Als het visioen ontbreekt

We kwamen in contact met predikanten van de Hervormde Kerk in Roemenië. Deze kerk vinden we in Transsylvanië, het westelijke deel van Roemenië. Tot 1920 behoorde Transsylvanië bij Hongarije. Daarna werd het, in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog, bij Roemenië gevoegd. De meeste mensen die tot deze kerk behoren, zijn Hongaars. Er zijn ongeveer 750 predikanten en ongeveer 800 gemeenten, die soms maar heel klein zijn. Evenals onze kerk heeft deze kerk verschillende stromingen. De calvinistische stroming maakt hiervan echter een belangrijk onderdeel uit. De Hongaren hier hebben in de loop van de geschiedenis al heel wat meegemaakt. Zo rond het jaar 1000 werd Hongarije gekerstend en ging het over tot het christendom. De Hongaren zijn dikwijls onderdrukt geweest, onder meer door de Katharen en de Turken. Na de Eerste Wereldoorlog streed men voor eigen scholen en instituten. Na de Tweede Wereldoorlog, in de communistische tijd, werd het voor deze bevolkingsgroep alleen nog maar moeilijker. Bezittingen werden geconfisqueerd. Sommige bezittingen zijn na de Wende teruggegeven, andere niet.

Nauwelijks toekomstvisioen
Gedurende een weekend was ik te gast bij ds. Szabo Attila en zijn gezin in het dorp Magyarnemeye. 's Zondags ben ik daar in de gemeente voorgegaan, waarbij mijn collega voor de vertaling van het Engels in het Hongaars zorgde. Ds. Szabo vertelde dat het traktement van predikanten laag is, zo'n € 200 à € 300 per maand. Geld om boeken aan te schaffen is er vaak niet. Het internet biedt dan goede mogelijkheden om toch aan theologische literatuur te komen. Op deze wijze had ds. Szabo bijvoorbeeld al vele geschriften van de Puriteinen en van Spurgeon in zijn bezit gekregen en gelezen!
Toen we spraken over de problemen waarmee de kerk in Roemenië te kampen heeft, werd opgemerkt dat ze nauwelijks een toekomstvisioen heeft. En daarom ontbreekt ook een strategie hoe men de toekomst in moet gaan. Hongaren worden nog altijd gewantrouwd door de Roemenen, maar ook binnen de kerk is er soms wantrouwen jegens elkaar. Zeker bij de oudere generatie. Bij de jongeren is dat minder het geval. Dit wantrouwen is mede een erfenis uit de communistische tijd. Het ontbreekt de mensen aan durf en visie om initiatieven te nemen en verantwoordelijkheid te dragen voor kerk en samenleving. Het trof mij dat iemand opmerkte dat 45 jaar communistische indoctrinatie (in de periode van 1945 tot 1989) genoeg is geweest om het volk murw te slaan. Het zal nog geruime tijd duren voordat men hetgeen in deze tijd gebeurd is, verwerkt zal hebben.

Belijdenis doen
Er zijn wel hoopgevende projecten gaande in de kerk. Op het theologisch instituut te Cluj, waar de predikanten hun opleiding tot predikant volgen, is een afdeling voor gemeenteopbouw. Er worden programma's opgesteld en methoden ontwikkeld voor gebruik in de gemeenten. Ds. Szabo vertelde mij dat hij merkt dat er een andere tijd aankomt. Op catechisatie bijvoorbeeld werd doorgaans de catechismus behandeld en thuis leerde men een aantal vragen. Maar de tijd dat je zo met de jeugd om kunt gaan, loopt ten einde, zei hij. Men neemt een heleboel dingen niet meer zo gemakkelijk aan. Er wordt meer naar het waarom gevraagd. Het belangrijkste vond ds. Szabo om zijn gemeente en zijn catechisanten duidelijk te maken wie Jezus Christus is en of wij Hem aannemen als onze persoonlijke Zaligmaker. Het is daar ook gebruikelijk dat jongeren op de leeftijd van 14 à 15 jaar belijdenis doen. Ds. Szabo verdedigde dit door te zeggen dat je ze dan in ieder geval bij de kerk houdt. Maar zijn vraag was ook of je niet meer toe moet naar een situatie waarin men uit innerlijke overtuiging belijdenis van het geloof doet. Steeds vaker doen zich ook situaties voor dat een jongen of meisje uit de gemeente trouwt met iemand die oosters-orthodox is. Dit roept allerlei vragen op, bijvoorbeeld rondom de doop van de kinderen en de betrokkenheid van het betreffende gezin bij de gemeente. Er was wederzijdse herkenning, omdat gemengde huwelijken zich ook bij ons steeds vaker voordoen.

Lijden
Binnen de kerk is ook de vraag van het lijden actueel. Tot vijftien jaar geleden leed men onder de communistische onderdrukking. In die tijd identificeerde men zich soms met het Joodse volk, dat een geschiedenis van lijden achter zich heeft. Ook bij ons in het Westen is de vraag naar het lijden evident. We horen mensen dikwijls vragen waarom er zoveel onrecht in de wereld is en waarom de Heere dat allemaal toelaat. We deelden dat in beide kerken de vraag van het lijden leeft. Maar de achtergrond daarvan is in beide kerken geheel verschillend.
Met de kerk daar delen we ook dat het visioen zo vaak ontbreekt. Bij ons heeft dat denk ik te maken met de voortgaande secularisatie. De kerk is een minderheid geworden. In Roemenië is de calvinistische kerk ook een minderheid. Maar dat is zij al heel lang. Zij heeft geleerd te vechten om zich staande te houden. Daar kunnen wij van leren. Uitgaande van de indrukken die ik heb opgedaan, zou ik een pleidooi willen houden om, als de mogelijkheid zich voordoet, bijvoorbeeld via een studiereis, contacten aan te gaan met predikanten uit de Hervormde Kerk van Roemenië. Het is verrijkend voor beide partijen. Voor de collega's in Roemenië, die soms in behoorlijke afzondering hun werk moeten doen, is het een stimulans mensen van elders te ontmoeten. Zij stellen ontmoetingen als deze zeer op prijs.

O, Heiland! Wat komt ooit Uw liefde nabij?
Hoe hebt G' U vernederd voor zondaars als wij!
Uw kribbe getuigt van Uw liefde en geduld,
Uw kruishout verkondigt ons vrijspraak en schuld.
Liefde, Liefde, Gij hebt gedaan
Wat eeuwig de kennis te boven zal gaan.

Eduard Gerdès

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen