Schade voor christelijke politiek

Soms kan iemand uit een bestuur terugtreden om daarmee de lucht te klaren, herstel van de verhoudingen mogelijk te maken of de gevolgen van wanbeleid te aanvaarden. Daarvan is in de zaak van de SGP geen sprake. De hervormde predikant uit Nijkerk en de burgemeester van Barendrecht kunnen geen verantwoordelijkheid dragen voor het besluit van het hoofdbestuur om in Zoetermeer, Gorinchem, Enkhuizen en Amersfoort een lijstineenschuiving met de ChristenUnie te verbieden, omdat deze zusterpartij vrouwen op een verkiesbare plaats gezet heeft. 'Ik kan het tegenover mijn achterban en geweten niet meer waarmaken', zo gaf ds. Van Daalen aan. En met die achterban zal hij ongetwijfeld dat deel van de Gereformeerde Bond bedoelen dat zich met de beginselen van de SGP verbonden weet.

SGP-Gereformeerde Bond
Naast het gesprek over de inhoud van het vrouwenvraagstuk ligt hier inderdaad een punt. Waar op 1 mei 2004 enkele van de hervormde SGP-hoofdbestuursleden overgingen naar de Hersteld Hervormde Kerk, werd besloten de verdeling van bestuurszetels tussen hervormd-gereformeerd en hersteld hervormd evenredig te laten zijn, zodat de terugtredende hervormde ds. D.J. Budding opgevolgd werd door de hersteld hervormde ds. A. Vlietstra. Opvallend is dat zowel ds. Van Daalen als Van Belzen behoren tot een hervormde gemeente binnen de Protestantse Kerk, zodat met hun terugtreden ook de relatie SGP-Gereformeerde Bond aan de orde is.
Het is de vraag of de 'schade' in dit opzicht even gemakkelijk hersteld kan worden als in 1993 gebeurde, toen ds. Hovius terugtrad en ds. Van Daalen zijn bestuurszetel innam. Duidelijk is dat het niet om de personen op zich gaat, maar wel om de herkenning van op de Bijbel gebaseerde standpunten. Inzake het terugtreden van ds. Hovius ging het om een bestuursbesluit om geen vrouwen als lid van de partij toe te laten, terwijl nu een veel meer afgeleide zaak aan de orde is, namelijk of een zusterpartij vrouwen op een verkiesbare plaats mag zetten.
SGP-voorzitter Kolijn betreurt het vertrek van beide hervormde bestuursleden, die naar zijn overtuiging beter binnen het bestuur de discussie hadden kunnen voortzetten. Binnen dat bestuur is dus wel ruimte voor de standpunten van ds. Van Daalen en Van Belzen, waarmee gezegd wil zijn dat het tot in de consequenties dragen van het vrouwenstandpunt geen beginselkwestie is. En als het geen beginselkwestie is, zou er niets op tegen zijn als de samenwerking in de vier gemeenten had kunnen doorgaan.

Frustrerend
De nu genomen beslissing frustreert leden van gemeenteraden en wethouders die sinds jaar en dag zich inzetten voor het publieke getuigenis aangaande de geboden van God en de doorwerking daarvan in het lokale beleid. Om het met de teruggetreden predikant te zeggen: 'Blijkbaar is het hoge doel dat wij SGP'ers hebben, namelijk het tot meerdere erkenning brengen van Gods naam in de samenleving, nu van minder belang dan de aan de orde zijnde ondergeschikte punten.' De gevolgen van deze beslissing frustreert ook vooraanstaande leden van de SGP, die in Tweede of Eerste Kamer, in de Staten of het Europees Parlement zich bezighouden met het politieke handwerk vanuit de overtuiging dat de Heere als de Schepper recht heeft op het leven van alle mensen. Die profetische boodschap moet steeds weer klinken, gericht tot het gehele volk, zoveel als mogelijk is.
In de Hongaarse samenleving zijn christenen actief in diverse politieke partijen. In de Verenigde Staten worden christenen gevonden onder de Republikeinen en de Democraten, al zullen de meesten zich herkennen in het program van de regering-Bush, die zich de Tien Geboden niet schaamt. Nederland kent in politiek opzicht helaas een erg verzuilde geschiedenis, waarbij de visie op de grondslag van de partij, op de verhouding kerk en staat tot diverse partijen leidde. Nu verlaten zelfs bestuursleden die de actualiteit van artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis erkennen en die onderschrijven dat de vrouw het regeerambt niet toekomt, het SGP-partijbestuur. Zover had dit bestuur het nooit mogen laten komen.
Het SGP-bestuur mag zich dit aantrekken, omdat deze slepende zaak niet uit de lucht komt vallen en er alle tijd geweest is om een voor de breedte van de staatkundig-gereformeerden aanvaardbare oplossing te kiezen. Het is triest dat op dit punt een politieke partij met zo'n staat van dienst, waarin vertegenwoordigers in diverse organen goed werk verrichten, de verbrokkeling toelaat. Niet vanwege een aanscherping van het standpunt, maar omdat in de aanloop naar nieuwe verkiezingen een lijstineenschuiving wordt verboden en posities moeten worden opgegeven, ontstaat deze nieuwe breuk.

Gelegenheidscoalities
Een bekend woord van oud-GB-voorzitter prof. Severijn is dat 'het in de politiek enerzijds gaat om het absolute criterium van de eis van Gods wet en anderzijds om het relatieve criterium van de zedelijke draagkracht van het volk. In de weerbarstigheid van de politieke en maatschappelijke werkelijkheid moeten de heilzame geboden van God tot gelding gebracht worden'. Dat principe sluit compromissen uit in zaken die de betekenis van die geboden relativeren, terwijl in de inzet voor de doorwerking van die geboden wel samenwerking met anderen gezocht moet worden.'
Zo werkt dat in een democratie. Getuigen welk een goede Koning Christus is en hoe goed het leven onder Zijn heerschappij voor bestuurders en burgers is - het is geen lichte opdracht - voor christenpolitici die zich laten horen in een context die steeds minder sporen van het christelijke leven draagt. Maar het is wel een opdracht, waartoe zij geroepen zijn.
Ondertussen kan het daarbij niet blijven. In samenwerking met andere fracties wordt gepoogd invloed op allerlei delen van het beleid uit te oefenen. Wie een gelegenheidscoalitie aangaat - ook in een kerkelijke setting als de synode komt het voor dat twee leden die verschillend tegen het gezag van de Bijbel aankijken, dezelfde motie ondersteunen - draagt daarmee geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van het program van de ander. Tot schade voor de christelijke politiek is deze gedachtegang niet leidend voor het beleid van het SGP-hoofdbestuur geweest.

Geen gezamenlijke bezinning
In de eerste, vooral vooroorlogs decennia van de Gereformeerde Bond. waren hervormd-gereformeerden vooral actief in de ARP en - op de Veluwe - in de CHU. Met ds. W.L. Tukker kwam in 1951 de eerste SGP'er in het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, die nog weer later in partijleider ds. H.G. Abma een identificatiefiguur hadden. Maar ook in het CDA (vooral op lokaal niveau) en de RPF en later de ChristenUnie waren en

Maandagmiddag jl., bij de voorbereidingen van het persklaar maken van de Waarheidsvriend, werd bekend dat het SGP-hoofdbestuur het besluit inzake de vier kiesverenigingen heeft teruggedraaid. Dat doet aan de strekking van bijgaand artikel naar aanleiding van het terugtreden van twee hervormde SGP-hoofdbestuursleden niets af.

zijn hervormd-gereformeerden actief. Dat tekent een zekere verlegenheid en werkt ook verlammend op gezamenlijke inspirerende bezinning inzake de roeping van de christen in het politieke leven. Die bezinning is nodig, opdat mensen zich zullen blijven inzetten in het openbaar bestuur en in provinciale en gemeenteraden.
Christenen zijn in onze samenleving een minderheid geworden, wat zij overigens al jarenlang zijn. Maar de seculiere tegenwind wordt onaangenamer. Dat geldt niet alleen Den Haag, maar ook plaatselijke situaties. Maakt dat niet dat samenwerking op hoofdlijnen vanuit onderling respect meer dan ooit geboden is? We schrijven dat niet alleen met het oog op thema's die al langer aan de orde zijn (zoals de winkelsluitingswet, gericht op koopzondagen), maar bijvoorbeeld ook met het oog op de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning, die lokale bestuurders meer bevoegdheid geeft in de organisatie en de verdeling van gelden voor de zorg. Het protest van SGP'ers uit Gorinchem, Enkhuizen, Amersfoort en Zoetermeer heeft het belang van de lokale politiek vanuit christelijk perspectief nadrukkelijk voor het voetlicht gehaald. Een schamele winst in een beschamende week voor de christelijke politiek.

Samenbindend
In 1979 ging ds. Abma als SGP-leider in op de verdeeldheid onder christenen in het politieke leven. 'Binden de barre noden van land en volk intens samen? Zou de schrikkelijke verdeeldheid waarmee te velde wordt getrokken, God niet de handen vastsnoeren?' Hier raken we aan het diepste, als onze meninkjes een sta in de weg worden voor de voortgang van Gods koninkrijk. Laten we leren schouder aan schouder te staan voor de publieke heiliging van Gods Naam, onderscheidende waarop het werkelijk aan komt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen