In memoriam ds. J. Batelaan

[1911 - 2006]
Op maandag 9 januari overleed Johannes Batelaan, in de leeftijd van 94 jaar. Jan Batelaan was eigenlijk voorbestemd om in de zaak van zijn vader te gaan, maar dat was iets dat hem totaal niet trok. Hij was geen handelsman, en zo kwam hij ertoe om theologie te gaan studeren in Utrecht. Daarbij kwam hij in Utrecht terecht in het theologisch dispuut Voetius, een sfeer met een duidelijk behoudend accent. Er werd diep nagedacht en uitgebreid gediscussieerd, maar dat was iets dat aan Jan niet besteed was. Hij was geen wetenschapper. Het ging hem meer om de praktische kant van het geloof, en dat heeft hij ook in zijn leven alle aandacht gegeven, in Stavenisse en in Tholen, waar hij in oorlogstijd onderduikers hielp, want bang was hij niet. Later in zijn werk voor de Gereformeerde Zendingsbond, en ten slotte in zijn werk als gevangenispredikant. Daar gaat het niet om theologische haarkloverijen en scherpslijperijen, maar het gaat om de vraag: hoe krijgen we dit leven weer op de rails? Het ging hem om de levenswandel, het doen en laten van de mensen. Tenslotte heeft hij zo ook in Delft in verschillende bejaardenhuizen mensen begeleid. Ook daar zitten mensen niet te wachten op theologische vertogen, maar op iemand die kan luisteren naar hun levensverhalen en het geduld heeft om te zoeken naar wegen om te leren leven bij de dag. Daarbij had hij gezag, hij straalde iets uit van wijsheid, en had een natuurlijk overwicht. Ook in zijn preken ging hij niet uit van dogma’s en leerstellingen, maar van de dingen uit het dagelijks leven. Daarbij kon hij putten uit een rijke ervaring opgedaan in het Huis van Bewaring. Hij kon zijn preek kwijt op een heel klein papiertje, een paar zinnetjes soms maar, maar hij had nooit stof tekort, want het leven was zo rijk en al prekend vielen hem tal van voorbeelden in, waarmee hij zijn preken verluchtte. Dat ging nooit ten koste van de diepgang, maar het bracht de boodschap wel dichterbij.

Ruimte
Jan Batelaan was een man die ruimte nodig had en ruimte gaf aan anderen. Toch betekende dat niet dat hij op zoek was naar een vage algemeenheid. Juist in zijn zoeken naar ruimte hield hij vast aan het wezenlijke. Het ging hem om de kern van het geloof, en dat heeft hij nooit losgelaten en dat heeft hem nooit losgelaten. Zowel met betrekking tot de kern van het geloof, God als Schepper en Verlosser, Jezus als zijn Heer en Heiland, de Opstanding, en het leven uit de genade, als in ethische kwesties, zaken als abortus en euthanasie, dacht hij betrekkelijk traditioneel, maar dat niet vanwege de traditie, maar omdat het hem ook daarin ging om het leven van de mensen.
Jan Batelaan was ook een man die van het goede van het leven kon genieten. Dat deed hij na het overlijden van zijn vrouw met zijn trouwe levensgezellin Iet Schipper. Daar was niets calvinistisch aan, daar was geen krampachtigheid in, dat was een samen begenadigd zijn. Tot tenslotte het kaarsje langzaam doofde. Maar zelfs dat had iets goeds:

Hij mocht gaan slapen zonder zorgen,
want slapend kwam hij bij God thuis.
In Hem is hij voorgoed geborgen.
God doet hem rusten tot de morgen
en wonen in een eeuwig huis.

Zijn nagedachtenis zij tot een zegen. Jan Batelaan, dat hij ruste van zijn moeiten, want zijn vele werken volgen hem na.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen