Globaal bekeken

Pauline de Bok schreef columns in de Volkskrant, Stof tot Stof – De begraafplaatsen in Nederland. Ze werden in boekvorm uitgegeven bij Meulenhoff in Amsterdam. Twee fragmenten over memorabele plekken:

• De Korte Dood in Nijkerkerveen
In de weilanden bij Nijkerkerveen worden nog steeds Joden begraven. In 1780 kochten Nijkerkse Joden het stukje grond voor zestig gulden. 'De Korte Dood' wordt de begraafplaats wel genoemd. 'De begraafplaats is heel heilig', vindt Nechamah Mayer-Hirsch uit Amersfoort. 'Hij ligt midden in de polder en maakt een heel verlaten indruk.'
Op De Korte Dood zijn de laatste jaren alleen nog mensen begraven uit het Sinaï Centrum, het Joodse psychiatrisch ziekenhuis in Amersfoort. 'Het zijn vaak mensen zonder nabestaanden die nergens lid van zijn', zegt Jacobs. 'Soms weten we niet eens waar ze vandaan komen, ze hebben heel veel meegemaakt en komen vaak al geestesziek binnen. Wij begraven ze en zorgen ervoor dat er een matoewa op hun graf komt.' Als er iemand wordt begraven, dan komen in elk geval de gemeentelijke doodgraver uit Nijkerk en de rabbijn, zegt mevr. Van den Brink.

• De klokkenstoel in Spanga
De nieuwe klokkenstoel heeft een pronte Erasmushoed bekleed met koper, net als vroeger. 'Ik ben er echt trots op', lacht Brouwer. Al jaren luidt hij de klok. Hij heeft nog een keer een fles Berenburger verdiend omdat hij de klok nog altijd met de hand luidt. 'Als er in Spanga iemand is overleden, krijg ik bericht en luid de klok tussen acht en negen uur ‘s ochtends. De klok brengt de volgende boodschap:
Ik luid de klok, toe luister dan, driemaal drie, nu is ‘t een man. Ik luid de klok, toe luister nou, tweemaal drie, dan is ‘t een vrouw. Ik luid de klok, en door de wind, eenmaal drie, nu is ‘t een kind. Eens luidt de klok voor U een keer, maar gij, gij hoort zijn stem niet meer. Wees daarom iedere dag bereid, voor de overgang naar de eeuwigheid.

Al vele jaren bezoeken we tijdens ons februariverblijf in Tunesië de zondagse diensten in Sousse van de Engelse voorganger Peter Dobson. In deze tijd van het jaar zijn er maximaal veertig kerkgangers. Tunesiërs treft men er tevergeefs. Sinds enkele jaren worden de diensten niet meer gehouden in het huis van Dobson in de oude stad maar in de rooms-katholieke kerk, één van de drie uit de Franse tijd die Tunesië (nog) ‘rijk’ is. Nu is er steevast een Tunesiër in de diensten, een wat moeilijk te definiëren marginale figuur. Zijn uit lappen samengestelde jas lijkt zijn woning te zijn. Het lijkt me toe dat wanneer men die op de grond zet, deze recht overeind blijft staan. Voor de diensten heeft Dobson speciaal voor hem een geschriftje ontworpen. De liederen murmelt hij wat mee, tijdens de gebeden sluit hij eerbiedig de ogen en vouwt de handen.
Bij het uitgang deponeren de kerkgangers hun gave in een klein offerblok. Ik kon het niet helpen dat ik zag wat hij inwierp, een muntstukje van 5 millimes namelijk, een stukje wegwerpblik ter waarde van ongeveer drie tiende (!) eurocent. Schalks keek hij ons aan, waarna hij zijn weg met blijdschap leek te gaan vervolgen. Bij de deur maakte hij nog een kleine kniebuiging. Onvermijdelijk drong zich het beeld van de weduwe met de twee penningen op. Ze had meer gegeven dan allen, zei Jezus, toen hij zag wat de rijken inwierpen (Luk. 21:2). Op dat moment kon wij die woorden ook onszelf aantrekken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen