Muziek

Meer en meer worden wij ingelicht over het orgelbezit van diverse grote steden, niet alleen van ons land maar ook in Duitsland. Zo kan ik de orgelliefhebbers deze week attenderen op een boek waarin al de orgels van de hanzestad Hamburg worden beschreven, van klein tot groot. En dat zijn er heel wat. Het zijn voornamelijk nieuwe orgels omdat ook Hamburg tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar werd gebombardeerd en er ook op orgelhistorisch terrein veel verloren is gegaan, maar er toch ook nog wel historische orgels bewaard zijn gebleven. Auteur Günter Seggermann toont ons van elk orgel een foto en geeft een overzicht van de geschiedenis en de dispositie. Een orgeluitgave voor de liefhebbers. De prijs is € 19, 80. Het bestelnummer is ISBN 3-7672-1272-2 of rechtstreeks bij Uitgeverij Christians, Behringstrasse 28a, 22765 Hamburg.

Elke orgelgeïnteresseerde kent het 'Orgelbüchlein' van Joh. Seb. Bach. Talloze uitgaven, ook cd-opnamen, zijn hiervan verschenen. De auteur Ria Borkent heeft zich intensief met de Bach-koralen beziggehouden en 80 koralen herdicht in het Nederlands en alzo voor een breder publiek toegankelijk gemaakt, zodat ze op de een of andere manier in de kerkelijke bijeenkomsten gebruikt kunnen worden. Ria Borkent is er zeer goed in geslaagd de liederen te herdichten op de muziek van Bach. Eenentwintig liederen uit deze bundel zijn door het Vokaal Ensemble o.l.v. Wessel Slöetjes met orgelbegeleiding van Jan van der Velde en cellist Bart Eenkhoorn vastgelegd op een cd. Een zeer geslaagde uitgave van Gooi- en Sticht Baarn/Kok, Kampen, IJsseldijk 31, 8266 AD Kampen. Bestelnr. boek: 88168 en de cd nr. 88370.

Wie kennis wil nemen hoe onze oudste orgels hebben geklonken, moet de cd 'Rosas' kopen waarop middeleeuwse orgelimprovisaties en Marialiederen zijn te beluisteren, uitgevoerd door het ensemble Super Librum en het zogenaamde Rutland-orgel, dat gebouwd is door de orgelmakerij Van der Putten. Dit orgel is een reconstructie van een middeleeuws orgel en laat horen dat de eerste, veelal in kloosters gebouwde orgels een deftige klankschoonheid hadden. Het orgel dat centraal staat op deze cd is één van deze instrumenten. Orgelmaker Winold van der Putten en enkele medewerkers bouwden in 1999 dit orgel naar aanleiding van twee oude teksten: de Fistulis Organis (letterlijk vertaald 'Over orgelpijpen') van een anonieme auteur uit Bern uit de 10e eeuw, en het traktaat Diversarum Artium Schedule (= 'overzicht van de verschillende kunsten') dat de benedictijner monnik Theophilus aan het einde van de 11e eeuw schreef. Verder was een afbeelding uit het Rudand Balter uit circa 1260 een belangrijke bron voor het uiterlijk van het instrument. Over dit wel heel bijzondere orgel wordt in het begeleidende tekstboekje uitvoerig verslag gedaan. Het instrument staat in het kerkje in Marsum (bij Appingedam), historischer plek is bijna niet denkbaar.

Echt een cd voor mensen die houden van heel oude muziek en wel eens kennis willen maken met de klank van een orgel zoals dat in de Middeleeuwen moet hebben geklonken. Een zeer bijzondere opname die van harte wordt aanbevolen. Bestelnr. VLC 0201, in elke goede cd-zaak of andere bij: VLS Records, Beilervaart 61, 9411VC Beilen, e-mail: @vlsrecords.nl.

Een paar weken geleden introduceerde ik bij' u een cd uit de serie'Orgellandschaft Nier derlausita', waarop acht orgels uit hët gebied van het klooster Doberburg worden bespeeld door de organist Lothar Knappe. Ik kan u nog vier cd's in deze serie aankondigen. Cd nr. 2 in deze serie bevat opnamen van de orgels in het gebied van het klooster Neuzelle en we komen naast het orgel in Neuzelle ook op bezoek bij de orgels van Möbiskruge, Fürstenberg, Eisenhüttenstadt, Wellmitz und Riesem. Allemaal plaatsjes vlak tegen de Poolse grens gelegen, met in de oude dorpskerkjes bijzonder aardige en kleine orgels. Dit keer is gastorganist Gunter Kennel, die al naar gelang van de mogelijkheden van het betreffende orgel zeer aanspreekbare programma's heeft samengesteld, waarbij zelfs Samuel de Lang jr. en Jan Pieterszn. Sweelinck op het programma voorkomen als Nederlandse componisten. Organist Lothar Knappe laat zich op cd 3 horen en is daarvoor naar de orgels van Lübbenau, Lübben, Zerkwitz, Straupitz, Neu Zaucke en Burg gereisd, plaatsen aan de rand van het Spreewald. In een groot aantal koraalbewerkingen en koraalvoorspelen van o.m. Hesse, Flor Peeters, Otto Dienel enz. laat hij deze fraai klinkende instrumenten horen.

Iets westerlijker in het gebied Niederlausitz ligt een groot aantal plaatsen, als Luckau, Waltusdorf, Gosmar Pelkwitz e.a. Ook op deze elf verschillende orgels worden we verrast met het evenzo boeiende spel van Marck Toporowski, die eveneens zeer afwisselende en mooie orgelwerken heeft uitgezocht. Het betreft hier het gebied dat op deze vierde cd als het gebied 'Am Niederlausitzer Landrücken' wordt aangekondigd. In het gebied van Grossraschen liggen plaatsjes als Altdöbern, Grossraschen, Saalhausen, Wormlage, Annahütte en Kletwitz met veelal romantisch gedisponeerde orgels die ook allemaal door de eerder genoemde organist Gunter Kennel (die naast organist ook theoloog is) worden voorgesteld. Het zijn veelal geen grote orgels maar wel zeer fraai klinkende instrumenten. In extenso al de opgenomen orgelwerken te gaan opsommen zou te veel ruimte vergen. Diegene die thuis een orgeltocht door dit orgelrijke gebied wil maken schaffe zich deze bijzondere serie aan. U hoort zeer veel verschillende orgels bespeeld met uitgekiende orgelwerken. De bijbehorende tekstboekjes zijn zeer uitvoerig en voorzien van kleurenfoto's van de kerken en orgels met beschrijvingen. Een buitengewoon in-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen