Als het visioen ontluikt

Drie predikanten uit Kameroen, drie uit Nederland en drie uit Roemenië troffen elkaar om samen te studeren en ervaringen uit te wisselen. Voordat het zover was, waren de predikanten uit Kameroen eerst in Nederland in verschillende gemeenten te gast. Ds. Chewachong Amos was te gast in onze gemeente te Zwammerdam. Op een gemeente-avond heeft hij verteld over zijn werk als predikant en over het gemeenteleven in Kameroen. Hoewel de predikant van weinig rond moet komen (en verstoken is van voorzieningen als telefoon en internet), straalt hij een blijmoedig christendom uit.
’s Zondags preekte hij in onze gemeente. Er werd aandachtig geluisterd naar zijn indrukwekkende verkondiging.
Vervolgens reisden we af naar Roemenië, waar de Roemeense predikanten zich bij ons voegden. We hebben ongeveer een week lang met elkaar gestudeerd. Tijdens het tussenliggende weekend waren ds. Chewachong en ik te gast bij ds. Szabo Attila en zijn gezin in de gemeente Magyarnemegye. We hebben er die zondag gepreekt. Er was een aandachtig gehoor tijdens beide diensten.

Verschillende achtergronden
Als predikanten bespraken we hoe we de Bijbel lezen en hoe belangrijk daarbij de context is waarin we leven. Anders gezegd: lezen wij in Nederland de bijbelse verhalen op dezelfde wijze als de Roemenen of de Kameroenezen dat doen? Voordat we daarmee van start gingen, bespraken we enkele hoofdlijnen van de theologie van Walter Brueggemann, een toonaangevend oudtestamenticus.
Brueggemann zegt onder meer dat een bijbeltekst voor meer dan één uitleg vatbaar is. Vandaar dat het bijna vanzelfsprekend is dat in de verschillende continenten bijbelteksten verschillend gelezen worden. Ook kan iedere lezer de bijbeltekst op zijn eigen situatie betrekken. Naar zijn mening hebben we tot nu toe te veel met een dogmatische bril naar de bijbelteksten gekeken. Hij is van mening dat de waarheid elke keer weer opnieuw moet worden veroverd.
Hierover vonden pittige discussies met elkaar plaats. Brueggemann stemt tot nadenken. In zijn pennenvruchten biedt hij veel. Maar hij roept ook vragen op. We discussieerden over de vraag wat we gemeenschappelijk hebben. Of is het zo dat iedere context zijn eigen uitleg schept en hebben we niets gemeenschappelijks? We waren het eens dat we de Bijbel gemeenschappelijk hebben als het Woord van God en dat elke bijbeltekst zijn eigen kracht heeft. We kwamen ook tot de conclusie dat de context waarin we leven, bij het lezen van de Bijbel voor iedereen een rol speelt. Niet in elke situatie bijvoorbeeld worden dezelfde vragen gesteld. Niet overal hoeven daarom dezelfde vragen doordacht te worden. We verschilden van mening over de vraag of er een diepere waarheid achter de tekst zit. Of je bijvoorbeeld kunt zeggen dat wat in de tekst wordt gezegd, gegrond is op een historische werkelijkheid of dat dit niet zo is. Voor sommigen was deze vraag minder relevant. Voor mij was ze essentieel. Want als we de waarheid achter de tekst opgeven, wat blijft er dan uiteindelijk over van de Heilige Schrift?
Door ontmoetingen als deze word je bevraagd op je eigen traditie.

Kaïn en Abel
Met deze discussie in ons achterhoofd lazen we in een klein groepje de geschiedenis van Kaïn en Abel uit Genesis 4. Abel werd schaapherder en Kaïn landbouwer. Daarin verschilden ze, maar verder waren ze elkaars gelijke. Die gelijkheid is er thans niet, merkte een predikant uit Kameroen op. De politieke en militaire macht ligt in het Westen. De rijkdom is verschillend verdeeld. In Afrika heeft niet iedereen de beschikking over elementaire levensbehoeften als water, elektriciteit en medische zorg.
Kaïn is de sterkere en doodt zijn broer. Zo zien we wereldwijd dat de sterkeren hun macht en invloed willen consolideren. Kaïn wordt vervloekt, als hij Abel heeft gedood. Hij moet zwerven. Zit hierin niet een boodschap aan allen die zich als Kaïn gedragen? De Afrikanen putten hier hoop uit. De ongelijkheid zal niet altijd voortduren. In hoeverre zijn we hoeders van onze broeders en is er aandacht voor elkaar?
De Hongaars-Roemeense collega’s benadrukten de straf van Kaïn. Zij herkenden zich in de zwervende Kaïn. In 1920 is Transsylvanië, dat tot die tijd bij Hongarije behoorde, bij Roemenië gevoegd. Daar is later de communistische overheersing nog overheen gekomen. Veel gemeenteleden voelen zich als Hongaren soms nog tweederangs burgers in Roemenië. Maar ook Kaïn vindt bescherming bij de Heere.

Een visioen
Tijdens de conferentie werden we er in bevestigd dat in de ontmoeting tussen christenen altijd sprake behoort te zijn van gelijkwaardigheid. We spraken met elkaar en leerden van elkaar. Dan kan het zijn dat bepaalde vooroordelen sneuvelen. Ds. Chewachong bijvoorbeeld merkte op dat in Kameroen veelal gedacht wordt dat de blanken de zwarten moeilijk kunnen accepteren. ‘We zagen echter het tegenovergestelde’, zei hij. ‘En we hebben gezien dat jullie niet op een bed van rozen slapen!’ Van de Roemeense predikanten merkte iemand op dat Zwart Afrika tot dat moment voor hem een tabula rasa, een onbeschreven blad, was. Maar nu was het een boek geworden. Gods Woord heeft dezelfde kracht in Afrika als in Europa. Soms voelde hij zich wanhopig over de situatie van de kerk in zijn land. Maar hij zag aan de Afrikanen dat God er is. Dat gaf hem nieuw perspectief.

Op de vraag of de Hervormde Kerk in Roemenië zich met zending bezighoudt, werd geantwoord dat dit niet of nauwelijks het geval is. Voor de Roemeense collega’s is door deze ontmoeting echter een proces in gang gezet om hierover na te gaan denken. We hopen dat de Hervormde Kerk in Roemenië dit op zal pakken. Gods wegen zijn nog altijd wonderbaar. Onze gemeente is scherper gaan zien dat we met elkaar kerk mogen zijn over de gehele wereld heen. Het nadenken over de vraag hoe het tot ontmoeting met christenen uit andere landen kan komen, werd erdoor gestimuleerd. De Afrikaanse collega’s ontdekten tot hun verrassing dat zij in dit proces een zekere rol mochten vervullen. Komen zo visioenen tot ontluiking?
Mensen en contexten waarin mensen verkeren, verschillen van elkaar. Het Woord van God verandert niet en is voor iedereen hetzelfde. Ook als de vragen die we stellen, soms verschillen en de antwoorden niet altijd precies hetzelfde zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen