Levend geloof als achtergrond

Boemerangeffect
Door verkeerd gebruik van de gereformeerde traditie lopen we echter nog een groot risico, namelijk dat we een soort boemerangeffect gaan veroorzaken. Eerst betekende gereformeerde traditie alles voor ons, doch op zeker moment is het voor ons gaan knellen als een juk. We hebben nagelaten te leven in de heerlijke vrijheid die Christus schenkt. Een vrijheid die ons doet uitroepen dat er geen verdoemenis is voor hen die in Christus Jezus zijn, en dat, zo God voor ons is, niemand tegen ons kan zijn. In plaats van te leven in die heerlijke vrijheid waarin we de gereformeerde traditie dankbaar als zegen ervaren, zijn we afgedwaald door gereformeerde traditie als verlossend houvast van ons leven te beschouwen.
Een houvast echter dat daarna als een zwaar juk gaat knellen, omdat het niet functioneert in het levende geloof. Dat heeft weer als gevolg dat er een boemerangeffect gaat ontstaan, waarin we alleen maar negatief weten te reageren op alles wat met gereformeerde traditie te maken heeft.

Levend geloof
Nogmaals, hoe goed die gereformeerde traditie ook is – en die is goed en we dienen er zuinig op te zijn – als er geen levend geloof meer is als achtergrond van die gereformeerde traditie, dan is er de dood in de pot. Daarom hebben we allereerst nodig het levend geloof. En dat is geloof waarin we gebroken zijn in elke vorm van zelfhandhaving. We leren af om ons eigen ‘ik’ de hand boven het hoofd te houden. Levend geloof, dat ook omschreven kan worden als de ware vreze des Heeren en als Gods verborgen omgang, zoals dat beschreven is in de Heidelbergse Catechismus vr/antw 1. De vraag luidt:
‘Wat is Uw enige troost beide in het leven en sterven?’
Het antwoord: ‘Dat ik met lichaam en ziel, beide in het leven en sterven, niet mijn maar mijns getrouwen Zaligmaker Jezus Christus eigen ben, die met zijn dierbaar bloed voor al mijn zonden volkomen betaald en mij uit alle heerschappij van de duivel verlost heeft, en alzo bewaart dat zonder de wil van mijn hemelse Vader geen haar van mijn hoofd vallen kan, ja ook, dat mij alle ding tot mijn zaligheid dienen moet; waarom Hij mij ook door zijn Heilige Geest van het eeuwige leven verzekert, en Hem voortaan te leven van harte willig en bereid maakt.’
Levend geloof dat eveneens in vr/antw 21 aan de orde komt.
Daar luidt de vraag: ‘Wat is een waar geloof ?’
Het antwoord: ‘Een waar geloof is niet alleen een stellig weten of kennis waardoor ik alles voor waarachtig houd, dat ons God in zijn Woord geopenbaard heeft, maar ook een vast vertrouwen hetwelk de Heilige Geest door het evangelie in mijn hart werkt, dat niet alleen anderen, maar ook mij vergeving der zonden, eeuwige gerechtigheid en zaligheid van God geschonken is, uit louter genade, alleen om de verdienste van Christus wil.’
Vervolgens komt levend geloof ook voor in vr/antw 60. Daar wordt gevraagd:
‘Hoe zijt gij rechtvaardig voor God?’
Geantwoord wordt: ‘Alleen door een waar geloof in Jezus Christus; alzo dat, al is het dat mij mijn geweten aanklaagt dat ik tegen al de geboden van God zwaar gezondigd heb en geen daarvan gehouden heb, en nog steeds tot alle boosheid geneigd ben, nochtans God, zonder enige verdienste van mij, uit louter genade, mij de volkomen genoegdoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus schenkt en toerekent, evenals had ik nooit zonde gehad noch gedaan, ja als had ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht die Christus voor mij volbracht heeft, in zoverre ik zulke weldaad met een gelovig hart aanneem.’
Tot slot hoort bij dat levende geloof zeker ook vr/antw 55.
De vraag luidt: ‘Wat verstaat gij door de gemeenschap

Door een vergissing van de redactie werd vorige week het slot van de serie van ds. Kieskamp over de waarde van de gereformeerde traditie geplaatst, in plaats van het derde en voorlaatste deel. Dat drukken we nu vandaag af.

der heiligen?’
Als antwoord krijgen we: ‘Ten eerste dat de gelovigen allen en een ieder, als lidmaten aan de Heere Christus en al zijn schatten en gaven gemeenschap hebben. Ten andere dat elk zich moet schuldig weten zijn gaven ten nutte en ter zaligheid van de andere lidmaten gewillig en met vreugde aan te wenden.’
Er zou nog meer te noemen zijn uit de Heidelbergse Catechismus, doch het bovengenoemde typeert het levende geloof voldoende. Levend geloof dat Luther heeft verwoord als: ‘Tegelijk gerechtvaardigd en tegelijk zondaar’. En Calvijn dacht niet anders. Het is geloof dat strijd kent, veel strijd vaak, maar ook overwinning, veel overwinning zelfs. Ja, dat geloof is meer dan overwinnaar door Christus die ons heeft liefgehad.

Toekomst voor de gereformeerde traditie?
Gereformeerde traditie. Heeft die nog toekomst? Binnen de Protestantse Kerk in Nederland? Ja, mits er levend geloof is.
Nog een vraag: ‘Gereformeerde traditie, heeft die nog toekomst buiten de Protestantse Kerk in Nederland, in de zogenoemde gereformeerde gezindte, in andere kerken, tien keer en meer gereformeerd, hersteld of niet, behorend tot de refo-zuil of niet?’
Ook hier antwoorden we: Ja, mits er levend geloof is. Zonder levend geloof is het gedaan met de gereformeerde traditie, zowel binnen als buiten de Protestantse Kerk in Nederland.
Dat betekent dat we totaal van de Heere afhankelijk zijn. Diep afhankelijk van het krachtige waaien en werken van de Heilige Geest. Dat mag ons opscherpen tot het voortdurende gebed: ‘Kom o Heilige Geest als noordenwind en als zuidenwind, doorwaai de hof (van Uw Kerk) dat de specerijen uitvloeien.’ Of een ander gebed: ‘Och dat Gij de hemelen scheurdet, dat Gij nederkwaamt.’ Geheel van de Heere afhankelijk dus, zowel in als buiten de Protestantse Kerk in Nederland. Een afhankelijkheid die ons niet lui maakt en zeker niet lijdelijk, maar die op scherp zet wat onze verantwoordelijkheid betreft. Vol van actieve bereidheid om onze plaats in te nemen, ook in de Protestantse Kerk van Nederland.

Gods Woord onze kracht
Iemand vraagt: ‘Heeft dat zin, om actief te zijn in die kerk? Is die kerk niet zozeer van God afgevallen dat alle arbeid er in verricht reeds bij voorbaat zinloos is?’
Een tegenvraag: ‘Is er een profeet Gods opgestaan die Goddelijk recht heeft om dat te profeteren?’ Zeker, er mankeert van alles aan de Protestantse Kerk, meer dan er aan de Nederlandse Hervormde Kerk mankeerde. Doch het Woord van God ligt er nog open. En beleden wordt dat dat Woord de enige bron en norm is. Bovendien zijn de gereformeerde belijdenisgeschriften, de drie Formulieren van enigheid, geheel wettig meegenomen. In geen enkel opzicht worden die de mond gesnoerd.
Zeker, het lutherse belijden is erbij gekomen. En daar zijn we niet blij mee. Want met name inzake de kwestie van het Heilig Avondmaal is er verschil. Doch hoewel we er niet blij mee zijn, kunnen we er, weliswaar tegen onze wens en wil in, toch wel enigszins mee leven, want er is op het Heilig Avondmaal na en nog enkele kleinere zaken, zoveel overeenstemming met het gereformeerd belijden dat de herkenning overheerst. Wel hopen we dat er naar de toekomst zoveel ruimte komt voor het gereformeerd belijden dat de verschillen met het lutherse belijden op een gereformeerde manier worden opgelost.
We staan dus niet zonder hoop in de Protestantse Kerk. Neen, ook niet zonder zorgen. Veel en groot zijn de zorgen. Zorgen als bergen waar soms nauwelijks is overheen te zien. Maar ook hoop. Want Gods Woord ligt er open en de gereformeerde confessie is geheel wettig meegegaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen