Tekenen van de opstanding

Machtige tekenen vergezelden de opstanding van Christus. Alles verkondigt ons de heerlijkheid van de opgestane Heere, Die dood en graf overwonnen heeft. De houding van de discipelen na de opstanding staat dan ook in schril contrast met wat op de Paasmorgen gebeurd is. Hemel en aarde zijn in beweging gekomen, maar zij weigeren de getuigen te geloven, die hen boodschappen dat de Heere leeft. Wanneer Christus Zich aan hen openbaart als de levende Heiland, verwijt Hij hen ‘hun ongelovigheid en hardigheid des harten.’ Markus beschrijft dit aan het slot van zijn evangelie in sobere woorden, alsof hij ons een voorbeeld wil geven van de ontvangst die de boodschap van de opstanding in de wereld zal krijgen. Als zelfs de discipelen vol ongeloof reageerden op het evangelie, hoe zal dan de wereld die Hem niet kent, de boodschap van de opgestane Heere ontvangen?

Bevestigd door tekenen
Toch krijgen de discipelen de opdracht: ‘Gaat heen in de gehele wereld, predikt het evangelie aan alle creaturen.’ Dat Woord zal mensen raken in de kracht van de Heilige Geest. Waar het klinkt, worden zondaren aangeraakt met de opstandingskracht van de levende Heiland. Het evangelie wekt mensen op uit de dood en brengt hen tot geloof. Dat wordt bevestigd in de doop. ‘Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden.’ Waar het evangelie komt, gaat het dus om leven of dood. Dat wordt zichtbaar bij ieder die gelooft. Woord en Geest wekken nieuw leven, dat wordt gevolgd en bevestigd door tekenen. In Markus 16:17 en 18 worden ze genoemd. Het laatste vers van het Markusevangelie zegt dat de Heere het Woord bevestigde door tekenen, die daarop volgden. Waar de discipelen gingen, mochten ze ervaren dat de opstandingskracht van Christus grote dingen deed.
De tekenen die hier genoemd worden, zijn opvallend. Geen wonder dat men door alle eeuwen heen geboeid werd door wat hier wordt vermeld. Sommigen spreken met heimwee in hun hart over die tijd, waarin de opstandingskracht van Christus door de Heilige Geest merkbaar en werkzaam was in de gemeente. Ze vragen zich af of dat nu niet opnieuw het geval zou moeten zijn en proberen te ontdekken wat die krachtige werking van de Heere blokkeert. Anderen menen dat deze tekenen typisch horen bij de eerste periode in het leven van de christelijke gemeente, vooral bedoeld voor de apostelen. Men kan in onze tijd niet verwachten dat dergelijke tekenen nog voorkomen. De meningen lopen soms zozeer uiteen dat onderling harde woorden gewisseld worden.

Eenmalig verschijnsel?
Die tegenstelling geeft wel aan dat we hier met een moeilijk onderwerp te maken hebben. Dat wordt nog versterkt doordat dit gedeelte van Markus in de oudste en belangrijkste Griekse handschriften van het evangelie ontbreekt. In sommige bijbelvertalingen staat deze passage daarom tussen haken. De discussie over die kant van de zaak laat ik rusten. We lezen de tekst en vragen ons af wat deze woorden voor ons betekenen. Is er sprake van een eenmalig verschijnsel, dat alleen tot de eerste christenen beperkt bleef of zouden de gelovigen vandaag diezelfde gaven nog moeten hebben? Ik maak geen radicale keuze, maar plaats een aantal kanttekeningen.
In dit slot van Markus staat de verkondiging van het evangelie van de opgestane Heiland centraal. De tekenen zijn geen doel in zichzelf, ze worden door de Heere gegeven om de verkondiging van het Paasevangelie te bevestigen. Ze hebben dus alles te maken met de opdracht om het evangelie in de gehele wereld te verkondigen. Wie ze daarvan losmaakt en ze alleen ziet als kenmerken waaraan het geloof is te herkennen, miskent de unieke band met de Woordverkondiging. Dan worden de tekenen bijzondere gebeurtenissen, die ons mensen alleen maar verbazen kunnen, zoals dat ook gebeurde met de schare die Jezus vanwege Zijn wonderen volgde. ‘Wij hebben ongelofelijke dingen gezien’, zeiden de mensen. Maar ze kwamen niet tot geloof en ten slotte brachten ze Hem aan het kruis.
Die oppervlakkigheid bedreigt ook nu mensen die hun heil zoeken bij wonderdoeners en gebedsgenezers. Vooral in Amerika worden genezingsdiensten via speciale tv-programma’s aan de man gebracht. In het verleden bezochten dergelijke genezers ook ons land en in sommige Pinkstergemeenten staan dergelijke tekenen centraal. De aandacht is tijdens dit soort bijeenkomsten vooral op de voorganger gericht en op de wonderen die via hem tot stand komen. Het evangelie van de opgestane Heiland raakt daardoor op de achtergrond. Dat Christus gestorven is om onze zonden en is opgestaan tot onze rechtvaardigmaking, raakt buiten beeld. Het gaat immers veel meer om de genezing en het geluk dat de Heiland geeft.
Zulke eenzijdigheden zetten de poort open voor allerlei dwalingen en leiden in sommige gevallen tot regelrecht bedrog. Calvijn waarschuwt daar in zijn commentaar bij deze tekst voor. Hij ziet de tekenen sterk verbonden met de tijd van de apostelen en zegt: ‘Het was voorts, ter bevestiging van de heerlijkheid en de goddelijkheid van Christus voldoende, dat slechts enkelen onder de gelovigen met deze macht bekleed werden. En hoewel Christus niet uitdrukkelijk zegt, of Hij deze macht slechts tijdelijk dan wel voor altijd aan zijn Kerk verleent, zo is het nochtans waarschijnlijker, dat hier slechts voor een tijd wondergaven toegezegd worden, om het nieuwe Evangelie, en datgene, wat nog donker was, te verklaren.’

Doorkijkje naar de toekomst
J.H. Bavinck schrijft in Ik geloof in de Heilige Geest: ‘Het is waar dat de Heilige Geest dezelfde is, gisteren en heden, en dat, als het dus op kunnen aankomt, we geloven mogen dat Hij nu dezelfde dingen doen kan, die Hij toen deed. Principieel is er niets veranderd. Toch liggen bepaalde dingen nu enigszins anders dan in de dagen der apostelen. Die tijd van de apostelen behoorde tot de openbaringsgeschiedenis, daarom is hij ons in de Bijbel beschreven. In wat toen gebeurde, wilde God op duidelijke wijze voor alle toekomende eeuwen zeggen wat het betekent Kerk van de Geest te zijn.’ Hij noemt dat ‘een doorkijkje naar wat eenmaal komen zal’.
Op zulke momenten wordt de kracht van Christus’ opstanding duidelijk in de tekenen van het nieuwe leven, die de Heere schenkt. Het Woord werkt door en wordt bevestigd in de tekenen, die de Heere doet. Het boek Handelingen illustreert dat in het leven van de eerste gemeente: zieken worden genezen, er wordt in andere talen gesproken zoals de Geest geeft uit te spreken, duivelen worden uitgeworpen. Wanneer Paulus door een slang wordt gebeten, werpt hij het dier in het vuur en blijft zelf ongedeerd. Maar nergens in het Nieuwe Testament is er sprake van dat gelovigen vergif drinken en dat overleven.

Ambtelijke bediening centraal
In de geschiedenis van de kerk zijn voorbeelden te noemen van kinderen van God, die omkwamen door slangenbeten of door vergif. Ook de gave van de genezing is niet steeds aanwezig. Handelingen vermeldt de ongewone krachten die door de apostelen gedaan werden. Paulus wekte Eutychus op uit de dood. Later schrijft hij echter dat hij Trofimus ziek in Milete heeft achtergelaten en wekt hij Timotheus op om niet alleen water, maar ook wijn te drinken vanwege zijn vele zwakheden. Wanneer Paulus in Efeze 4 spreekt over de gaven die Christus heeft genomen om uit te delen aan de mensen, ontbreken in de opsomming de gaven die Markus vermeldt, maar staat de ambtelijke bediening centraal. Dat is een waarschuwing voor al te snelle conclusies op grond van de teksten uit Markus 16. In verschillende commentaren wordt gesteld, dat hier sprake is van gaven die eigen zijn aan ieder die tot geloof is gekomen. Wie dat veronderstelt, kan niet anders dan teleurgesteld constateren dat de kerk nu dikwijls ver af is van het geestelijk niveau waarover Markus spreekt. Maar doorlezend in het Nieuwe Testament, wordt duidelijk dat zelfs de apostelen niet altijd vol waren van deze gaven en dat die ook niet bij ieder evenzeer voorkwamen.

Geen waarborg voor echtheid
Wie op een overspannen manier in zijn of haar leven op zoek is naar de tekenen die Markus noemt, loopt het gevaar in een geestelijke depressie te raken. Dan wordt vergeten dat deze tekenen niet bedoeld zijn als waarborgen voor de echtheid van het geloof, maar als bijkomende bevestigingen van wat de gelovigen met het evangelie van hun Heiland beleden. De Heere bevestigde het Woord en dat doet Hij nog steeds. Hij kan dat doen door middel van bijzondere tekenen.
In crisismomenten heeft de Heere dat ook in de geschiedenis van de kerk gedaan. Hij doet dat nog steeds, in het zendingswerk en in de gemeente. Ik zie dat echter toch meer als uitzonderingen die de regel bevestigen, dat Christus door de verkondiging van het evangelie Zijn Kerk bouwt in de eenheid van het ware geloof. Dan wordt het waar dat doden de stem van de Zoon des Mensen zullen horen en die ze gehoord zullen hebben, zullen leven. Hij bevestigt de Schriften, doordat ‘de Heilige Geest getuigenis geeft in onze harten, dat zij van God zijn’ (art. 5 NBG). Dan doorbreekt de Heere het ongeloof van ons hart en breekt het licht van Pasen door, zodat we leren belijden: ‘Jezus leeft en wij met Hem.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen