Wezen van het huwelijk

Wat is een huwelijk?
'Het wezen van het huwelijk is dat God iets doet, Hij voegt man en vrouw samen.'
Als je dat zegt, kijkt men misschien een beetje wazig en krijg je reacties als: 'Daar zie ik niks van' of 'Ja, dat zal wel, maar eh, nou en?' Ik probeer het dan zo uit te leggen: 'Ik woon samen ... maar ben bovendien gehuwd'. Wat is dat 'bovendien'? Wat is het meerdere van het huwelijk? Anders gezegd, wat is het wezen van het huwelijk? Ja, wat is een huwelijk eigenlijk? Een menselijk contract voorzien van Gods zegen? Is samenwonen gelijk aan trouwen? Ben je door seksuele omgang getrouwd? Is trouw beloven bij verloving of trouwerij gelijk aan trouwen? In al die gevallen zou mijn antwoord zijn: nee. Ik geloof dat het wezen van het huwelijk dit is: 'één vlees wórden', 'aan elkaar gekleefd wórden' (Gen. 2:24). Jezus geeft nadere uitleg: De Heere God voegt man en vrouw samen, zij zijn niet meer twee, maar één vlees (Matth.19:6). Wat is het moment dat een huwelijk begint? Als de Heere God twee mensen samenvoegt.
In alle lectuur over het huwelijk is me telkens weer gebleken dat 'samenvoegen' als bijzaak behandeld wordt, terloops. Waarschijnlijk omdat de pericoop (Matth.19) over echtscheiding gaat. Helaas krijgt dat alle aandacht. Dat de Heere God handelt, het 'samenvoegen' wordt wel genoemd maar nergens uitgewerkt, althans, ik kwam dat niet tegen.
Het tot stand brengen van het huwelijk ligt dan niet in mensenhanden, maar in de handen van de Schepper. Het is een actieve daad van Hem, geweldig wat een wonder! Wat een betrokkenheid. En wat een belofte! Hij voegt samen en dat is 'trouwen', de mogelijkheid tot trouw komt bij Hem vandaan. En Hij laat alle ruimte voor je eigen keuze. Dat Hij samenvoegt, zou volgens mij ook niet anders kunnen. Hoe kan een mens zichzelf verenigen met een ander mens? We raken hier aan iets wat boven ons uitgaat. Niet voor niets spreekt Paulus over een verborgenheid. We hoeven het niet te kunnen begrijpen, op zijn beloften vertrouwen is beter. Maar dit is duidelijk, er gebeurt iets, er verandert iets, ook al snap ik dat niet helemaal. Het gevolg is: twee mensen worden één vlees.
Hoe vaak hoor je niet 'het is geven en nemen'. Ook het huwelijksformulier spreekt van 'nemen'. Bijbelser lijkt me te zijn: 'het is geven en ontvangen'.
Het is ook een gezondere basishouding in een samenleving. Denken vanuit het huwelijk als samenvoegen, het 'ontvangen' van de ander, zal dat kunnen bevorderen.

Geruststellend
'Het tot stand brengen van het huwelijk ligt zo niet in mensenhanden, maar in de handen van de Schepper. Het is een actieve daad van Hem.' Je ontvangt jouw man, jouw vrouw - wat een geruststelling! Laat dit eens tot je doordringen. De basis van ons westers huwelijk is de persoonlijke keuze, de wederzijdse gevoelens van genegenheid, het gevoel bij elkaar te passen. We vinden dat heel gewoon. Maar het is ook een broze basis. Een zware last voor zondige en gebrekkige zielen.
Meningen kunnen veranderen en gevoelens wegebben of zelfs omslaan. Moet puur onze eigen beoordeling de basis zijn van ons huwelijk? Maar wat een zegen, als het zo is dat de keuze die ik maak, in de handen van de Schepper een samenvoeging wordt en als die samenvoeging de basis is. Dat betekent immers dat Hij er voor garant wil staan. Hij staat volledig garant voor uw, jouw, mijn huwelijk. Dat is wat! Ik bemerk bij mezelf schroom om het zo te zeggen, in deze tijd van echtscheidingen en buitenechtelijke verhoudingen. Maar tekent die schroom niet juist onze zwakke opstelling? Heeft satan ons daarbij niet sluw in zijn greep? Missen we daardoor misschien ook de weg die God wijst voor gezonde huwelijken?

'Wat nut ons dit? ' - één vlees in de praktijk
We zeggen wel 'het huwelijk is een gave van God'. Maar dan denkt men toch gauw aan dat geminachte boterbriefje en aan de koele juridische aspecten.
Dat klinkt in onze tijd nu eenmaal niet aantrekkelijk, waarom zouden we dat als insteek nemen? Wellicht beter zou zijn te spreken van 'Gods gave is: Hij voegt jullie samen, maakt je tot één vlees'. Dit drukt uit dat de Heere God iets doet. Hij doet iets aan je en voor je en tot Zijn eer. Maar wat heb ik eraan? Het antwoord is niet: instant geluk.
Een beter antwoord zou zijn: De Heere God wil jullie relatie vruchtbaar maken voor jullie en voor anderen, hoe langer hoe meer. De praktijk laat zien dat niet al je huwelijkswensen worden vervuld (kinderen krijgen etc). Wel word je door moeilijkheden heen meer mens (naar Gods beeld).
Veel mensen denken bij één vlees aan seksuele gemeenschap. Dat is wel begrijpelijk, maar dat moet wel gecorrigeerd worden. Met één vlees wordt de gehele huwelijkseenheid bedoeld. Dus behalve het lichamelijke aspect, het geestelijke, het emotionele, het verstandelijke, het sociale. Op die terreinen wil de Heere God onderlinge verbinding en aanvulling geven.
Een tweede misverstand lijkt mij de gedachte aan een soort eenheid die uniform is, dus 'koekoek één zang'.
Maar één vlees houdt heel veel verscheidenheid in. De (ideale) eenheid is vooral: het zonder schaamte of belemmering kunnen delen van alles met elkaar en het in stand houden van een band waar krachten werken die twee mensen uiteen willen drijven. Alles delen is vooral de onderlinge communicatie. De band in stand houden is de bereidheid elkaar de nodige ruimte te geven. Met daarbij steeds de houding van 'geven en ontvangen'. De bijzondere waarde van het samengevoegd worden door de Heere God, is dat Hij er vanuit Zijn goedheid alles aan wil doen om die huwelijkseenheid tot stand te brengen en te beschermen. Omdat God jullie heeft samengevoegd, mogen jullie samen beeld van God zijn (Gen.1:27). Kijk regelmatig zo naar elkaar: hoe kan ik jou aanvullen? Wat kan ik jou geven? Wat zou ik nodig hebben te ontvangen van jou? Een leefregel om in de praktijk te brengen.
Hij vraagt van je dat je wilt luisteren naar zijn Woord en wilt zoeken naar zijn bedoelingen en principes. Kan het dan niet stuk? Jawel, maar dat je 'samengevoegd' bent door de Heere zelf, geeft steeds hoop voor de toekomst van je huwelijksrelatie. Lees daarom de Bijbel, met een 'huwelijksbril'. Ik bedoel: de Bijbel is ook geschreven voor je huwelijk, voor jullie relatie.
Merk het op en pas het toe. En de Heere is dichtbij, wat Hij samenvoegt, dat koestert Hij, reken maar. Maar vanuit een wandel met de Heere God kun je aanspraak maken op Zijn beloften. De Bijbel bevat de beste garanties en aanwijzingen voor je huwelijk. Zo kun je gerust bidden om datgene wat nodig is om te groeien of te herstellen in eenheid. Pak je trouwboekje en je Bijbel en spreidt ze maar voor de Heere uit, 'Heere, U hebt ons toch samengevoegd, één gemaakt? Wilt U ...'
'Last but not least': Het begrip samenvoegen toont ook - en dat vind ik erg belangrijk om over te dragen in de gemeente - hoe de Heere betrokken is op ons dagelijkse leven (ook buiten het huwelijk). Als Hij twee mensen samenvoegt, zal Hij toch genadig betrokken zijn bij alles wat die twee dagelijks beleven, samen en afzonderlijk? Zo is een huwelijk, beleefd als samenvoeging, misschien ook meer tegenkracht van de Godsverduistering.

Liefde of trouw
Als je zou enquêteren: wat kenmerkt een huwelijk, dan zou denk ik het antwoord steevast zijn: liefde. Daar ben ik het wel mee eens, maar waarschijnlijk toch heel anders dan men bedoelt. Ik zou liever zeggen: trouw is het kenmerk van de samenvoeging (het huwelijk). Wat betreft de gevoelsmatige basis van ons westerse huwelijk is het erg belangrijk te onderscheiden tussen bijbelse agapè (liefde) en 'westerse liefde'. Het ene woord 'liefde' duidt op twee uitersten. Het is erg nodig om dat goed helder te hebben in de gemeente.
De bijbelse liefde is de agapè, de onbaatzuchtige gevende liefde, die je ziet bij de Heere Jezus, die de Heilige Geest in ons kan uitwerken. Trouw - en dat is meer dan 'niet verlaten'- is daar een facet van. De menselijke kant van het huwelijk is dus terecht wel een verbond genoemd. De 'westerse liefde' is de gevoelsliefde, de verliefdheid, de romantiek en erotiek. Dat is een kwetsbare basis, bovendien voor een groot deel zelfgericht.
Overigens is ook het woord trouw of verbond aan devaluatie onderhevig. Velen in onze tijd vinden het heel gewoon dat een relatie een bepaalde houdbaarheidsdatum heeft en dat je gedurende je leven meerdere relaties zult hebben. Men heeft zich daarbij neergelegd en ziet trouw niet als iets edels, soms zelfs als iets onnodigs.
Dat er een God is die je niet in de steek laat, zal dus zowel nieuw als ook heel ongelooflijk voor ze zijn. Weer iets om ook in de gemeente te benoemen en helder te maken.
De Bijbel toont een cultuur van uithuwelijken. Laten we dat niet te snel minderwaardig noemen. Gaat het in onze samenleving op basis van keuze zoveel beter? In ieder geval leren we wel iets uit die cultuur denk ik (zonder die na te hoeven volgen), namelijk dat de basis van een huwelijk niet per se de genegenheid is of gevoelsliefde, maar de trouw. Huwelijkspartners in het Oude Testament hebben van kinds af aan geleerd dat ze iets moesten inbrengen in het huwelijk voor die ander, minder dat ze iets eruit moesten zien te halen voor zichzelf. Misschien (ik kan het niet beoordelen) zat in die structuur al meer 'agapè' dan wij hebben vermoed?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen