Boekbespreking

Francesco Carotta:
Was Jezus Caesar? Over de Romeinse oorsprong van het Christendom - een onderzoek.
Uitg. Aspekt, Soesterberg; € 32,00.
Al in 2002 werd in verschillende media aandacht gevraagd voor dit fraai uitgegeven boek van Francesco Carotta, een Italiaan die zich aan de lezer introduceert als linguïst, informaticadeskundige en uitgever. Carotta heeft naar eigen zeggen ontdekt dat de verering van Jezus Christus in het christendom eigenlijk teruggaat op de verering van de door Brutus vermoorde Julius Caesar. Na zijn dood werd Caesar namelijk verheven tot een Romeinse rijksgod Divus Julius. Deze verering van Caesar raakte echter plotseling in onbruik, juist toen de cultus rondom Jezus ontstond. Dit lijkt toeval maar is het niet, zo betoogt de auteur. Er blijken namelijk talloze overeenkomsten te zijn tussen de biografie van Caesar en die van Jezus.
Hier volgen er (slechts) enkele:
Caesar startte zijn carrière in Gallia, Jezus in Galilea;
Caesar trok de Rubicon over, Jezus de Jordaan.
Beide figuren zijn voortdurend onderweg en arriveren ten slotte in de hoofdstad (Rome/Jeruzalem). Daar vieren zij eerst hun triomf, maar vinden er ook de dood. Zowel Jezus als Caesar heeft goede relaties met vrouwen en een speciale relatie met één vrouw: Cleopatra respectievelijk Maria Magdalena. Caesar en Jezus zijn volgens de auteur complementair; samen vormen ze de complete persoon van de godmens.
Het grootste deel van dit boek bestaat uit Carotta's bewijsvoering voor zijn stelling. Hiervoor gaat hij vooral te rade bij het evangelie naar Markus. Dat lijkt op het eerste gezicht het verhaal over Jezus maar daarachter gaat een leven van Julius Caesar schuil. Vele fouten en verdraaiingen zijn hier volgens de auteur debet aan en Carotta probeert dat aan te tonen door te wijzen op de overeenstemming tussen vele namen van personen en plaatsen in het evangelie en in een gereconstrueerd bericht over Caesar. Dat er tussen beide bronnen immense verschillen bestaan, verklaart de schrijver niet. Het christendom heeft volgens Carotta dus een Romeinse oorsprong en geen Joodse. Het Jood-zijn van Jezus speelt in dit boek geen enkele rol.
Nu zou een argeloze lezer zich kunnen afvragen hoe het toch mogelijk is dat de resultaten van dit boek zich niet als een olievlek over de wereld verspreiden. De dingen die hier aan de orde worden gesteld, zijn immers zeer ingrijpend. Hier wordt - zo schreef een recensent - een bom onder het christendom gelegd!
Volgens Carotta komt dat doordat er bijna niemand zo veelzijdig is dat hij het hele onderzoeksveld met betrekking tot het leven van Caesar en Christus kan overzien. Wie zal het dan wagen om zich voor de volle honderd procent voor een theorie als deze in te zetten?
De tweede reden is dat Carotta's ontdekking een paradigma-wisseling vergt. Want niet de aarde maar de zon staat dan centraal, niet het Heilige Land maar het Romeinse Imperium. 'Men luistert op een andere manier naar de Mattheüs Passion wanneer men zich realiseert dat die in feite voor de goddelijke Caesar wordt gespeeld.' En zo'n paradigma-wisseling vindt 'men' nu eenmaal al te kras.

Carotta's boek vertoont verwantschap met de Da Vinci Code van Dan Brown, de thriller die al vele maanden hoog op de bestsellerslijsten staat. Beide boeken vormen een ingenieus en spitsvondig bouwwerk van aanwijzingen voor een onthutsende waarheid achter de waarheid. Dan Brown schreef zijn curieuze onthullingen over een met Maria van Magdala getrouwde Jezus in de vorm van fictie en dat maakt zijn boek nog enigszins lichtvoetig. Carotta daarentegen presenteert zijn boek als resultaat van jarenlang wetenschappelijk onderzoek. Tevens voert hij ook verschillende prominente geleerden aan die zijn werk zouden bejubelen (hetgeen in werkelijkheid veel genuanceerder ligt). Die benadering geeft aan het boek iets massiefs en dwingends ('daarom vragen wij de lezer dit boek te lezen zonder vooroordelen - of helemaal niet'). Dat gevoel wordt nog versterkt wanneer men kennis neemt van de website van de schrijver.
Hoewel het hoogst ongebruikelijk is om als auteur te reageren op besprekingen van je eigen boek, gaat Carotta met grote vlijt in tegen allen die het wagen de inhoud van zijn werk in twijfel te trekken. Niet alleen de Da Vinci Code maar ook Was Jezus Caesar? brengen mij de uitspraak van de oude ethische theoloog Is. van Dijk in herinnering: als je iets zegt dat nog nooit vóór jou is gezegd, heb je een goede kans iets te zeggen dat ook na jou nooit meer gezegd zal worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen