Niet gebonden aan grenzen

Met Kerst denken wij aan Jezus als pasgeboren kind, dat broos en kwetsbaar in de kribbe wordt gelegd. Kerst en kind zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Uit het evangelie zelf blijkt dat het niet alleen om Jezus als kind gaat, maar evenzeer om Jezus als koning. Dat klinkt door in de geboorteaankondiging: 'Deze zal Koning zijn over het huis van Jakob.' En wanneer Christus het levenslicht heeft aanschouwd, noteert de evangelist de vraag van de wijzen uit het Oosten: 'Waar is de geboren Koning der Joden?' Kerst en koningschap hangen samen. Mattheüs en Lukas belichten dit op hun eigen manier.

Geslachtsregister
Voor wij hier naar kijken, is het goed om te zien hoe zij Christus' geboorte verankeren in de geschiedenis. Ook dat doen zij op hun eigen wijze. Zowel in het Mattheüs-evangelie als in het evangelie van Lukas vinden wij een geslachtsregister. Bij Mattheüs wordt zijn afkomst uit de doeken gedaan vóór het kerstgebeuren, bij Lukas erna. Mattheüs zet het register in met: 'Jezus de zoon van David, de zoon van Abraham.' De lijn wordt geopend met Abraham, de stamvader van Israël. Op deze manier wordt Christus verbonden met het Joodse volk.
Lukas doet het anders. De geslachtslijn die hij geeft, wordt geopend met Christus, en gaat terug tot Adam, de zoon van God. Daarmee wordt duidelijk dat Jezus niet alleen belangrijk is voor de Joden, maar voor dlle mensen: zijn geslachtsregister volgend komen wij bij vader Adam uit. Christus gaat ons allen aan.

Joden en heidenen
Met deze verschillende insteek zouden wij verwachten dat Mattheüs het koning-zijn over het joodse volk zal benadrukken, en dat Lukas de betekenis zal laten zien van Jezus' koningschap over de gehele wereld. Maar het tegendeel is waar. Uitgerekend Lukas deelt mee dat door een engel wordt gezegd: 'Deze zal koning zijn over het huis van Jakob.' Volgens Lukas is Jezus is allereerst koning over het volk der Joden.. Het zijn herders die mogen horen dat er blijdschap is voor het gehele (Joodse) volk. Pas daarna wordt door middel van de stamboom helder gemaakt dat deze koning betekenis heeft voor alle mensen.
Mattheüs, die in zijn stamboom laat zien dat Jezus in het bijzonder verbonden is met Israël, doet verslag van de zoektocht van wijzen uit het Oosten die vragen: 'Waar is de geboren koning der Joden?' Mattheüs haalt voor het voetlicht dat heidense zoekers Jezus als koning huldigen. Hij maakt geen melding van joodse inwoners die iets dergelijks doen. De geschiedenis van de herders deelt hij niet mee.

Gekomen als knecht
Die manier waarop in het kerstevangelie Jezus' koningschap aan de orde wordt gesteld, laat zien dat er met Christus' koningschap iets aan de hand is. Hij is in de allereerste plaats koning van een concreet volk: Hij is de koning der Joden. Koning van een volk aan de rand. Een koninkrijk in de marge. Toch breidt dit koninkrijk zich uit. Het overschrijdt de grenzen van Jakobs huis. Heidenen komen en buigen voor Hem. Zijn koninkrijk is uniek. Het is niet van deze wereld. Deze koning kwam als knecht. Hij heeft een kruis als troon. Hij is de man van smarten.
Toch is er door de eeuwen heen een lange en bonte stoet van mensen, die deze koning eer bewijzen. Jood en heiden zijn bij Hem welkom. En ook wij worden uitgenodigd onderdaan van Hem te zijn. Wij moeten er wel op bedacht zijn dat wij de Joden niet voor de voeten lopen.
Het kerstevangelie verkondigt ons dat de Zaligmaker als koning der Jóden is geboren. Wanneer wij dit onder ogen zien, kan het ons behoeden voor de valkuil van de annexatie. Wij kunnen Jezus niet losmaken van het Joodse volk. Aan de andere kant mogen wij ons ook niet blindstaren op het Joodse volk. Christus' koninkrijk is niet gebonden aan nationale en territoriale grenzen.
Ook laat de geboortegeschiedenis van Christus zien, dat wij op onze tellen moeten passen. Net als de Joden van het eerste uur zijn wij geneigd om Christus als koning te negeren en te passeren. Dat zit ons in het bloed. In de kerstgeschiedenis wordt al duidelijk gemaakt: Christus' koningschap is een raadselachtige paradox. Daarom bidden wij met een oud kerstlied:

0 Heer Jesu God en mense
Die aanvaardt hebt deze staat
Geef mij dat ik door u wense
Geef mij door uw kindsheid raad
Sterk mij door uw tere handen
Maak mij door uw kleinheid groot
Maak mij vrij door uwe banden
Maak mij rijk door uwe nood
Maak mij blijde door uw lijden
Maak mij levend door uw dood.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen