Zending in zicht

Is de Godsverduistering voorbij?
‘Misschien hebben wij nooit zo sterk als tegenwoordig geweten, dat ook de kerk, althans in vele van haar leden, met stomheid geslagen is, de richting van de geest tot God niet vindt, de woorden niet meer opbrengt, de behoefte aan gebed soms nauwelijks meer voelt’. Dit is een citaat van K.H. Miskotte uit zijn boekje De weg van het gebed, gepubliceerd in 1962.
Een aantal jaren later, te weten in 1988, publiceert de synode van de Nederlandse Hervormde Kerk een nota onder de titel: Kerk-zijn in een tijd van Godsverduistering. Het is een nota waarin zwaar getild wordt aan het verval van de kerk, de achteruitgang in ledenaantallen, maar vooral ook de verdamping van het geloof van zo velen. Als de diepste nood wordt genoemd dat de levende God zelf voor zo velen verduisterd is, zoals de zon verduisterd kan worden, terwijl deze wel schijnt, maar wij zien hem niet meer.

Iets gemist?
Nu, in 2006, heeft de Protestantse Kerk in Nederland een belangrijke nota laten verschijnen onder de titel Leren leven van de verwondering – Visie op het leven en werken van de kerk in haar geheel. Over verwondering gesproken: waar ik me nu bij het lezen van deze nota over verwonderd heb, is dat met geen woord meer gerept wordt over de grote crisis, waarover Miskotte schreef en waar de nota van 1988 ook vol van was. Hoe kan dat, vraag ik me af. Heb ik iets gemist? Is de Godsverduistering, waarover iedereen het had aan het einde van de jaren tachtig intussen verdwenen, terwijl mij dat ontgaan is? Dan zou ik wel iets heel belangrijks hebben gemist.
Het klinkt een beetje cynisch. Zo bedoel ik het niet, maar ik ben er wel over in verlegenheid. Puur formeel zou ik al zeggen dat het de kerk zou sieren wanneer ze respect zou tonen voor wat ze zelf nog maar enkele jaren geleden heeft uitgesproken. Of heeft de Nederlandse Hervormde Kerk zich dan toch niet voortgezet in de Protestantse Kerk in Nederland? Maar belangrijker is het inhoudelijke punt. In de nota Leren leven van de verwondering staan mooie dingen over de kerk, die de schaamte en de verlegenheid voorbij, weer vrijmoedig wil getuigen van het evangelie. Missionair-zijn mag weer. We zullen niet in verlegenheid en apathie blijven hangen. Fijn om te horen. Maar wie zijn ‘we’? Enthousiaste mensen, die zeggen: we hebben het nu lang genoeg gehad over onze verlegenheden en de Godsverduistering (een vreemd woord uit de jaren tachtig), we mogen vertrouwen op Gods beloften en dan is er ook voor vandaag hoop?

Terugkeer tot Bijbels abc
Hoe graag ik deze dappere taal ook zou willen overnemen, het gaat mij te snel. Naar mijn mening zitten we nog dieper in de crisis dan toen Miskotte het erover had en toen de nota over de Godsverduistering verscheen. Zeker, er is hier en daar sprake van nieuw elan, er komen zelfs vandaag mensen tot het geloof, soms op een wonderlijke manier. We zullen God ervoor danken. Maar naar mijn diepste overtuiging hebben we in de toekomst twee dingen heel dringend nodig. In de eerste plaats een terugkeer tot het bijbels abc. Want daar zijn we in alle geledingen van de kerk, ook de reformatorische en de evangelische, vaak ver vandaan. In de tweede plaats zal het gaan om een spiritualiteit van de volharding. Want de tijd van de grote verzoeking is over Europa gekomen. Waar in andere werelddelen de macht van de boze blijkt in vervolging en onderdrukking, blijkt deze hier in de grote afval van het geloof. Hoe leren wij tegen de stroom in te volharden? Zelfs als God zich verbergt toch volharden, zoals ooit Israël in de ballingschap? Een spiritualiteit van het abc van de bijbelse leer en tegelijk van het xyz van de volharding. Naar zo’n tweeledige spiritualiteit ben ik op zoek en ik hoop op een kerk, die me daarin helpt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen