Alle mensen zalig?
BIJBELTEKST BEGREPEN
In 1 Timotheüs 2:4 schrijft Paulus: Welke wil, dat alle mensen zalig worden, en tot kennis van de waarheid komen. Naar aanleiding daarvan werd een indringende vraag gesteld. Als God werkelijk het behoud van alle mensen wil, hoe valt dit te rijmen met Zijn verkiezend handelen?
De vraagsteller maakt het meer dan eens mee dat er – met een beroep op deze tekst – vraagtekens bij het belijden van de verkiezing worden geplaatst. Het gevolg is dat alle nadruk op de geloofsbeslissing van de mens wordt gelegd.
Spanning
Het is duidelijk dat hier een spanning ligt. Op grond van de Schrift is de verkiezing onopgeefbaar. Ten diepste gaat het om het genadekarakter van het heil. Het is Gód, Die mensen uit de duisternis tot Zich trekt en het geloof in Christus werkt. Als het van onze kant moest komen, zou de relatie tussen de Heere en ons nooit worden hersteld. Het zit er bij ons nu eenmaal niet in dat wij uit eigen beweging tot Hem gaan. Door de zonde zit de zaak wat óns betreft muurvast. Als er toch beweging in komt, dan om te beginnen uitsluitend van Góds kant! Ondertussen gaat dit – wonderlijk genoeg – niet buiten onze geloofskeuze om. De Heere neemt het hoog op, als wij Zijn liefde in Christus afwijzen. Een volgehouden nee heeft consequenties voor eeuwig. Er is in de Bijbel immers ook sprake van verwerping. Maar dan wel als volgt:
‘De verwerping van de mens door God voltrekt zich altijd in de verwerping van God door de mens’ (A.A. van Ruler in een meditatie over Mark. 4:11-12).
In dit verband roept 1 Timotheüs 2:4 wel vragen op. Hoe kan het dat er mensen verloren gaan? Is dit niet in strijd met wat Paulus hier schrijft? Is het wel waar dat God wil dat alle mensen zalig worden? En als Hij het wérkelijk wil, waarom gebeurt het dan niet? Proeven we de spanning?
‘Oplossingen’
Er is door de eeuwen heen gezocht naar ‘oplossingen’. Calvijn oppert in zijn commentaar dat God wil dat ‘allerlei soorten’ mensen zoals Joden en heidenen zalig worden (een uitleg die we ook bij andere exegeten aantreffen). Alleen is het wel een bezwaar dat we in de tekst een element inlezen dat er niet staat. God is zó bewogen met ieder mens dat Hij inderdaad zijn of haar redding beoogt. Hij heeft geen lust in de dood van de goddeloze maar in zijn bekering (Ezech. 33:11). Het offer van Christus is in principe groot genoeg om heel de mensheid met God te verzoenen. Christus heeft Gods toorn tegen de zonde van het hele menselijke geslacht gedragen (Heid. Cat. zo. 15).
Een andere ‘oplossing’ is dat het om Gods geopenbaarde wil zou gaan. De Bijbel maakt inderdaad onderscheid tussen verborgen dingen die voor de Heere, onze God, zijn, en geopenbaarde dingen die voor ons zijn (Deut. 29:29). Alleen dreigt – zeker rond 1 Timotheüs 2:4 – het gevaar dat we Gods geopenbaarde en verborgen wil tegen elkaar uitspelen. God wordt Iemand met twee gezichten, Die bovendien met twee monden spreekt. Dat gaat ten koste van de betrouwbaarheid van de Heilige Schrift, zodat we denken: ‘Het staat er wel, maar …!’ Kijk uit! Dit is een valkuil van de boze. We hebben ons te houden aan wat er staat.
Met twee woorden spreken
De bovengenoemde spanning moet een spanning blijven. Wat voor ons tegenstrijdig is, is het voor God niet, omdat Hij oneindig veel groter is dan wij. Wat op het niveau van ons beperkte verstand niet klopt, klopt op het niveau van de Allerhoogste wel. Om het bijbelse evenwicht recht te doen, zullen we met twee woorden moeten spreken. Voluit waar is
– a – dat de Heere ieder mens wil behouden. Maar even waar is
– b – het belijden dat de zaligheid volstrekt aan Gods werk (lees: verkiezing) te danken is. Het eerste geeft in de evangelieverkondiging alle ruimte voor een krachtig appèl op alle mensen die het horen. Het tweede is bevrijdend in de diepste betekenis van het woord.
Verwondering
Ter afsluiting een citaat uit de Institutie van Calvijn: ‘Hoe zal het dan overeenstemmen dat God tot Zich roept, van wie Hij weet, dat ze niet zullen komen? Laat Augustinus voor mij antwoorden. “Wilt gij met mij redetwisten? Bewonder met mij en roep uit: o diepte!”’
Wie zich verwondert, kan heel goed leven met het feit dat God onze logica overstijgt.
Nieuwe vragen voor de rubriek ‘Bijbeltekst begrepen’ kunnen worden ingestuurd naar de redactie (adres zie colofon op pag. 15) of gemaild worden naar geref.bond@ tiscali.nl
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 juli 2006
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 juli 2006
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's