Toespraak namens de synode

Zusters en broeders,

Namens de generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland wil ik vandaag de Gereformeerde Bond van harte feliciteren met het honderdjarig jubileum en de Bond voor de toekomst toewensen dat hij zijn werk binnen de Protestantse Kerk met geloof, hoop en liefde onder Gods zegen mag voortzetten.
Even heb ik geaarzeld of ik wel met een felicitatie zou mogen beginnen. Zowel uw voorzitter als ook uw algemeen secretaris hebben immers in de media te kennen gegeven hebben dat het honderdjarig bestaan van de Gereformeerde Bond eigenlijk geen felicitatie waard is. 'De deplorabele staat van de kerk, waarvan wij zelf deel uitmaken, ' zei uw voorzitter in een dagblad, 'is geen aanleiding tot een jubelstemming. Er was reden tot feestvieren geweest als onze vereniging niet meer nodig was.'

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: in dat laatste geloof ik niet. De achtergrond van deze uitspraak is het verlangen naar een zuivere kerk. De intentie van het werk van de Gereformeerde Bond is om de waarheid te verdedigen en te verbreiden binnen de Protestantse Kerk - vanuit de gedachte dat er, zo de Heer wil, een tijd zal komen dat die strijd om de waarheid eenmaal niet meer nodig zal zijn. Ik ben er echter diep van overtuigd dat de kerk tot aan het eind der tijden zal worstelen om de waarheid. De kerk bestaat immers uit mensen die (naar Luther) simul iustus et peccator zijn. En dat simul' zie je ook in de kerk. De waarheid - Gods waarheid - zal tot aan het eind der tijden aangevochten zijn. Niet alleen buiten de kerk, ook in de kerk. Paulus heeft toch ook gezegd dat wij de schat van het evangelie 'in aarden vaten' onder ons hebben. Helaas is dat besef niet altijd aanwezig in de kerk. Het gevaar is aanwezig dat gedacht wordt dat we de waarheid kunnen 'bezitten'. Maar dat kan niet. We weten immers allen dat de waarheid niet een omschreven geheel van waarheden is, vastgelegd in belijdenissen - maar dat de waarheid allereerst de Persoon van Christus zelf is. En dat betekent dat wij de waarheid nooit kunnen 'hebben' maar dat hooguit de waarheid ons heeft.

In het gereformeerde denken zit soms te veel de neiging te menen dat wij de waarheid kunnen hebben of vastleggen en te weinig is dan het besef aanwezig dat God in Christus door Zijn Geest zijn eigen wegen schrijft in de tijd. Dat zijn lang niet altijd onze wegen. Maar dat is tegelijkertijd onze redding. Want alleen omdat wij mogen geloven dat God in Christus door zijn Geest ook door de tijd heen aan het werk is, mogen wij ook geloven dat Zijn kerk in Zijn hand is. Dat betekent voor mij dat we ervoor moeten oppassen om op een bepaalde afstandelijke manier naar de kerk te kijken vanuit ons verstaan van de waarheid. Het gevaar is dan namelijk groot dat we bij alle ontwikkelingen in en buiten de kerk voortdurend een meetlat leggen. Het spreekt bijna vanzelf dat de conclusie dan altijd zal zijn dat het niet aan de norm voldoet. En dat zal de kerk niet verder helpen. Maar betekent dat dan dat het allemaal wel meevalt met de kerk en dat we ons vooral niet druk moeten maken? Nee. Zeker niet! Het christelijk geloof is in hoog tempo aan het verdwijnen als ferment van onze cultuur. De christelijke traditie, Gods openbaring in Christus, het Persoon-zijn van God, de bevindelijke omgang met Hem, het wordt in onze cultuur allemaal ernstig aangevochten. Dat is reden tot grote zorg.

Maar niemand van ons ontkomt daar aan. Het christelijk geloof in Nederland en in geheel West-Europa staat sterk onder druk en is bezig in hoog tempo gemarginaliseerd te worden. De aanvechting is ook binnen de Bond aanwezig. Aan alle fundamenten wordt op dit moment gerukt. Kerk en christelijk geloof zijn in een crisis. Meer dan ooit hebben wij elkaar in de kerk daarom nodig. We hebben elkaar nodig. Het gevaar is aanwezig dat groepen binnen de kerk met een duidelijke identiteit zich gaan isoleren. Maar het is mijn vaste overtuiging dat wij ons in de kerk niet meer kunnen en mogen opsluiten in de verschillende vastomlijnde hokjes maar het kerkelijk gesprek met elkaar moeten zoeken om zo de vraag beter te kunnen beantwoorden hoe we kerk kunnen en moeten zijn in deze tijd, hoe we gezamenlijk hier en nu antwoord kunnen en moeten geven op de roep van Christus. De inbreng van de Bond in dat gesprek is daarbij van wezenlijk belang.

Wat hoop en verwacht ik dan van de Gereformeerde Bond? Aan de ene kant dat hij zijn identiteit volstrekt serieus neemt en de kerk steeds weer herinnert aan de roeping zoals de Gereformeerde Bond dat verstaat. Dat geluid hebben we in onze tijd nodig als kerk. Niet als enig geluid, maar wel als uitermate belangrijk geluid. De liefde en de diepe ernst waarmee de Gereformeerde Bond aan de verantwoordelijkheid voor de kerk en de roeping van de kerk gestalte wil geven, is uitermate belangrijk in een tijd waarin heel veel gerelativeerd wordt. Aan de andere kant hoop ik van de Gereformeerde Bond dat hij niet verstart en aan ooit ingenomen posities eeuwigheidswaarde toekent. Daarbij denk ik persoonlijk bijvoorbeeld. aan het denken over de vrouw in het ambt. Ik zou het als een zegen voor onze kerk ervaren als op dat punt herbezinning plaats zou vinden.

Ik hoop van harte dat de Gereformeerde Bond ook in de toekomst zijn roeping voor de hele kerk ernstig wil nemen. Niet door vanaf de zijlijn commentaar te leveren, maar door mee te doen in het gestalte geven aan de Protestantse Kerk vandaag. Ik hoop daarbij ook dat de kansen gezien worden die er zijn. Kerkbreed ontstaat het besef dat we nu de handen ineen moeten slaan. Daarom hebben moderamen en dienstenorganisatie de laatste tijd aangedrongen op een grotere betrokkenheid van de modalitaire uitvoeringsorganisaties. Dat is geen kerkpolitieke beslissing. Wij ontdekken kerkbreed dat we bijvoorbeeld de visie op evangelisatie van de IZB hard nodig hebben. Wij ontdekken kerkbreed dat we van het jongerenwerk van de HGJB heel veel kunnen leren. Wij zien in dat bij het gestalte geven aan de zending, de inbreng van de GZB hard nodig hebben. Ik hoop dat de Gereformeerde Bond meer dan op enig ander moment in zijn geschiedenis - zijn roeping verstaat om werkelijk te participeren in het geheel van de kerk. Hetgeen Paulus in Efeze 2 schrijft over de heiligen die met elkaar in de gemeente het geheim van de diepte van Christus leren te begrijpen, geldt mijns inziens ook voor de verschillende stromingen en wijzen van verstaan in de kerk. En afsluitend wil ik die wens van Paulus vandaag ook aan u doorgeven: 'Moge de Heer vanuit zijn rijke luister uw innerlijke wezen kracht en sterkte schenken door zijn Geest, zodat door uw geloof Christus kan gaan wonen in uw hart, en u geworteld en gegrondvest blijft in de liefde. Dan zult u met alle heiligen de lengte en de breedte, de hoogte en de diepte kunnen begrijpen, ja de liefde van Christus kennen die alle kennis te boven gaat, opdat u zult volstromen met Gods volkomenheid. '

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen