Oproep tot hemels preken

Deze nadrukkelijke aanwezigheid van engelen wijst erop dat deze geboorte anders is dan alle andere geboortes. Deze heilige engelenzang vertelt ons dat deze Kerstnacht anders is dan alle andere nachten.
Dit grote onderscheid wordt zichtbaar in de naam die aan dit Kind gegeven wordt. Dit is niet zomaar een naam. Wanneer ouders hun kind een naam geven, hebben ze daar doorgaans goed over nagedacht. In die naam willen ze vaak iets bijzonders leggen. Soms is dat een herinnering aan een dierbare uit hun familie. Soms ook wordt een naam gegeven als teken van hoop voor een betere toekomst. In die naam leggen de ouders dan hun eigen wensen of idealen.

Drie namen
Het Kind waarover in het evangelie verteld wordt, krijgt – strikt genomen – de naam niet van Zijn ouders. Deze naam wordt aangedragen door een engel. Eerst is daar de engel Gabriël, die tot Maria zegt: ‘Zie, u zult zwanger worden en een Zoon baren en u zult Hem de naam Jezus geven.’ Dat betekent Zaligmaker, Redder. In de Kerstnacht is daar het engelenkoor dat de geboorte van het Kind wereldkundig maakt: ‘Ere zij God in de hoge, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen’. Wat is dit anders dan een hernieuwde naamgeving?
Door drie namen wordt dit Kind gekarakteriseerd: eer, vrede en welbehagen. Namen met diepe betekenis. Ze zijn dan ook niet van aardse komaf. Het is een naamgeving die geschiedt door engelen. Wanneer dit Kind Zijn naam ontvangt van engelen, is dit van een totaal andere orde dan een menselijke naamgeving. Engelen zijn immers bewoners van de hemelse gewesten. Het zijn gedienstige geesten die dag en nacht, nooit lovensmoe God loven en prijzen. Zij staan niet bloot aan de tand des tijds die alles vermaalt. Zij leven in de hemel in de voortdurende aanwezigheid van God. En daarmee wordt het verschil tussen hemel en aarde getekend.

Toekomstmuziek
Want dat de engelen deze namen noemen, is veelzeggend. Nu wordt immers geen wens, een hoop of een ideaal uitgesproken, maar een werkelijkheid. Zo worden Zijn namen in de hemel genoemd. Wat betekent dat? Dat betekent dat als de tijd rijp is, de tijd waarop alle dingen weer hersteld zullen worden, dat dan Gods heerlijkheid, Gods vrede en Gods welbehagen zullen doorbreken. Tot dan toe wordt het in de hemel bewaard, totdat de dag aanbreekt dat opnieuw de hemel zal opengaan en het hemelse Jeruzalem zal neerdalen op deze aarde. De namen die door de engelen gezongen worden, zijn toekomstmuziek. Jezus, zo zal Zijn naam hier op aarde zijn: Verlosser, Redder. In de hemel zijn daar de namen: eer, vrede en welbehagen.

Heerlijkheid
Wat betekenen die hemelse namen? We zullen ons concentreren op de eerste twee namen. In de eerste plaats wordt er gezongen: ere zij God in de hoge.
Het eerste en meteen ook het belangrijkste aspect van de toekomst van dit Kind wordt uitgedrukt door de naam Eer of Heerlijkheid. Hiermee zeggen de engelen iets zeer wezenlijks over de komst van Christus. Door Hem zal God weer aan Zijn eer komen. Door dit Kind zal op de aarde God weer verheerlijkt worden, zoals het was in het begin. Zo is het leven van Christus op aarde ook geweest: ‘Ik heb U verheerlijkt …’ en zo heeft Hij het ons geleerd: ‘Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid.’
En dit is meer dan nodig. Het is met de mens op deze aarde immers droevig gesteld. Uiteraard kunnen en mogen we niet voorbijgaan aan het goede en het heerlijke dat uit de handen van de aardbewoners voortkomt. Maar het is niet het ware. Het is niet zoals het zijn moet. De apostel Paulus verwoordt het kort en bondig: ‘Wij hebben allen gezondigd en missen de heerlijkheid van God.’ Het is de geboorte van het Kind dat de verbinding met het hemelse weer mogelijk maakt. In en door Hem zal de mens weer gebracht worden tot het doel waartoe God de mens geschapen had: om God in de hemel te verheerlijken.
In de tweede plaats klinkt daar in de hemel: vrede op aarde. Ook dit is een naam die het Kind door engelen wordt gegeven. En zo wordt Hij dus genoemd in de hemel: vrede. En Zijn naam zal zijn Vredevorst. En door deze Vredevorst zal er vrede op aarde komen. Ook dit wijst op de toekomst, de voleinding van de schepping. Dan zal God alles herstellen. Dan zal alles weer in orde gemaakt worden. Een orde die weer de hemelse patronen volgt. Dan zal het vrede zijn.

Diepe vrede
Nu is de verleiding groot om woorden van de engelen uit de leggen als een aardse vrede. Wanhopig probeert men rondom Kerst de vrede op een of andere vorm gestalte te geven. Hoe goed bedoeld ook, het is slechts een schijnvrede. Een vrede die vaak ook niet langer duurt dan onze Kerstdagen lang zijn. Maar zo is de engelenzang niet bedoeld. Uit het evangelie wordt ons duidelijk dat ook Christus zelf er zo niet over heeft gesproken. Juist tot hen die menen dat met Zijn komst hier een soort van aardse vrede zou worden bedoeld, zegt Christus: ‘Meent niet dat Ik gekomen ben om vrede te brengen op de aarde, Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard (Matth. 10:34).’ De vrede zal niet anders dan door het oordeel heen bereikt kunnen worden. Het is geen vrede van onderop bewerkt, maar een vrede vanuit de hemel.
Hier op aarde zal Hij genoemd worden: Jezus, dat betekent Verlosser. En in Zijn hand is een scherp zwaard dat scheiding maakt en verdeeldheid brengt, opdat de gelovigen door Hem verlost zouden worden. Door die naam Jezus is het voor de mensen mogelijk deel te krijgen aan die vrede, die in de hemel bewaard wordt. 'Christus is onze vrede,' zegt de apostel. Dat te weten is voor de christen niet allen een onuitsprekelijke vreugde, maar vervult hem met ook met een diepe vrede. Immers de vrede van God, die alle begrip te boven gaat (hemels!) zal uw harten en uw gedachten bewaren in Christus Jezus.
Dat is een vrede die in de hemel gevonden wordt en daar bewaard wordt. De realiteit op aarde is anders. Daar heeft de mens het leven van mens, dier en natuur ontwricht. Met deze Vredevorst zal de aarde, Gods schepping weer verlost worden van het wanbeheer van de mens. Dan zal Gods bedoeling weer zichtbaar worden. Dan zal er vrede zijn. Een volmaakte harmonie. ‘De wolf zal met het lam verkeren en de luipaard bij de geitenbok neerliggen, de koe en de berin zullen tezamen weiden, haar jongen zullen tezamen neerliggen en de leeuw zal stro eten als de os. En een baby zal zich vermaken over het hol van een adder.’
Deze engelenzang roept ons op hemels over het Kerstfeest te spreken en te preken. We zijn al te zeer gewoon geraakt door de flauwe romantiek bij schemerig kunstlicht. Het engelenkoor geeft ons hierbij de juiste tonen aan. Hoe nodig is het dat we ons aardse leven laten doorlichten vanuit de hemel. Met Kerst worden we immers beschenen met het heldere, hemelse licht dat schijnt in de duisternis. Dat maakt dat ons leven, deze wereld in een ander licht komt te staan. Het zijn de engelen die ons er voortdurend aan herinneren dat de ware vrede niet hier op aarde is te verkrijgen, maar in de hemel bewaard wordt en gereed staat om geopenbaard te worden op de jongste dag.
Dan zal hier op aarde bewaarheid worden wat Johannes in de hemel reeds mocht zien: ‘En elk schepsel in de hemel en op de aarde en onder de aarde, en dat op de zee is en alles wat daarin is, hoorde ik zeggen: Aan Hem die op de troon zit, en aan het Lam, zij de dankzegging, de eer, de heerlijkheid en de macht in alle eeuwigheid.’ (Openb. 5:13). Dan zal het vrede zijn, in de hemel en op aarde.

G.C. Bergshoeff

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen