Als een smid verbindt Hij levens

De Heere God voegt samen. Als dat zo is, hoe? Je zou kunnen denken, dat gebeurt als je gaat samenwonen, al dan niet gehuwd. Maar zo eenvoudig is het niet. Het is immers een actieve daad van Hem, die heb jij niet in de harid. Daar loop je niet op vooruit, daar kun je ook niet op vooruitlopen trouwens - een daad van God! Je moet er op wachten, althans je moet de weg bewandelen die de Heere God wijst. Ik dacht dat het zo zat.
In de Bijbel zien we weliswaar geen burgerlijk huwelijk, maar we zien wel steeds dat er derden aan te pas komen, bijvoorbeeld vaders en (burgerlijke) oudsten. Die 'derde' representeert God. Geheel in de sfeer van het geven en ontvangen, zien we dat twee mensen aan elkaar gegeven worden door anderen. Dat is een facet van het publieke karakter van het huwelijk. Temidden van alle cultuurverschillen tussen toen en nu, was het altijd al zo dat er derden aan te pas kwamen. Is dat niet de verbinding naar ons burgerlijk huwelijk? Al waren het maar de aanwezigen, de getuigen die impliciet ook goedkeuren, 'geven'.

Hindoes en moslims
Ik vind deze gedachte bevestigd in de culturen van de wereld. De schepping spreekt in dit verband een duidelijk woordje mee (art. 2 NGB). Is een hindoehuwelijk voor de Heere een huwelijk? Voegt Hij ook die mensen samen? Ja, ik denk het wel (Gen. 2:24). Zo zorgt de Heere voor zijn schepping. Een moslimhuwelijk enzovoort? Ja. Na alles wat ik heb gehoord over andere culturen, vermoed ik dat vrijwel alle culturen huwelijksplechtigheden kennen met daarin de facetten van 'aan elkaar gegeven worden'. Men neemt elkaar niet. Men ontvangt elkaar. Alleen in de a-religieuze westerse cultuur 'neemt' men. Niet heel opzettelijk en bewust, denk ik. Maar toch. Wie gaat samenwonen 'neemt' in zekere zin de ander. Jezus zei tegen een vrouw: 'want gij hebt vijf mannen gehad en die gij nu hebt, is uw man niet; (Joh. 4:18). Je kunt wel een man 'nemen' zonder dat een derde (c.q. God) samenvoegt, maar hij wordt jouw man niet, hij wordt jouw 'eigendom' niet, je wordt elkaars 'eigendom' niet, je kunt zomaar geen aanspraak maken op Gods beloften, er blijft een afstand. Een beeldspraak voor een gesprek met jongeren: De Heere God is als een smid, Hij verbindt jullie levens, hecht en vakkundig. Hij weet als geen ander hoe dat moet, en geeft je daarvoor een garantiebewijs (de combinatie van Bijbel en trouwboekje). Hij doet dat in ons land via de ambtenaar van de burgerlijke stand, de 'ondersmid', de 'uitvoerend smid'. Goud waard dus, dat boterbriefje.
Dat het God is die samenvoegt en dat Hij het doet door 'toebrenging' zien we mijn inziens heel concreet bij de Heere zelf. Al in Genesis 2. Daar staat in vers 22: 'En de Heere God bouwde de rib, die Hij van Adam genomen had, tot een vrouw, en Hij bracht haar tot Adam'. De Heere is zelf die derde. We zien hetzelfde tegen het eind van de Bijbel ook bij de Heere Jezus. Hij wordt voorgesteld als de Bruidegom, de gemeente als de bruid. Brengt de Vader hen niet bij elkaar? Door een derde persoon heen is het God de Vader die zijn mensenkinderen in het huwelijk samenvoegt. Geweldig is het beloftekarakter daarvan, zowel het intermenselijke aspect alsook in de verhouding tussen God en mens. Ik kan er naar verlangen te mogen groeien in het besef van de rijkdom daarvan.

Gemeentehuis
Dus op het gemeentehuis gebeurt het (in de huidige westerse cultuur), die samenvoeging. Niet in de kerk. Een wijdverbreid misverstand is de kerk veel belangrijker te vinden. Maar de volle honderd procent van de zegen verbindt de Heere God aan het trouwen op het gemeentehuis. Het misverstand onderstreept het idee dat trouwen op het gemeentehuis een puur menselijke en juridische aangelegenheid is, waaraan de Heere God nadien nog wel Zijn zegen moet verbinden. Misschien nog eens een boektitel: Hoe God verdween uit het burgerlijk huwelijk.
In de Reformatie wordt de huwelijkssluiting aan de burgerlijke overheid toegekend. Dat heeft wel te maken met de toenmalige verstrengeling van kerk en staat en niet puur met bijbelse argumenten. Bijbels is: er moet sprake zijn van 'derden', die de Heere God vertegenwoordigen als Hij samenvoegt. Die derden zouden bijvoorbeeld ook vaders of moeders kunnen zijn.
Met 'derden' is duidelijk iets gezegd over het publieke karakter, maar het lijkt me dat er daarbij principieel sprake is van flexibiliteit in de vorm. Bij ons is het de ambtenaar, maar dat wil niet zeggen dat het niet ooit nog eens anders kan worden.

Eigendomsverhouding?
Er ontstaat iets als een wederkerige eigendomsverhouding. Dat is nogal wat. Daar moeten wij niet lichtvaardig over doen. Dit vergt ook nog wel wat bezinning. Maar het houdt direct verband met samenvoegen en moet dus wel genoemd worden. In de Bijbel is een zekere eigendomsverhouding te bespeuren. Denk aan Johannes 4:8, hierboven geciteerd. Het gaat steeds over uw man en uw vrouw. Dat kan niet verklaard worden uit alleen de oude cultuur, dat een vrouw ook 'economisch eigendom' was van een man.
Denk vooral aan uitspraken van Paulus in dit verband (1 Kor. 7:4, Ef. 5:28- 29). Een eigendomsverhouding strookt met de gedachte dat het bij een huwelijk gaat om samenvoeging en eenwording en dat het alleen de Heere is die kan en mag samenvoegen. Wie anders kan iemand 'geven' dan de Schepper-Eigenaar? In de parallel van Jezus als Bruidegom, spreekt ook Heidelbergse Catechismus zondag 1 bijzonder: 'Dat ik met lichaam en ziel mijns getrouwen Zaligmakers Jezus Christus eigen ben'.

Het verkeerde in de cultuur peilen
Het lijkt mij dat we in ons westers samenwonen een stukje, met de cultuur verweven autonomie aantreffen. Helemaal zelf baas zijn. 'Ik doe wat ik wil', 'ik doe het zelf'. Vrij zijn. Ik 'neem' de relatie met die ander. Mogen wij daar met heilzame bedoeling tegenover stellen: ga trouwen, omdat de Heere God het wil, laat je bewust door de Heere God samenvoegen en ontvang die ander van Hem. Strek je uit naar het wonder, ontvang de garanties, de beloften, de rijkdom. Je geeft daarmee blijk van een wandel met God. Je laat je samenvoegen, je geeft je in vertrouwen over - in de eerste plaats aan de Heere God. Want het is een geloofsstap, je rekent erop dat Hij je samenvoegt met je geliefde. Het is niet zien en toch zeker weten. Geweldig als je dat doet, want het is een concrete oefening in geloven. Het getuigt van afhankelijkheid, je verwacht het van de Heere. Zwart-wit gezegd, samenwonen is in feite het tegendeel, teken van je onafhankelijkheid. Zo bezien zit er achter trouwen of samenwonen ook je volgzaamheid jegens de Heere.
En als in het westerse huwelijk het gevoel zo zwaar telt, ligt het voor de hand dat daar ook een egoïstisch element in zit. Ik kan er niet over oordelen, maar is de kans niet groot dat een relatie gedomineerd wordt door het zelf willen ervaren van een goed gevoel? Je wilt (vooral) iets uit die relatie halen: aanvaarding, intimiteit, seks, et cetera. En wat als gevoelens ongrijpbaar verdwijnen? Des te beter als je je huwelijk begint met de volle nadruk op het woord 'ontvangen' - de ander ontvangt jou! 'Geven en ontvangen' - stel je voor als dit het leidend principe zou worden op het terrein van waarden en normen. Dat kan beginnen bij het huwelijk, een levensverband wat we op veel plaatsen in de samenleving aantreffen. Een brede werking dus.
Kunnen samenwonenden elkaar toch ook ervaren als gave van de Heere God? Ja, dat zal wel. We kunnen er dan op wijzen dat 'ervaren' nog niet hetzelfde is als dat het ook waar is. Hoe vaak ervaren wij niet een teken als antwoord op een gebed, terwijl we later zien dat de wens de vader was van de gedachte? Als je het daarover eens bent, kun je nog eens terugkomen bij Genesis 2:24 en Mattheüs 19:6.

Slot
Er zou nog wel het nodige te zeggen zijn. Bijvoorbeeld over de heiligheid van de Heere God die samenvoegt, over de uitstraling die een goed huwelijk kan hebben, of over gesprek met de niet-christen over het wezen van hun huwelijk of over de seksualiteit. Trouwens, het verrast me dat je kennelijk zoveel over het wezen van het huwelijk kunt schrijven zonder nog het onderwerp seksualiteit te hebben hoeven aanroeren (of is dat de zwakte van dit betoog? . Maar eerst is het zo wel voldoende, hoop ik. Laten we bidden dat de Heere de gemeenten en ons land wil zegenen met Zijn wijsheid inzake het huwelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen