De Bijbel in onze levenspraktijk

Geen wet van Meden en Perzen
Gereformeerde traditie en gereformeerde belijdenis horen dus bij elkaar. En de Schrift heeft in beide het laatste woord. Dat kan betekenen dat de gereformeerde traditie een zekere bijstelling gaat krijgen, als er onschriftuurlijke elementen in blijken te zijn. Gereformeerde traditie is in principe niet een wet van Meden en Perzen, die altijd voor honderd procent vaststaat. Een punt dat met name ook in de reformatietijd volop actueel geweest is. De Rooms-Katholieke Kerk wilde immers koste wat kost aan haar eigen traditie vasthouden, omdat ze de traditie als tweede bron naast de Schrift aanvaardde. De Reformatie zei: ‘Nee, enkel de Schrift is onze enige bron en norm voor leer en leven.’
Een gegeven waar in de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland geheel aan vastgehouden wordt. De Reformatie verwerpt alle traditie die niet met de Schrift overeenstemt, zoals in de Nederlandse Geloofsbelijdenis in artikel 7 indrukwekkend is verwoord. Daarom is het voor ons ook niet allereerst nodig om verkrampt aan alle vormen van onze gereformeerde traditie vast te houden. Noodzaak is allereerst om voortdurend te bezien of onze gereformeerde traditie nog volop in de Schrift wortelt. Vervolgens is het noodzaak om voortdurend vanuit de tere vreze des Heeren te wegen of de gereformeerde traditie vruchtbaar functioneert in het bevorderen van de voortgang van het evangelie. Ten slotte is het noodzaak om op geestelijke wijze te wegen wat de kosten zijn, wanneer we overwegen om gereformeerde traditie bij te stellen. Breken we meer af dan we opbouwen? En weten we enkel te zeggen hoe het niet moet, terwijl we een mond vol tanden hebben, als het er om gaat te zeggen hoe het wel moet? We laten wat proefballonnetjes op, waarbij we zelf buiten schot blijven, terwijl we ondertussen niet in de gaten hebben hoe snel die ballonnen door te prikken zijn.

Reformator?
Dit alles geldt te meer, daar het er bij ons als gereformeerd denkende mensen als het ware ingebakken zit om voor een soort reformator te willen spelen. Met het gevaar dat we ons gereformeerd zelfverstaan in activistische zelfhandhaving oppoetsen. Ondertussen vergeten we dat de ware reformator wordt gekenmerkt door het gaan van de meest diepe wegen van zelfverloochenende liefde en het bewandelen van de meest eenzame paden van kruisdragen. Paden waarin bijkans alles tegen zit en enkel God aan onze kant staat in het krachtige getuigenis van de Geest door het Woord. We worden vertroost met: ‘De Heer’ is bij mij, 'k zal niet vrezen.’ Kortom, het vraagt veel gebed, wijsheid en vreze des Heeren om eventueel te sleutelen aan gereformeerde traditie. Want voor we het beseffen, spelen we de duivel in de kaart, door koren op zijn molen te werpen. En zelf lopen we het risico fors uit te glijden, omdat we niet recht door zee gingen vanuit de christelijke liefde. De Reformatie wil altijd weer dat wij in al ons denken en handelen op geestelijke wijze ons zullen laten leiden door Woord en Geest alleen. Dat is een weg tegen ons hoogmoedige hart in. Zodra wij onszelf in hoogmoed ergens mee opbouwen, zitten wij per definitie al fout.

Leer der zaligheid en ethiek
Wij blijven er dus voor pleiten om gereformeerde traditie te onderscheiden van gereformeerd belijden. Dan blijft helder hoe uitermate dicht dat gereformeerd belijden tegen de Schrift aanleunt. Al weten we dat bij het gereformeerd belijden ook niet alles hetzelfde soortelijk gewicht heeft als noodzakelijk om zalig te worden. Over Gods verbond bijvoorbeeld kan er van enig onderscheid in visies worden gesproken. Over Gods genade is diversiteit van denken onbestaanbaar. Immers, kerngegeven van het gereformeerd belijden is toch de zuivere leer der zaligheid. Dan komen we terecht bij het belijden van God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. We komen ook terecht bij onze diepe val in Adam en onze totale verdorvenheid door de zonde. Met name komen we dan terecht bij het verlossingswerk van God in Christus en door de Heilige Geest. De rechtvaardiging van de goddeloze dus, ofwel de zekerheid van het geloof.
Naast die zuivere leer der zaligheid gaat het ook om de zogenaamde ethiek, dus hoe je het christen-zijn concreet gaat invullen voor het dagelijks leven. En dan komen we weer in de buurt van de gereformeerde traditie terecht. Gereformeerde traditie is met name iets dat met ons gedrag te maken heeft. Dus hoe we de Schrift vorm willen geven in onze levenspraktijk.

Geloofsgehoorzaamheid
Hierbij heeft de gereformeerde traditie alles te maken met de manier waarop ons geloof functioneert. Lopen we in het geloof er de kantjes af, zodat we zoveel mogelijk van de zonde en de wereld willen meepikken? Of leven we precies andersom door allereerst ons af te vragen hoe we zo kunnen leven dat we de Heere het meest onze liefde betonen door te gehoorzamen aan zijn Woord?
Het zal ons bekend zijn dat graaf Von Zinzendorf, de stichter van de Hernhutterbeweging, geraakt werd door het onderschrift van een schilderij in een Lutherse kerk. Op dat schilderij was de gekruiste Christus geschilderd, doch de schilder had er ook iets onder gezet om te lezen, en wel deze zin: ‘Dit deed Ik voor u, wat doet u voor Mij?’ Hier wortelt als het goed is de gereformeerde traditie. Geloof is dan voor ons geen hobby meer dat we er wel even bijdoen. Geloof is voor ons hoofdzaak, ja het één en al. Iets dat weer samenhangt met het feit dat het ons door merg en been is heengegaan dat we buiten Christus radicaal verloren zijn. En evenzeer dat we hebben leren zeggen: ‘Mijn God U zal ik eeuwig loven, omdat Gij 't hebt gedaan.’ Geloof is hartezaak voor ons geworden. En gereformeerde traditie hebben we ter wille van het Woordgehalte, hartelijk lief gekregen.
Dat betekent ondertussen ook dat gereformeerde traditie alleen echt goed kan functioneren in het kader van levend geloof. Los van levend geloof maakt gereformeerde traditie dat we farizeeërs worden. We gaan ons in hoogmoed op onze gereformeerde traditie verheffen. En gaan anderen op wettische wijze de maat nemen. Met allerlei ellende van dien zoals hardheid, wrevel, haat, ruzie, bitterheid, bange en angstige verkramping. We leven niet vanuit de rust die Christus geeft, want de gereformeerde traditie is ons rustkussen geworden, waar we ons houvast zoeken. Fout dus. Hoe goed overigens die gereformeerde traditie ook is. En die is goed. Doch we gebruiken haar geheel verkeerd. We plaatsen het leven uit de gereformeerde traditie niet in het stuk der dankbaarheid, waar het thuishoort. We plaatsen het in het stuk der verlossing. En daarmee hebben we de Reformatie verkwanseld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen