GLOBAAL BEKEKEN

‘Luther is overal, maar waar is Calvijn?’ kopt een artikel van Henk Algra in Opbouw (Ned. Geref ). Over Luthersokken in Wittenberg:

• Alleen al aan de toevoeging ‘Lutherstadt’ wordt duidelijk dat de reformator op deze stad in het oosten van Duitsland zijn stempel heeft gedrukt. Het begint al direct met een Lutherboom, maar ook zien we een Boraboom, die door zijn vrouw Catharina van Bora zou zijn geplant. Opmerkelijk is dat deze verering van Luther ook tijdens de communistische dictatuur ruimte kreeg. De communistische heilstaat zag Luther als iemand die in opstand was gekomen tegen de gevestigde orde van Rome. Dat de wortels voor zijn verzet diep verankerd lagen in zijn geloof, werd genegeerd. En misschien bestaat daarin wel een overeenkomst met de manier waarop er tegenwoordig naar de Reformator wordt gekeken.
Lutherstadt Wittenberg heeft een schitterend stadscentrum. Sinds de val van de muur wordt er overal gerestaureerd in het voormalige Oost-Duitsland, dus ook hier. Aan de westzijde, tegen de dijk langs de Elbe aan, ligt de beroemde slotkapel, waar een gedreven Luther in 1517 zijn 95 stellingen op de deur timmerde. De stellingen zijn te lezen op de (al lang niet meer originele) deur. Aan de overkant van de slotkapel is de VVV. Daar kun je van alles kopen: Lutherbier, Lutherwijn, Lutherpennen, Lutherbierpullen, Lutherkoppen, Lutherpuzzels, Lutherpetten, Lutherwandelstokken, ansichtkaarten met Luther op de fiets, Lutherkaarsen, Lutherpotloden en zelfs Luthersokken met de tekst ‘Hier steh ich, ich kann nicht anders’.

• Er blijft bij mij nog een vraag haken; waar is Calvijn? Toegegeven: ik ben nooit in Calvijns geboortestad geweest en evenmin in Genève. Maar, waarom hoor je veel minder van Calvijn dan van Luther? ‘Luther was een rare figuur, die op ongelukkige momenten ontplofte en ook in zijn uitspraken niet altijd tactisch was. Maar wel kleurrijk. Van Calvijn hoor je bijna niks, het is allemaal zo rustig’, aldus een reactie op internet. Elsevier typeerde hem als een meedogenloze herder, een krampachtig reformator. Met Luther kon je lachen, maar met Calvijn? Hoewel: er is ook een filmpje over Calvijn, notabene in het kader van een bierreclame (Calvinus Bier). En toch: kan het zijn dat zijn persoon minder tot onze verbeelding spreekt? Deed hij minder aan PR? Daagt hij minder uit tot het schrijven van een biografie of tot het maken van een film? Is de wat ondeugende en Bourgondische stijl van Luther ‘spannender’ dan de meer terughoudende en ascetische levensstijl van Calvijn? Is het de persoon, of is het de theologie? Ik zou het niet weten. Maar misschien helpt die minder commerciële aandacht voor Calvijn ons ook wel om dichter bij de bron van zijn indrukwekkende denken te blijven.

Een stelling bij het proefschrift van dr. Ad de Bruijne (geref. vrijg.) in Leiden over de politieke theologie van de theoloog Oliver O’Donovan: Met argumenten kom je verder dan je denkt. Tegenwerping van zijn promotor, prof.dr. G.G. de Kruijf: Met argumenten wordt vrijwel niemand overtuigd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen