David zag de eeuwigheid

Een in dit verband passend oudtestamentisch voorbeeld is de geschiedenis van het overlijden van Bathseba’s en Davids eerste kind. ‘De Heere ‘sloeg’ het kind, zodat het heel ziek werd.’ (2 Sam. 12:15) David doet alles om te voorkomen dat zijn zoon sterft, maar tevergeefs. Wanneer hij merkt dat het kind overleden is, staat hij op van de aarde, wast en zalft zich, verandert zijn kleding, gaat in het huis des HEEREN en aanbidt God. Daarna gaat hij naar zijn eigen huis en eet. Dit roept vragen op, deze houding van David. David legt zijn gedrag echter uit: Toen het kind nog leefde, heb ik gevast en geweend; want ik zei: Wie weet, de Heere zou mij genadig willen zijn, zodat het kind in leven blijft. Maar nu is het gestorven, waarom zou ik nu vasten? Zal ik hem nog kunnen terughalen? 'Ik zal wel naar hem gaan, maar hij zal niet naar mij terugkomen.'' 

Verschillende fasen
In deze geschiedenis is een aantal fasen te onderscheiden die ouders van (jong) overleden kinderen eveneens – zonder onderscheid – doormaken. Allereerst wordt het kind ernstig ziek of het krijgt een ernstig ongeluk.
Daarna volgt onmiddellijk het overlijden, of er volgen dagen tussen hoop en vrees, waarin de ouders zich – hoe onmogelijk dit op zichzelf ook is – op het overlijden van hun kind moeten voorbereiden. Vervolgens komt de onomkeerbaarheid van het overlijden in al zijn intensiteit op ons af, een intensiteit die heel groot is en die eigenlijk niet uit te leggen is aan buitenstaanders, zelfs soms niet eens aan de eigen familie.
Ten slotte zal iedere gelovige christen of christin het verdriet van het gemis bij God brengen, en ook door Hem getroost worden.
Voor, tijdens en na het overlijden van ons kind is Hij Degene bij Wie wij kunnen schuilen, ook in de moeilijkste momenten van ons leven, ook bij en na het overlijden van ons kind. Want God is alwetend en Hij beproeft ons niet boven vermogen. David gaat na het overlijden van zijn zoontje niet naar zijn eigen huis, maar naar Gods huis, om daar tot God te bidden en troost in zijn gemis te vinden. En God geeft hem die troost ook.
Als zijn personeel het niet begrijpt, legt David, de bedroefde vader van het pas overleden kind, het uit: 'Ik zal wel naar hem gaan, maar hij zal niet naar mij terugkomen.' Eens zal ik samen met deze kleine jongen God loven en prijzen in het leven na dit leven, samen met allen die God liefhebben. Dan ga ik naar hem toe. Maar hij komt niet meer terug bij mij, hij is nu al bij God. Hij maakt God nu al groot. Dit perspectief was voor David zeer troostrijk.
Sterker nog: het was dit perspectief dat David ertoe bewoog om zijn rouwkleed af te leggen, zich te wassen, zich aan te kleden en zichzelf te zalven. Hij zag het eeuwigheidsperspectief.

Visie op gestorven kinderen in de Vroege kerk
In de Vroege kerk zijn staat de zaligheid van (jong) overleden kinderen niet ter discussie. Er zijn veel grafstenen over waarop ouders in de tekst laten blijken dat ze weten waar hun geliefde kind is. Als zodanig zijn deze inscripties de onmiskenbare getuigen van een levend geloof, van een levende hoop en van een levende liefde. Een grafinscriptie in Trier uit de vierde eeuw, door de moeder opgesteld voor haar overleden zoon van 32 jaar, vat de geloofszekerheid in één zin kort samen: Hier rust op een goede wijze in vrede Amelius.
Dit sluit nauw aan bij de uitspraken van andere vroeg-christelijke auteurs, zoals bijvoorbeeld Cyprianus van Carthago: ‘Zie, meisjes gaan veilig heen (uit deze wereld), in vrede ... jongens ontkomen aan het gevaar van de glibberige leeftijd en verkrijgen op een gelukkige wijze de vergelding voor hun onschuld en ingetogen levenshouding.’ (Cyprianus, De Mortalitate 15) Hieruit spreekt duidelijk de verwachting dat de kinderen na hun dood naar een andere plaats zullen gaan en daar een beter deel zullen verkrijgen. De woorden in vrede (in pace) en op een gelukkige wijze (feliciter) onderstrepen dat.

De waarde van de doop, vroeger en nu
Het sacrament van de doop heeft reeds in de Vroege kerk de diepe waarde die het later in de Reformatie opnieuw krijgt. God laat door het sacrament aan ons weten dat Hij zowel ons als onze kinderen in Zijn genadeverbond wil opnemen. Hij bezegelt door de doop Zijn verbondstrouw. De vroeg-christelijke doopruimtes (baptisteria) zijn vol symboliek: Het Chi-Rho monogram, de Alpha en de Omega zijn veelvuldig aanwezig, de doopvont zelf is niet zelden in een kruisvorm gemaakt en de drie treden symboliseren de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Het beeld van het afwassen van de zonden door het water van de doop is in de Vroege kerk heel sterk aanwezig. Ouders van kinderen die gedoopt werden, vonden ook toen reeds hun troost in de genaderijkdom van het sacrament, ook wanneer hun kind op latere leeftijd kwam te overlijden. In de tijd van de Reformatie is dit niet anders geweest.

Gods trouw
Het is met name de genaderijkdom van God, Gods verbondstrouw, Zijn liefde voor schuldige en zondige mensenkinderen, Zijn opzoekende en oneindige genade, Zijn vergevende liefde, die centraal staan in het boek van ds. H. Visser, emeritus-predikant in Barneveld, over jonggestorven kinderen. Bijzonder in deze bundeling van gedachten is dat ds. Visser spreekt uit eigen ervaring. In zijn jeugd overleed een broer van hem. De herinneringen aan de dag van de begrafenis worden summier, maar treffend in het boek verwoord. Later heeft hij ook in zijn eigen gezin een kind moeten missen. Bijzonder is dat dit alles niet heeft geleid tot verbittering, maar dat na zoveel jaren een boek vol troost verschijnt, een handreiking aan ouders die ook een kind door de dood hebben moeten verliezen. Een pastoraal boek dat bemoedigen wil: Ouders, er is hoop voor uw kind. Hoop op God, Die u troosten wil met een eeuwige troost.

In Christus geheiligd
In de bespreking van artikel I-17 van de Dordtse Leerregels heeft het hoofdstuk In Christus geheiligd mij het meeste aangesproken. Hier ligt de kern. Hier is ook de herkenning. Wij als ouders, wij brengen er niets van terecht, ook niet van onze opvoeding. Maar Christus is alles en in allen. Hij heiligt ons kind, ook als het hier niet meer is. Hierin ligt de troost verankerd die het verdriet overstijgt.

Uit geloof leven
Bijzonder bemoedigend voor ouders die een kind verloren hebben, is dat gedeelte uit Hebreeën 10, waarin onder meer gesproken wordt over lijdzaamheid: `Want gij hebt lijdzaamheid van node, opdat gij, de wil van God gedaan hebbende, de beloftenis moogt wegdragen; Want: Nog een zeer weinig tijds en Hij, Die te komen staat, zal komen en niet vertoeven. Immers, de rechtvaardige zal uit het geloof leven.’ Met lijdzaamheid (in het Grieks: hypo-monè) wordt hier het geduldig dragen en misschien zelfs het actief verwachten (van Christus, bij Zijn wederkomst) bedoeld. Het afsluitende citaat in het Grieks: Immers, de rechtvaardige zal uit het geloof leven geeft aan hoe wij in het leven mogen staan: niet geknakt, niet verbitterd, maar wel verwachtend, hopend en gelovend. Hopend op die betere toekomst waar ons gestorven kind al deel aan heeft en gelovend dat God Zijn beloften eeuwig waar zal maken. 'Verwachtend, naar Zijn belofte, nieuwe hemelen en een nieuwe aarde, waarin gerechtigheid woont' (2 Petr. 3:13).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen