Boekbespreking

Wanneer God alle dingen bestuurt, ben ik dan nog wel aanspreekbaar op mijn handelen? Ben ik dan niet meer een soort marionet in Gods hand? Wanneer Hij mensen van eeuwigheid verkiest, heeft het dan wel zin om Hem te zoeken? Alles ligt dan immers allang vast? En wanneer God almachtig is, hoe kan het dan dat er zo ontzaglijk veel geleden wordt in de wereld?
Het zijn dit soort vragen die ds. W. Markus, hervormd predikant te Bergschenhoek, op een toegankelijke en verhelderende wijze aan de orde stelt in een boekje dat ik hier graag onder de aandacht breng. Enerzijds zijn het natuurlijk oeroude vragen, waar al zovelen voor ons mee geworsteld hebben; anderzijds moet elke nieuwe generatie gelovigen er als het ware ‘doorheen’, en blijven ze dus volop actueel. De studie van ds. Markus kan bij de doordenking van deze vragen naar mijn mening heel goede diensten bewijzen (dankzij de toegevoegde vragen trouwens ook in gespreksgroepen). En dat vooral, doordat hij twee klippen zorgvuldig vermijdt: enerzijds de klip van de nietszeggendheid, waarbij we met wat stichtelijke algemeenheden langs de eigenlijke problemen heen praten. Daarmee stellen we veel mensen, en zeker ook jongeren, gemakkelijk teleur. Anderzijds vermijdt de schrijver echter óók de klip van de verstandelijke hoogmoed, waarbij we net doen alsof we precies weten hoe het allemaal in elkaar zit. Ds. Markus komt namelijk met concrete voorstellen om de verhouding tussen goddelijk en menselijk handelen op zó’n manier te bezien dat duidelijk wordt waarom wij het ‘raakpunt’ tussen die twee nooit helemaal kunnen doorlichten. Hij beroept zich dus niet zomaar in het algemeen op het mysterie van de onbegrijpelijkheid Gods – dat is immers zo’n frase waar velen zich niet echt mee geholpen weten; hij geeft juist precies aan waarom we op een bepaald punt onze denkpogingen op moeten geven, en het aankomt op de overgave van het geloof, op eerbied en liefde.
In het bijzonder maakt de schrijver gebruik van enkele inzichten aangaande het meerdimensionale karakter van onze werkelijkheid, zoals die eind vorige eeuw zijn ontwikkeld in de zogeheten ‘Utrechtse School’ in de theologie. Hij weet deze inzichten heel helder uit de doeken te doen, en combineert zodoende de beide interessegebieden die in zijn twee titels opgesloten liggen (theologie en natuurwetenschap/wiskunde) op een zeer vruchtbare manier. Ds. Markus maakt bijvoorbeeld duidelijk hoe we Gods alomtegenwoordigheid zouden kunnen denken in verhouding tot onze ruimtelijkheid, en Gods eeuwigheid in relatie tot onze tijd. Daarmee helpt hij volgens mij mensen die serieus worstelen met de vragen naar Gods voorzienigheid en verkiezing echt verder – zonder dat hij zich te buiten gaat aan allerlei rationalistische speculaties. Dat hij dat laatste weet te vermijden, blijkt ook wel in de vier ‘meditatieve intermezzo’s’ (ik vermoed dat dat oorspronkelijk preken zijn geweest) die hij heeft toegevoegd. Maar ook buiten deze intermezzo’s om ademt het boek veel liefde en eerbied voor God.
Als lezers van deze publicatie zie ik behalve ouderen vooral ook jongeren voor me, die een wat hogere middelbare schoolopleiding volgen (bv. Havo of Vwo). Zij hebben nog wel eens het gevoel dat ze met de antwoorden die ze op catechisatie krijgen niet voldoende uit de voeten kunnen. Dit boek reikt nu net even wat meer aan dan in de catechese doorgaans mogelijk is, zonder dat het daarmee te abstract of te moeilijk wordt. Al met al dus een zeer aanbevelenswaardig boekje, wat echt kan helpen om in het spoor van het geloof te blijven, en waarvoor we de auteur dan ook veel dank verschuldigd zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen