GLOBAAL BEKEKEN

Uit een boekje met ‘de mooiste domineesverhalen’, onder de titel Van de kansel, samengesteld door Rob Schouten, plukten we een fragment.

• Uit ‘Mijn eerste kanselwerk’ van C.E. van Koetsveld in Schetsen uit de pastorie te Mastland:
Verder gevoelde ik mij met een zekere angst aan het geschrevene gebonden, en daarin niet al te best thuis juist op het ogenblik, dat ik het uitsprak. Dit een en ander maakte zeker mijn voordracht stijf en vervelend; en enige al te gedienstige vrienden waren zo goed, mij de onzachte oordelen daaromtrent over te brengen: dat was de eerste harde pil; ik heb er nadenkend dozen vol geslikt!
De ongunstige oordelen deden mij niet alleen om mijnentwil leed, maar ook om de goede zaak. Zo had de waarheid, die ik voorstelde, althans zulke hoorders volstrekt niet getroffen, daar zij de tijd hadden gehad tot bittere oordeelvelling. Waaraan zou dit liggen? Er had toch geen enkel bewijs ontbroken. Ik wist in de schets geen ingeslopen fout, in de leerrede geen verkeerde volzin te ontdekken. Na enig nadenken besloot ik, op de houding en het gelaat mijner hoorders nauwkeuriger acht te geven, om zo mogelijk, mijn leerrede tot in hun ziel te volgen. Bij mijn voorafspraak (zodra men wist, dat ik die altijd had), scheen men alleen naar de eerste woorden te luisteren.
Dan was men gerust, omdat ik op de gang was; en velen hadden nog een kleinigheid te bespreken of te doen, eer het voorgebed aanving. Bij de tekstverklaring waren velen vrij aandachtig, enigen zelfs (ik bemerkte later dat zij als schriftgeleerden in de gemeente bekend en geëerd waren) spitsten daarbij bijzonder de oren. Maar treurig was het gesteld bij de tweede, het betogende gedeelte: dan gaven de burgemeester en de oudste ouderling het sein, door zich in hun hoekje vast te zetten, en velen volgden hun voorbeeld.
Maar het woord toepassing werkte als een elektrieke schok op de dommelende gemeente. Ik wil gaarne bekennen, dat gelijk straks de dofheid mij had geërgerd, nu de aandacht mij verlegen maakte. Hoe, zo dacht ik, zal men op zich toepassen, wat de slapende oren is voorbijgegonsd? En buitendien, had het tweede deel der leerrede zoveel plaats ingenomen, dat er slechts enkele bladzijden waren overgeschoten voor de toepassing, die, zo dacht mij, bij elke redelijke mens vanzelve volgt, zodra hij van een waarheid doordrongen is. En dit bezorgde mij van diezelfde slapende toehoorders het vonnis, dat mijn verklaring wel goed, maar mijn toepassing gans niet krachtig was.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen