GLOBAAL BEKEKEN

Uit het hoofdstuk De domineesvrouw in het boek van S. Ulfers Oostloorn. Dorpsschetsen (1903) een passage over de vrouw van de dolerende dominee Senserff, die in het geheugen van de gemeenteleden na hun dood voortleefde:

Toen de scheiding tussen de twee Kerken een feit was geworden, hadden de Doleerenden gevonden, dat zij ook maar een eigen kerkhof moesten hebben.
Het was niet noodig; natuurlijk niet. Op de algemeene begraafplaats konden zij ook hun dooden begraven.
Maar Senserff had iets tegen die begraafplaats. Hij had zijn mannen weten over te halen, om een eigen begraafplaats in te richten. Het was daarginder zoo koud om het te zien: een groot open veld, en daar middenin de graven; geen boom op het kerkhof zelf, en geen boom in de buurt; weiland, weiland, waar de beesten graasden, aan alle vier zijden. Alles was poëzie in en om het dorp; alleen de dooden moesten het zonder die poëzie doen!
En dan hinderden Senserff de rangen op dat kerkhof. Het was in drie afdeelingen gescheiden. Een deel voor de armen, de diaconie-armen; een deel voor de heele rijken; en een deel voor de menschen daar tusschen in; al naardat de familie betalen kon, kreeg men er een plaats in een van die afdeelingen. Dit was een voordeel voor de gemeentekas. Hij ergerde zich: moest tot in den dood toe dat, wat men geld noemde, de scheiding tusschen de menschen vasstellen?
En zoo had hij het in die dagen van zijn kerkeraad gedaan gekregen, dat de Doleerenden een eigen begraafplaats zouden hebben.
In het groote bosch aan den Zuidkant, daar hadden zij de boomen geveld. Op de open plek hadden zij een muur gemetseld. En daar binnen, met de eeuwige dennen om zich heen, vrij van den kouden Noordenwind, zouden zij liggen, de doden van zijn gemeente. Als men van buiten tegen het bosch aanzag, dan zou niemand gemeend hebben er een begraafplaats te vinden. Ook was de bepaling gemaakt, dat alle graven gelijk waren, kosteloos; de gemeente zou de kosten van aanleg en onderhoud dragen.
Daar waren sedert al twee kinderen begraven. Mevrouw was nu de derde geweest. Waar de zware honderdjarige den met zijn takken, elke tak een boom, over den muur naar binnen hing, en waar het eeuwig stil suizen door de naalden ging, des winters evengoed als des zomers, daar was zij neergelegd. Een kruis, van steen, met den naam, anders niets.
De heele gemeente was er bij tegenwoordig geweest; nog jaren zal men er van spreken. Mannen uit Gelderland, en hooge mannen uit Den Haag waren er bij tegenwoordig geweest; maar zij hadden allen heel eenvoudig gedaan. Daar was niet eens een groot begrafenismaal geweest in de pastorie.
Dus hadden zij haar begraven. Maar hoe kon men dan zeggen, dat zij er nog was, nog altijd was?
Daar waren er in de gemeente die dachten, dat die rouw wel eens zou overgaan, namelijk, als er mettertijd weer eens een nieuwe domineesvrouw in de gemeente zou komen.
Maar die Senserff kenden, zoals Schepers hem kende, zeiden, dat als dat het enige middel was om dien rouw weg te nemen onder de menschen, er niet op moest gerekend worden. Senserff was geen man om voor een tweeden keer te trouwen. Want wat het geval was met de geheele gemeente, dat was met den dominee ook het geval: voor hem was die vrouw er ook nog, nog altijd, al was zij begraven!
En wie niet het minst bedroefd was, dat was Wiegen, de Dromer. Want wat hij aldoor dacht, was dit: dat hij van zijn ongeziene gemeente de beste had verloren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen