PLD en drie steunpunten

Dat het anders moest, dat had de synode in april reeds beaamd: meer op de gemeente gericht, flexibeler, efficiënter door met minder mensen zoveel mogelijk te doen. De vraag die overbleef, was of alle dienstverlening vanuit het Protestants Landelijk Dienstencentrum (PLD) in Utrecht aangestuurd moet worden of dat bij verdwijnen van de negen regionale dienstencentra, er enkele steunpunten in het land overblijven. In het licht van de financiële vooruitzichten voor de kerk en gelet op de in het beleid gemaakte keuzen, wilde de synode een nadere onderbouwing.
Een centrale gedachte in de voorstellen was ook de komst van de gemeenteadviseur, hét aanspreekpunt voor de gemeente. In april vroeg de synode om meer gegevens over zijn gewenste deskundigheid. Ondersteuning behoeft de gemeente vooral in de volgende vragen: Hoe geven we vorm aan onze identiteit? Hoe betrekken we kinderen en jongeren en het kerkelijk leven op elkaar? Hoe voeren we het geloofsgesprek met niet-gelovigen? Hoe ondersteunen we vluchtelingen? Hoe gaan we om met schaalvergroting ten tijde van krimp of in nieuwbouwwijken? Om deze vragen te helpen beantwoorden, komen er daarom enige tientallen gemeenteadviseurs, ‘hoog opgeleide kerkelijke functionarissen’.

Kerk zoekt kwaliteit
In de te bespreken notitie bood PLD-directeur H.J. Feenstra de synode argumenten aan die de voorgestelde keuze voor drie steunpunten in de regio onderbouwen. Hij onderstreepte aan het begin van de vergadering nog eens dat de kosten uit de plaatselijke gemeenten onder druk staan: in 2005 was er € miljoen minder aan quotuminkomsten (gelden uit de verplichte afdrachten). Hij noemde de kwaliteit van de toekomstige werkers cruciaal.
Ds. J.D. Kraan (classis Buitenpost) keerde zich als eerste tegen de plannen. ‘Niet het slecht functioneren van de dienstverleners, maar ordinaire bezuinigingen leidden tot de plannen. Hij noemde het onwenselijk dat de gemeenten naast de quota ook gaan betalen voor een deel van de dienstverlening.’ Ds. Kraan deed het tegenvoorstel alle negen regionale dienstencentra open te houden. Zijn voorstel haalde echter slechts twee stemmen.
Ouderling-kerkrentmeester B. van Akker (classis Leeuwarden) pleitte voor zes steunpunten in het land, om tot een betere regionale verdeling te komen en zo vrijwilligers beter toe te rusten. Zijn voorstel kreeg dertien stemmen.
Ook ds. P. Verhoeff (classis Alkmaar) probeerde tot een ander besluit te komen, omdat hij de samenhang tussen het model van dienstverlening en het aantal locaties niet overtuigend vond. ‘Als er drie steunpunten zijn, vervalt het regionale karakter, want van Maastricht moet je toch nog naar Arnhem, van Vlissingen naar Dordrecht.’ Hij pleitte voor één locatie: Utrecht. Zijn voorstel kreeg een kleine veertig stemmen (van de 150 aanwezige synodeleden).
Ds. C. Bergström (classis Hilversum) noemde het aantal locaties willekeurig, ook omdat er geen bestuurlijke tussenlaag meer aanwezig is, zoals de Algemene Classicale Vergadering. Hij wilde de verantwoordelijkheid voor het aantal steunpunten van de synode naar de dienstverlening zelf overhevelen. Voor dit plan waren 26 synodeleden.

Roeien en roepen
Een kleine twintig synodeleden gaven daarna hun mening. Enkele stemmen:
Ouderling-kerkrentmeester M. Visser (classis Alkmaar) zei totaal niet overtuigd te zijn van het nut van een gemeenteadviseur.
Oud. J. ten Hove (classis Hattem) zei dat een mislukking zal volgen, als de gemeenteadviseur de kerk niet van binnenuit kent, en geen invoelingsvermogen of verbondenheid heeft met de identiteit van een gemeente.
Diaken A.C. Burggraaf (classis Gorinchem) voorspelde dat zijn classis beperkt gebruik van de gemeenteadviseur zal maken. Hij koos voor het opheffen van alle regionale dienstencentra en steunpunten.
Oud. mevr. S. Hiebsch (lutherse synode) vroeg aandacht voor de theologische vorming van gemeenteleden in de toekomst.
Oud. Jac. Koning (classis Westerkwartier) noemde de argumenten om steunpunten in de regio te houden slechts emotioneel van aard.
Oud. mevr. M.G. Minnaard (classis Zierikzee) had grote vragen over de betrokkenheid van kerkleden in haar (gereformeerde/lutherse) classis.
Ds. M.S. Voet (classis Drachten) noemde de keuze voor vier steunpunten vlees noch vis. ‘Weten we samen niet dat het uiteindelijk toch één locatie wordt?’
Oud. H. van der Meer (lutherse synode) verwoordde zijn vrees voor een Utrechts Vaticaan. ‘Afstand tussen gemeenten en dienstverleners is er niet alleen in kilometers, maar die zit ook tussen de oren.’
Mevr.ds. L.G. Bos (classis Schiedam) was bang dat de kerk subsidies uit de regio zou gaan mislopen. Ook informeerde ze naar de haalbaarheid om gemeenteadviseurs te vinden, gezien de vele eisen. Ds. P.L. de Jong (classis Rotterdam) zei in de notitie ‘een stuk ernst’ te missen. ‘Duizenden mensen verlaten de kerk, zitten we ermee? Moeten we spreken over groeien? Nee, we moeten in de storm van deze tijd róeien en de Heer wakker roepen.’
Diaken E. J. de Vries (classis Amsterdam) vroeg of de gemeenten ook elders advies mochten gaan halen.\
Ouderling-kerkrentmeester M. van der Klooster (classis Dordrecht) informeerde bij wie de negen regionale dienstencentra populair zijn.
Mevr. ds. A. Haasnoot (classis Bommel) vond het niet goed dat voor de gemeenteadviseur niet-theologische deskundigheid de boventoon voerde.
Ds. J. Stelwagen (adviseur) vroeg aandacht voor het archief van visitatiecolleges in de regio.

Optimale snijpunt
In zijn reactie benadrukte Feenstra nog eens dat de drie steunpunten een andere functie zullen krijgen dan de huidige regionale dienstencentra. Hij zegde toe dat centralisme geen hoogtij zal vieren. Op de vraag of subsidies van de overheid misgelopen zouden worden, antwoordde hij dat de kerk jaarlijks ongeveer € 1,1 miljoen ontvangt voor projecten die de sociale samenhang in het land bevorderen. Hij noemde het van waarde dat de steunpunten de vele vrijwilligers bij de kerk betrokken houden. De keuze voor vier locaties is niet de goedkoopste, maar het gaat volgens de PLD-directeur om ‘het optimale snijpunt tussen prijs en kwaliteit’.
En toen ging de synode stemmen en werd de vervolgnotitie (G)roeien met de riemen die je hebt met dertien stemmen tegen aanvaard. De dienstverlening van de Protestantse Kerk zal de koers wenden. Na de opening van de Landelijk Dienstencentrum in december 1999 (waarmee in het SoW-proces de dienstverlening voor de ambtelijke besluiten uitliep) en de optuiging van negen dienstencentra, begint na de reorganisatie van 2002 nu een geleidelijke omvorming naar gemeentegerichte, hoogwaardige en flexibele diensten. Gaan de ontwikkelingen inzake de secularisatie in ons land, de behoefte van gemeenten om hulp bij het benoemen van haar identiteit zo snel dat deze ingreep nodig was? Gezien het realisme dat uit de nota spreekt, moeten we die vraag bevestigend beantwoorden. In ieder geval zal, nu de dienstverleners in de kerk een afspiegeling van het geheel moeten worden, de betrokkenheid uit de kring van de Gereformeerde Bond groter worden. Is dat winst? Slechts dan als in de toerusting van het grondvlak in een eerbiedige luisterhouding naar het Woord de gekruisigde Christus centraal staat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen