland in heerlijkheid zien.'

5. Een vreemdeling - in eigen land
Er is een roep om praktische prediking. Maar wat is praktisch? De praktijk der godzaligheid is ook praktisch.
Maar ik begrijp het: dominee, blijf niet in uw studeerkamer hangen. Luister goed naar je catechisanten en naar de media van deze week.
Je staat ervan te kijken, wat ze weten en niet weten. Bespreek dat. Niet als foefje, maar als Befindlichkeit des Daseins.
Er is ook een roep om actuele prediking. Maar wat is actueel? Een krantenberichtje ertussen? Nee. 'Hoe duidt gij deze tijd niet?' De tv bracht de 'wereld in huis.' Het

Op dinsdag 24 mei had de jaarvergadering van de Gereformeerde Bond plaats. Het hoofdbestuur wilde daar graag met de leden van onze vereniging in gesprek zijn over drie thema's. Ds. C. Blenk leidde het derde onderwerp in, waarmee de bezinning op de prediking gestimuleerd werd. Vandaag plaatsen we zijn bijdrage.

RED. DE WAARHEIDSVRIEND

RD ook: het wereldgebeuren. En dat is minstens zo spannend.
De EO had een woord voor de wereld - maar ontdekte de kloof. Gemeenteleden ontdekten de wereld: door studie en beroep, door reizen en trekken, door late emancipatie van onze gezindte.
De wereld is Gods schepping, bezet gebied, tot de Invasie kwam. Zo is er ook de wereldzending, en de wereldkerk: hart van de wereldgeschiedenis. Alle volken zijn bereikt, reeds. Maar nog niet: alle mensen. En nog niet alle Joden. Let op Israël.
'Reeds' ligt Israël weer op de kaart, maar 'nog niet' met vrede en de Vredevorst. Ze hebben 'nog' liever de muur dan de Messias.
Wij leven na 11 september. Wij moesten stemmen over Europa. Toch willen we geen 'politieke prediking'. Maar preek niet met de rug naar het wereldgebeuren toe.
Luther ontdekt in het klooster de vreemde vrijspraak, maar wanneer zong hij Een vaste burcht? Bij de Turkse dreiging voor christelijk Europa!
Augustinus zei na zijn bekering: God en de ziel' Maar toen viel Rome in barbaarse handen. Waarover sprak hij toen? Over de Stad Gods! Want ook christelijk Rome was het 'nog niet'.

Vreemdelingschap.
Niet wereldvreemd. Ook niet wereldgelijkvormig. Ds. G. Boer preekte over Hebreeën 11. Abraham was een vreemde in eigen land. Hij was nu in het beloofde land, maar hij was er nog niet. Ds. Boer zei: 'Gemeente, waar is de pelgrimsstaf? In het museum van oudheden? Hoe dankbaar je ook bent voor alle zegeningen hier. Wat een spanning,' zei hij. Dat was het geheim van zijn prediking: die spanning. Ook hij spreekt nog nadat hij gestorven is.

Maar: genade zij u en vrede, van een Ander. Van Hem die is en die was en die komen zal, en van de zeven Geesten voor de zeven gemeenten, en van Jezus Christus, overste van de koningen der aarde.

C.BLENK, LIENDEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen