Het ongedeelde hart voor God

Als we alleen oog hebben voor Wie Hij is, zonder te letten op de gaven en wat Hij van ons vraagt, dan houden we een abstract Godsbeeld over. Het doet geen kracht in ons leven. Letten we alleen op wat Hij geeft, dan worden we heilsegoïsten. Er is geen aanbidding en geen oog voor de dienst aan God en anderen. Wie slechts let op wat Hij vraagt, wordt een wettisch, moralistisch en activistisch persoon.
Als we willen nadenken over de draaglast die God ons oplegt, dan kunnen we dat alleen evenwichtig doen, als we Jezus Christus zien achter de last en Hem voortdurend nodig hebben om die last te dragen. Alleen als we staan in de persoonlijke liefdesrelatie met Hem door de Geest, kunnen we weten wie Hij is, wat Hij van ons vraagt en daar met liefde aan beantwoorden. Alleen dan zijn we in staat om de last op ons te nemen en tot het einde toe met blijdschap te dragen.
Wie God in Christus is, wat Hij vraagt en wat Hij geeft, het hoort bij elkaar. Laten we dit principe goed voor ogen houden. Gelovige mystiek en activiteit gaan zo hand in hand. Deze principes zijn niet allereerst gericht op een ontspannen leven. Tegelijk meen ik dat dit wel daardoor wordt bevorderd op een manier die veel dieper gaat dan welke therapeutische of preventieve aanpak dan ook.
Een predikant behoeft niet de pomp te zijn, maar slechts de pijp. Niet zelf te zorgen voor succes, maar er wel op toe te zien dat de dienst van de Heere niet gehinderd wordt door factoren in zijn leven die de vrije doorgang daarvan verhinderen.

Matigheid en eenvoud
Tegenover het consumentisme, dat inherent onbevredigbaar en verslavend is, stelt Gods Woord de matigheid, als kenmerk van een christelijke levensstijl. Zou het kunnen zijn dat we in onze welvaart de soberheid en matigheid zijn vergeten? Wie veel heeft, heeft veel om zorgen over te maken en vergeet licht waar zijn eigenlijke rijkdom ligt.
Tegenover de fragmentarisering van het leven staat de eenvoud van het ongedeelde hart en leven voor God. Zoals het zo mooi staat in vs. 11 van Psalm 86: 'Leer mij HEERE, uw weg, ik zal in waarheid wandelen; verenig mijn hart tot de vrees van uw naam. HEERE mijn God, ik zal u met mijn ganse hart loven en ik zal uw naam eren in eeuwigheid.'
We vinden hier concentratie en consistentie. Dat geeft eenheid, vastheid en richting in het leven. En nog iets: dit woord uit Psalm 86 is een gebed. Die eenheid en eenvoud van het christelijke leven zijn ondenkbaar zonder het regelmatige, levende gebed. Het nalaten daarvan is in het leven van een christen niet zelden een van de signalen van vermoeidheid, zo niet van sluipende overspanning of zelfs demoralisatie.

Aanvaarden van spanningen
In 2 Korinthe 4 verhaalt Paulus van verdrukking, vervolging enzovoort. Paulus was eerlijk en realistisch. Hij verbloemde de spanningen niet in zijn leven als apostel. Als je merkt dat je aan het einde van je krachten komt, durf dan de signalen onder ogen te zien. Neem het serieus als je merkt dat je je niet meer kunt ontspannen. Of als je concentratieproblemen krijgt, gevoelens van uitputting bemerkt of slaapproblemen hebt. Weer andere signalen zijn dat je je innerlijk gaat isoleren van je vrouw, kinderen en andere naasten.
Ten slotte noem ik tekenen van demoralisatie. De gedachte dat het je allemaal niet meer kan schelen, een groeiend cynisme zelfs, waardoor je niet meer zorgvuldig bent in vele opzichten.
Wie deze signalen langere tijd bij zichzelf of anderen opmerkt, doet er goed aan ze serieus te nemen en bespreekbaar te maken. Een adviesgesprek bij de huisarts is dan aan te bevelen.

Extra rust nemen bij extra spanning
De valkuil bij extra werkdruk en spanning is om die te compenseren met extra inspanning. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat dit vaak niet anders kan. De eisen van het leven laten zich immers niet zomaar wegdrukken. Wat we dan niet moeten vergeten, is dat extra rust noodzakelijk is. Problemen kunnen niet alleen heel dwingend zijn, ze hebben soms ook iets verslavends. Het kost inspanning om daar afstand van te nemen en te leren relativeren. Jezus is ons daarin voorgegaan. Denk slechts aan de volgende voorbeelden:
- Toen Jezus hoorde van de moord van Johannes, ging Hij in een schip en zocht de eenzaamheid op (Matth. 14:13).
- Wanneer de discipelen terug komen en vertellen van alles wat ze gedaan en gezegd hebben, maant Jezus hen afstand te nemen van de schare, te eten en te rusten (Mark. 6:31-32).
- Aan het eind van de drukste dag uit de eerste periode van Jezus' optreden, lezen we dat Hij de schare verliet en een eenzame plaats opzocht (Luk. 4:42).
- Vlak voor zijn arrestatie en dood verliet Jezus de stad om alleen te zijn met Zijn discipelen (Mark. 11:19).
Het zijn allemaal blijken van de noodzaak van extra rust in tijden van bijzondere druk en spanning. Ze zeggen ook iets over de kwaliteit van die rust: alleen of met geestverwanten de afzondering en stilte zoeken en de omgang met de Vader.
Uit deze voorbeelden blijkt dat rust nemen ook betekent afstand nemen. Dat is nodig om zich te bezinnen en de dingen anders te gaan doen. Immers bij stress zijn we vaak geneigd om datgene wat we al deden nog sterker te doen, terwijl juist die manier vaak spanning geeft. Als we dat met nog meer inspanning blijven volhouden, gaat het zeker niet goed.

Ootmoed
Het moeilijkste voor mensen die op de rand van overspanning of erger verkeren is misschien wel de erkenning van het feit dat Gods werk niet van ons streven afhankelijk is. Het onhaalbaar gebleken streven moet worden loslaten. Dat voelt aan als het toelaten dat de dijken doorbreken en dat we in de problemen zullen verdrinken. Vaak heeft de betrokkene voor een deel gelijk. De problemen zijn ernstig of het doel is belangrijk en daarom de moeite waard dat aan te pakken.
Echter de manier waarop blijkt onvruchtbaar en uitputtend te zijn. Doordat men zich tot het uiterste heeft ingespannen, is er vaak geen ruimte meer voor relativering en gesprek met anderen over een eventuele andere aanpak van de problemen. Het opgeven van dit streven kan dan aanvoelen als capitulatie of faillissement. Begrijpelijk dus dat dit zo lang mogelijk wordt uitgesteld. De valkuilen daarbij zijn gedachten als:
- 'als ik eerst dit of dat maar gedaan heb, komt er tijd om uit te rusten';
- 'laat ik maar verteerd worden in de dienst des Heeren';
- en varianten op: 'ik ben nog de enige die is overgebleven die zijn knieën niet voor Baäl heeft gebogen'.
Deze valkuilen kunnen ook een rol spelen als het gaat om ambtelijk werk.' Misschien juist extra omdat kerkenwerk de inspanningen kan verabsoluteren. Het gaat immers om Gods Koninkrijk? Daardoor wordt nog sterker dan bij gewoon werk voorkomen dat we ons ambtelijk werk relativeren. Toch is dat nodig en dat vraagt ootmoed en nederigheid.
Wat wij niet moeten doen als we ernstig psychisch vermoeid zijn, is door veel geestelijke oefening proberen om controle over de situatie te krijgen en zo als het ware herstel forceren. Dat is niet geestelijk, alleen maar een zoveelste poging om de dingen weer naar onze hand te zetten. Elia kreeg te eten en te drinken en moest daarna een lange voettocht maken. Pas daarna was hij zover hersteld dat God hem oefende in de directe omgang met Hem. Vervolgens kreeg hij een nieuwe taak en een metgezel, die tevens zijn opvolger zou worden. God kent onze mogelijkheden, behoeften en grenzen. Hij weet wat we nodig hebben en wanneer dat nodig is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen