Getuigend oproepen tot terugkeer
KERK GEDENKT DAG VAN DE KERKHERVORMING
Bovenstaande woorden 'De kerk gedenkt de dag van de kerkhervorming' vinden we in de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland, art. VII, lid 3. In de kerkorde van de Nederlandse Hervormde Kerk stond vermeld in art. XII, lid 3 'Voorts komt de gemeente samen tot herdenking van de Kerkhervorming.' Het maakt inhoudelijk weinig verschil.
Geen vrijblijvend gedenken
Het woord 'gedenken' is een bijbels woord. In onze cultuur zijn we er ook vertrouwd mee. We hebben veel gedenkdagen. Nu kan dat woord ook enorm uitgehold worden, zodat gedenken slechts een zaak van het verstand wordt. Het leeft niet meer. In de Bijbel is dat anders. Ons hart is bij dat gedenken betrokken en we brengen het ook ter sprake en het gaat ook gepaard met daadwerkelijke inspanning. Er blijkt duidelijk uit dat we niet vergeten zijn, wat er gebeurd is. We leven uit datgene wat we gedenken. Je laat je daardoor voortdurend inspireren. En we doen ons best anderen ook daarin betrekken.
Als we in de kerkorde lezen dat 'de kerk de dag van de kerkhervorming gedenkt', kan en mag dat nooit vrijblijvend zijn. We gaan dan ook verplichtingen aan om datgene wat tijdens de kerkhervorming door God aan ons gegeven is te bewaren als een kostbaar pand, erover te spreken en eruit en ernaar te leven. We worden als kerk voortdurend opgeroepen getrouw te zijn aan het belijden van de kerkhervorming, dat ook persoonlijk toe te eigenen en getrouw door te geven, waardoor het oude voor onszelf weer nieuw wordt en voor de komende geslachten gaat leven.
Ik ben daarom blij dat bovenstaande zinsnede is opgenomen in de kerkorde. Als de kerk dit gedenken op bovengenoemde wijze verwaarloost, kunnen en mogen we haar ertoe oproepen trouw te zijn aan hetgeen ze zelf heeft uitgesproken.
Hervormd worden
Kerkhervorming blijft noodzakelijk. We zouden een nieuwe gemeente kunnen gaan stichten of een ander kerkverband kunnen gaan vormen, waarin alles zuiver lijkt te zijn en ook echt geestelijk leven te vinden is, maar zouden we dan de kerkhervorming niet meer behoeven te gedenken? Afgezien nog van het feit of die handelwijze wel overeenkomt met datgene wat de kerkhervorming in de zestiende eeuw voorstaat, hebben we onszelf meegenomen in die nieuwe gemeente en in dat kerkverband. En als we dichtbij de Heere leven, weten we toch wel dat we dagelijks weer bekeerd moeten worden. Elke dag moeten we opnieuw hervormd worden. De bekering is in het leven van een christen op aarde geen afgerond proces. We zijn er nog niet, ook al begeren we het.
Wat nu van de individuele gelovige geldt, dat geldt ook voor de vergadering van ware Christus-gelovigen, de gemeente en de kerk. Een zuivere hervormde of gereformeerde gemeente of kerk is deze eigenlijk nooit en zal ze op aarde ook nooit worden. Ze wordt hier nooit volmaakt, ook al moeten we er wel naar streven. De gemeente en de kerk moet ook steeds weer hervormd of gereformeerd worden. Niet vanuit een zekere vernieuwingsdrang, maar door onszelf voortdurend te toetsen aan de Heilige Schrift en aan het belijden van de kerkhervorming of zij aan de gestelde eisen beantwoordt. En door datgene wat God ons door middel van ons voorgeslacht heeft geschonken te doorleven en gestalte te geven. Anders blijft er geen kerk der reformatie.
Protestants zijn
We hebben nu wel even gekeken naar de woorden 'gedenken' en 'hervormd' en 'gereformeerd', maar hoe zit het met het woord 'protestants'? Hoe we het ook wenden of keren, de landelijke kerk van de Reformatie in Nederland heet nu Protestantse Kerk in Nederland. Plaatselijk kunnen we dan wel hervormd blijven, bovenplaatselijk niet. Protestants komt van het Latijnse werkwoord protestari en dat betekent: publiekelijk verklaren, getuigen. In het Griekse woord, waarvan het een vertaling is, zit het bekende woord martelaar (bloedgetuige). De naam protestant stamt uit 1529, toen vijf lutherse vorsten en veertien steden protest aantekenden tegen de besluiten van de Rijksdag te Spiers. Dit protest werd in de vorm van een appèl op de keizer overhandigd met het verzoek om een vrij concilie. Men verklaarde publiekelijk tegen het voorstel van de keizer te zijn een algemeen concilie te houden. Op deze wijze is protestants een aanduiding geworden van die tak van het christendom, die in de dagen van de Kerkhervorming opnieuw leerde aan het Woord Gods het hoogste gezag inzake leer, leven en kerkinrichting toe te kennen.
In de Latijnse vertaling van de Bijbel komen we dat woord tegen in Johannes 13:21.
Jezus wordt ontroerd in de geest en betuigt (protesteert) en zegt dat een van hen Hem zal verraden. Hij verklaart dus openlijk in het midden van de discipelenkring wat er gaat gebeuren. In Handelingen 20:23 lezen we dat de Heilige Geest Paulus van stad tot stad betuigt (protesteert, openlijk verklaart) dat hem banden en verdrukkingen te wachten staan. In 2 Kronieken 24:19 lezen we dat de HEERE profeten zond naar de vorsten van Juda om hen op te roepen weder te keren tot de HEERE. Die betuigden of protesteerden tegen hen, maar zij luisterden niet.
Zo protestants mogen wij ook wel zijn in de Protestantse Kerk in Nederland: voortdurend protesteren, de waarde van het belijden van de kerkhervorming op het hart drukken, getuigend oproepen om terug te keren tot de gehoorzaamheid aan het Woord van God en het belijden van de kerk. Maar: dit hebben we zelf ook nodig: eruit en ernaar te leven door op de juiste wijze de kerkhervorming te gedenken. Dan pas kunnen we echt protestants zijn in de goede zin van het woord.
Wanneer we het woord 'protestants' in bovengenoemde zin verstaan, was de apostel Paulus bij uitstek protestants. Hij schrijft brieven aan de gemeenten. Ik denk in dit verband aan de brief aan de gemeente te Korinthe. Hij begint zijn brief met de gemeente eraan te herinneren wat zij in Gods ogen is.
Als hij naar de gemeente gekeken had met zijn eigen ogen, had hij haar niet op deze wijze aan kunnen spreken. Er was zoveel verval en afval. Dan zou het hem aan moed ontbroken hebben om te protesteren tegen de misstanden en zou het hem aan liefde voor de gemeente ontbroken hebben. De apostel leert ons daar echter de kerk en de gemeente lief te hebben om Gods wil. Op deze wijze kan hij op zijn post zijn en protestants zijn in een gemeente, waaraan veel mankeert. Er is verdeeldheid en daarom zijn er ook twisten in Korinthe. Zoiets behoort niet tot de vrucht van de Geest, maar tot de werken van het vlees. Daar moeten we van bekeerd worden. Men beoordeelt voorgangers naar de maatstaven van de wereldse wijsheid. Mensen die de situatie doorzien en op het juiste moment besluiten kunnen nemen, zijn geloofwaardig en verdienen navolging. Mannen die zich beroemen op professionaliteit zijn in tel. Men doet net alsof men verlost wordt door diepe inzichten van mensen. Het woord van het kruis is voor zulke mensen dwaasheid. Men kan met de verzoening door voldoening geen kant op.
Tegen wie zegt de apostel het eigenlijk? Tegen Korinthe of tegen de kerk in Nederland?
In zo'n kritieke situatie in de gemeente van Korinthe getuigt (protesteert) de apostel openlijk: wij prediken Christus, de Gekruisigde, de Joden wel een ergernis en de Grieken een dwaasheid, maar hun, die geroepen zijn, beiden Joden en Grieken, prediken wij Christus, de kracht van God en de wijsheid van God. Daar kwam het in Korinthe op aan en in de tijd van de kerkhervorming en daar komt het ook in onze tijd op aan. Op deze wijze openbaart God Zich. Christus heeft met het bloed van het kruis voor onze zonden betaald en de toorn van God vanwege onze zonden gestild. We makeri er geen naam mee in deze wereld, zoals Christus ook geen naam gemaakt heeft door Zich vrijwillig over te geven tot de kruisdood; door niet gediend te willen worden maar te dienen. Hij kwam aan het kruis tussen misdadigers te hangen, mensen die geen naam meer waard zijn. Ze zijn een vloek geworden. Toch is dat nu liefde, deze Zelfofferande aan het kruis. Daar klopt Gods hart. En als we dat prediken, horen we onder de bediening van het Woord Gods hart kloppen van liefde en genade voor verloren zondaren. En al degenen die door dit Woord van God geraakt worden, beleven het als een kracht van God tot zaligheid. 'Zo wie nu achter Christus wil komen, die verloochene zichzelf, neme het kruis op en volge Hem!' Volgen door van Christus, de Gekruisigde, te getuigen (protesteren) als de 'kracht van God en de wijsheid van God'. Desnoods door een bloedgetuige, een protestant, een martelaar te worden. We gedenken de kerkhervorming op z'n best door protestants te blijven. De kerk gedenke op deze wijze blijvend de kerkhervorming!
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 27 oktober 2005
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 27 oktober 2005
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's