Geloofszekerheid vertroebeld

God kan enkel in toorn op de zonde reageren

Beste Bram,

Omdat God in Zijn Woord Zichzelf glashelder openbaart als heilig en rechtvaardig en daarom als met volstrekt schone handen, is het mij een raadsel dat je toch spreekt over vuile handen van God. Dat enkel God beslist over wat zonde is of niet, is juist. Maar dat is geen willekeurige beslissing. Het is een beslissing die geheel samenhangt met zijn Goddelijk Wezen vol van heiligheid en gerechtigheid, zoals de Schrift ons leert. We weten dus precies waar we met God aan toe zijn wat zonde aangaat, maar evenzeer wat betreft Zijn verlossing in Christus Jezus. Hier hangt onder andere geloofszekerheid, waar ik straks verder op in zal gaan, mee samen.

Natuurlijk heb je gelijk dat het kan dat we menen de reformatoren goed na te spreken, terwijl we de plank toch misslaan. Maar, dan wil ik van jou wel graag vernemen wat er mis is aan het citaat uit artikel 20 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Uiteraard heb je ook gelijk dat de reformatoren niet uitgespeeld kunnen worden tegenover de Oude Kerk. Integendeel. Doch dat wil niet zeggen dat ze geen eigen wettige accenten legden, zoals Calvijn met zijn leer van de Heilige Geest. Bovendien wil het ‘sola’ van de Reformatie niet in mindering komen op het woordje ‘en’, want solo Christo betekent zeker niet dat de Vader en de Geest buitengesloten worden in het verlossingwerk. (Trinitarische spreiding dus).

In deze brief wil ik wat nieuwe zaken aan de orde stellen in jouw denken over God. Want mijn pijn hierover blijft rechtovereind. Ondanks allerlei goede beweringen blijf je het kwaad te dicht bij God houden, zeker als je beweert dat er zelfs een duistere rand om het hart van God is, dat verzoening ook te maken heeft met verzoening in God Zelf en dat Pasen de overwinning is op het demonische in God. Dat beweer je toch?! Hiermee heb je naar mijn besef een Godsbeeld geschapen dat dramatische en tragische, dus heidense trekken heeft.

Dat het demonische dicht bij God kan liggen, is een feit. Bij Job staat satan ook in de raad van God. (Job 1:6) Doch, om satan of het kwaad te projecteren in God, is volstrekt uit den boze. Dat Psalm 97:2 spreekt over wolken en donkerheid rond God, wil immers niet zeggen dat het kwaad in God zit. Het wil slechts zeggen dat God enkel in toorn en gericht op de zonde kan reageren. Vandaar dat 1 Johannes 1:5 zegt dat God een licht is en dat er gans geen duisternis in Hem is.

Dat jij God en het kwaad te zeer bij elkaar brengt, houdt volgens mij het risico in dat Jezus ook naar zijn Godheid straflijden zou moeten ondergaan. Dit gaat echter geheel in tegen het belijden der kerk, want Jezus onderging straf en lijden enkel naar zijn mens-zijn. Of denk je hier anders over? Dit alles nu gaat heel diep, want hier is de zekerheid van het geloof aan gekoppeld. Dat Jezus enkel straflijden naar zijn zondeloos mens-zijn onderging, wil immers zeggen dat Hij niet voor eigen zonde hoefde te sterven. Hij stierf voor de mijne. Daarom zeggen we: ‘Halleluja, lof zij het Lam.’ Dat is zekerheid voor het geloof.

Een zekerheid geheel gebouwd op recht, zodat God op Golgotha, zowel in Zijn rechtvaardigheid alsook in Zijn barmhartigheid via een wonderschone harmonie het volle pond krijgt in glorie voor Zijn deugden, terwijl satan er nooit een speld tussen kan krijgen. Een zekerheid die jij helemaal gaat vertroebelen, wanneer je zonde in God gaat inbouwen, ook al is het slechts aan de rand. Wat je aanhaalt – en terecht – dat Jezus zonde voor ons is gemaakt, wil toch niet zeggen dat Zijn Godheid door zonde is besmeurd geraakt!

Dit alles mag je, naar mijn gevoelen, niet afdoen door te zeggen dat het verschil tussen ons een kwestie is van het denken in verschillende structuren. Jij zou denken in het schema dat God God is en ik in het schema van God en mens. Mijn vraag is dan: ‘Maar hoe is het mogelijk dat jij er voor wilt gaan dat God God is, terwijl je toch kwaad in God inbouwt? ’ Dit laatste is toch zonde tegen het tweede gebod? Je maakt je een voorstelling van God die tegen de Schrift ingaat.

Dat je in je theologisch denken met name het Verlichtingsdenken wilt bestrijden, is lofwaardig. Dat je daarbij heel de aardse geschiedenis, met al het eindeloze kwaad erbij, tot op God wilt doordenken, is zeer te waarderen. Maar dat het er op lijkt dat je voor het kwaad bij wijze van spreken een ‘warm nestje’ wilt bouwen, door het kwaad in God te projecteren, is een eeuwigheid te ver. Enkel in Christus is er heil inzake het kwaad. Buiten Christus is en blijft elke vorm van kwaad gruwelijk, al zijn daarmee alle raadsels niet opgelost. Bij dit laatste denk ik met name aan wat je in je eerste tijd als predikant in Lexmond aan ongelukken en sterfgevallen hebt meegemaakt.

Goed heb ik gelezen dat je weigert God en mens in één en hetzelfde model te bezien. Volgens mij vecht je hier echter tegen windmolens die er niet zijn. Naar mijn overtuiging kan het dan ook niet om in dit verband te spreken van semi-pelagianisme en al helemaal niet van Verlichtingsdenken of roomser dan de paus. Tot slot jouw vraag over Christus, die volgens mij niet de vervulling van de hele Schrift is. Een uitvoerig antwoord zou diverse nuances bevatten. Nu zeg ik kort dat Hij de vervulling is van Gods geboden en beloften. Naar ik hoop, zorgt jouw reactie over deze vijfde brief ervoor dat we elkaar meer nabij komen, temeer daar we naar een afronding van onze brieven toe moeten.

Roelof Kieskamp

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen