GLOBAAL BEKEKEN

In het Historisch Tijdschrift GKN troffen we een artikel van J.A. Burger onder de titel Herinneringen uit de Gereformeerde Kerk te Leiden. Hier volgen twee aardige fragmenten.

• Onder het kopje ‘Kerkgang Anno Domini 1920’:
Het is vrij druk op straat, want heel wat mensen gaan met ons ter kerke, niet alleen Gereformeerden, maar ook anderen. We zien Kuiper, die dichtbij ons woont, en Christelijk Gereformeerd is, Van Vliet van de Gereformeerde Gemeente en ‘meneer Bosman’ die ouderling is in de Pieterskerk, en nog wél een hoge hoed draagt. Dat is daar nog lang gewoonte gebleven, ook toen de Gereformeerde ambtsdragers de geklede jas al hadden afgeschaft. ‘Bij de Hervormden heerst leervrijheid, en bij de gereformeerden kleervrijheid’, zei men toen. Voorlopig is die kleervrijheid onder ons nog maar beperkt.
Onder het voortlopen schiet mij een verhaal te binnen, dat vader nog kort geleden daarover vertelde. Tot voor enkele jaren was het de gewoonte dat ouderlingen en diakenen bij hun geklede jas een witte das droegen. Nu was er toentertijd een wat eigenzinnige jonge diaken, die het bestond op zekere zondag met een zwarte das in de kerk te komen. Daar werd hoofdschuddend naar gekeken. ‘Waar moet dat heen met zo’n diaken’, werd er gezegd, en op de eerstvolgende diaconievergadering werd hij er dan ook over aangesproken. Onze jonge diaken, P.S. Gerbrandy heette hij, verdedigde zich echter met op te merken dat een diaken er welverzorgd en waardig diende uit te zien, maar dat nergens in de Bijbel of in de kerkenordening was voorgeschreven dat hij een witte das moest dragen.
Daar viel toch eigenlijk weinig tegen in te brengen, en het resultaat was, dat enkele maanden later alle diakenen een zwarte das droegen. Bij de ouderlingen duurde dat wat langer. Mijn goede vader kon toen niet bevroeden, dat dezelfde Gerbrandy vele jaren later, met nog zijn zelfde karakter, als minister-president in Londen nogal eens met de al even eigenzinnige koningin Wilhelmina in aanvaring zou komen.

• Over ds. H. Thomas
’Wie preekt er vanmorgen?’ zeg ik fluisterend tegen Ko. ‘Thomas,’ is zijn antwoord, ‘dat kun je wel zien aan de mensen.’ Dit op het eerste horen misschien wat onbegrijpelijke antwoord laat zich verklaren, als je weet dat wij drie predikanten hebben, die om de beurt preken, ds. H.J. Kouwenhoven, ds. W. Bouwman en ds. H. Thomas. Kouwenhoven is de oudste, een uit afgescheiden kring afkomstig man, algemeen geacht als een trouw herder en leraar. Bouwman is een stuk jonger, een Kuyperiaan van de Vrije Universiteit. De mensen vinden zijn preken wat saai, maar vader zegt dat ze goed bestudeerd zijn, want Bouwman is een geleerd theoloog.
En Thomas? Dat is een gevierde volksredenaar, iemand die je in geen enkele categorie kunt plaatsen, een gevoelig en vroom man met een grote en nuchtere mensenkennis en daarbij een onuitblusbaar gevoel voor humor, dat ook in zijn preken blijkt. Hij raakt het hart van de gewone man. Het moet voorgekomen zijn, dat de hele gemeente om een van zijn grollen in lachen uitbarstte, om een ogenblik later met tranen in de ogen naar hem te luisteren. Bij een verkiezing van ouderlingen en diakenen kwam eens een broeder naar hem toe die pas kort in Leiden woonde. ‘Kunt u mij niet een beetje raden wie ik moet stemmen?’ zei hij. ‘Ik vind het zo moeilijk, want ik ken hier nog haast niemand.’ ‘Tja, ’ zei Thomas, ‘maar als je ze kent is het nog veel moeilijker.’ Zo’n gezegde had een diepe achtergrond, overtuigd als Thomas ervan was, dat ook de allerheiligste nog maar een klein beginsel van de vereiste gehoorzaamheid heeft. Wie is dan bekwaam tot zo’n hoge roeping? 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen