Globaal bekeken

Recent promoveerde de heer C.M. van Driel in Leiden op een proefschrift over de vrijzinnige theoloog-politicus prof.dr. B.D. Eerdmans (1868-1948). Uit dit proefschrift (uitgave Kok, Kampen) een fragment over zijn verhouding met studenten en een satirisch rijm uit het blad De Vrijheid (28-6-1932) over de liberaal Eerdmans, toen hij lid van de Tweede Kamer was.

• Illustratief is het verhaal dat een student bij de oudtestamenticus thuis verscheen om tentamen af te leggen. Eerdmans was iemand die het na tien minuten meestal wel voor gezien hield als een student de stof onvoldoende had voorbereid. Deze student had echter een ander probleem: hij was zijn Hebreeuwse Oude Testament vergeten. De hoogleraar wees hem subiet de deur, omdat men zijns inziens zonder Biblia Hebraica geen tentamen Oude Testament kon afleggen. De ongelukkige, die het pas een paar maanden later opnieuw mocht proberen, waarschuwde telefonisch een medestudent die dezelfde dag bij de oudtestamenticus langs moest. Eenmaal in Eerdmans' studeerkamer gearriveerd reageerde deze verbaasd toen hij zag dat deze student een Biblia Hebraica bij zich had: 'Dacht u dat ik er geen had?' Ook deze student kwam niet aan het eigenlijke tentamen toe. Eerdmans kon studenten die hij de deur wees, niet eens altijd een rustige aftocht gunnen. Zo hoopte een student dat, toen het raam eens openging, hij teruggeroepen zou worden. De hoogleraar had zich echter niet bedacht.
Vergeet niet het tuinhek te sluiten!', riep hij de student na.

• De professoren in de Kamer
zijn theologen in hun hart.
Slechts Aalberse vormt een exceptie:
Als econoom staat hij apart.

Was Slotemaker ook minister
Van arbeid in zijn goeden tijd,
De predikant blijft overheerschen,
Den dominee hoort men altijd.

En Visscher staat maar steeds te preeken
Al blijft hij met zijn woordenpraal,
Met Kant, Spinoza, Fichte, Hegel,
Als theoloog ... professoraal.

Professor Eerdmans mint den eenvoud,
Geen zalving is er in zijn woord,
Hij goochelt niet met vage phrasen
En dreigt niet met de hellepoort.

Ofschoon hij scherp kan zijn en vinnig,
Een koel en nuchter exegeet,
Nooit jammert, huilt, bezweert, verkettert,
Noch speelt voor priester of profeet.

Toch ..., als hij zich geheel kan geven,
Zijn diepste wezen ons ontsluit,
Vernemen wij, sereen en rustig,
Het sticht'lijk domineesgeluid.

Ds. B.H. Weegink knipte uit familieberichten in kranten de 'laatste woorden' die nabestaanden van overledenen over hun dierbaren schreven. 'De dingen worden al openlijker op papier gezet', zegt hij in Confessioneel (en profaner zeg ik erbij).
Vooral de relatie tot het uitgeoefende beroep krijgt vaak aandacht.
- (bij de dood van een wetenschapper): In dit aardse leven heb ik veel bestudeerd. Nu begin ik een nieuwe studie ...
- (bij de dood van een chirurg in opleiding): Nu ook zelf orgaandonor.
- (bij de dood van een bioloog): Hij heeft zijn lichaam ter beschikking gesteld van de wetenschap, zijn laatste bijdrage.
- (bij de dood van een alpinist): Onze bergbeklimmer heeft de top bereikt.
- (bij de dood van een chemicus): Terug naar de moleculen.
- (bij de dood van een musicus): Alle maten rust ...
- (bij de dood van een brandweercommandant): Het vuur is uit ... alle warmte verdwenen.
- (bij de dood van een apotheker): Blij ben ik te hebben mogen leven, te hebben zien leven, te hebben mogen laten leven.
- (bij de dood van een technicus): Een universum waaruit zoiets moois als leven voortkomt, heeft meer in petto.
- (bij de dood van een internist): Vertroosten - altijd.
- (bij de dood van een architect): Maar denk ook aan het onmeetbare ...
- (bij de dood van een orgelspeler): Don't take your organs into heaven! We need them here!
- (bij de dood van een reder): Goede reis, behouden vaart.
- (bij de dood van een voetbalfan):  Een eeuwige seizoenplaats.
- (bij de dood van een globetrotter):  Heb je de tickets en paspoorten bij je?
- (bij de dood van een schaker): De koning is gevallen, het spel is uit.
- (bij de dood van een inspecteur): Niets is zekerder dan dood en belastingen.
- (bij de dood van een korpschef van politie): Veilig in Jezus' armen.
- (bij de dood van een begraafplaatsdirecteur): Als tranen een trap konden bouwen en herinneringen een brug, dan klommen we hoog in de hemel en haalden je gelijk weer terug.
- Ons ma hield van lekker slapen. Ma, nu kan het.
- Pa, geniet weer zoals vroeger.
- Ap vindt het niet erg dat hij is overleden; wij wel.
- Moeder blijft thuis tot het bittere eind.
- Voor ons ben je nu beter bereikbaar.

• Soms laat men mede-overledene zelf aan het woord:
- Als iedereen er zo over dacht als ik, dan waren er geen problemen.
- Ik heb niks te weinig gedaan, hooguit te veel.
- Ik hoop niets. Ik vrees niets. Ik ben vrij.
- Ik ben nog niet klaar. Ik heb geen tijd om dood te gaan.
- Rebels is mijn hart.
- Op oneerlijke wijze verbroken. Zo hadden we het niet afgesproken.
- Kapot zijn we ervan.
- Treur niet om mij, er zijn betere gegaan. (...)
- Onze vader vond het mooi geweest.
- M ... heeft besloten ermee te stoppen. En gelijk heeft ze.
- En het draait, bedenk ik nou, hier ook wel zonder jou.
- Daargaje.
- De wereld wacht niet op sukkelaars. (...)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen