Het Woord is vlees geworden

In verband met het politieonderzoek was de predikant gevraagd om aanwezig te zijn bij de opening van het graf. Met lood in zijn schoenen had hij aan dat verzoek gehoor gegeven. Op het afgesproken tijdstip was hij op de begraafplaats en beleefde het moment dat de kist omhoog werd getakeld en het deksel losgeschroefd. Nooit heeft hij die ogenblikken vergeten. Tot in het merg drong het tot hem door wat dat woord betekende, dat hij zo vaak in zijn prediking had genoemd. Dat ene woord ... vlees!
In het paradijs kwam de mens in opstand tegen zijn Schepper. De sissende stem van de slang verleidde hem tot de overtreding van Gods gebod. Het ‘gij zult als God wezen’ klonk hem als muziek in de oren, maar luidde wel zijn val in. De mens, kroonstuk van de schepping, verviel tot vlees. De dood nam intrek in zijn bestaan en de woorden van de profeet Jesaja werden tot een bittere werkelijkheid: ‘Een stem zegt: Roept! En hij zegt: Wat zal ik roepen? Alle vlees is gras en al zijn goedertierenheid als een bloem van het veld.’
Wat betekent ‘vlees’? Het ziet op het ontluisterde mensenbestaan. Het bestaan zoals het door de zonde is aangetast en verworden. Ons bestaan in zwakheid, moeite en ziekte, in vergankelijkheid en sterfelijkheid. Bestemd voor de groeve der vertering, omdat het nooit meer rechtvaardig wordt voor God en mikpunt is van satanische verzoekingen. Het vlees spreekt ons van haat en vijandschap tegen God. Zo bitter is het gesteld met ons! Als wij zitten op een stoel, bezig zijn met ons werk, liggen in ons bed. Als wij beminnen en vechten, liefhebben en haten. Ons bestaan ligt daarom onder de doem van het oordeel van God en onder de vloek van de wet.

Zonde
Haarscherp is de onthutsende betekenis van het vlees door Kohlbrugge in zijn bekende preek over Romeinen 7:14 verwoord: ‘Mijn gehele bestaan is zonde en alle indrukken, die ik van buiten af in mij ontvange, worden tot zonde of de zonde gaat en hangt en kleeft er zich aan vast. Zo zijn ook al mijn gewaande gerechtigheden een met bloed bezoedeld, wegwerpelijk stuk doek en er woont in mij niets goeds, neen, maar alle werken des vleses doorkruisen zich in mij en – ik doe wat ik ook doe of laat wat ik ook laat – ik zondig en ben vleselijk en wanneer ik het ook niet wil, dan zondig ik toch en wanneer ik het ook nog zozeer hate, dan zondig ik evenwel; zo leeft en woont en roert zich en werkt in mij de zonde en kleeft het boze mij overal aan.’ Er is geen woord te bedenken dat ons bestaan duidelijker en scherper tekent dan ‘vlees’. De Heere heeft gezegd: ‘Mijn Geest zal niet eeuwig twisten met de mens, daar hij vlees is.’ Laat dat ons mogen treffen tot in het hart, de kern van ons bestaan. We worden er in uitgetekend. Probeer daarom maar niet om met een beroep op onze goede wil er nog wat van te maken. Dat is niet anders dan hoogmoed en een dwaze vergissing. We zijn en blijven vleselijk, verkocht onder de zonde.

Activiteit van de Zoon
Wat is nu het kerstwonder? Als de evangelist Johannes de bazuin blaast, spreekt hij in zijn proloog over de vleeswording van het Woord. Op diepzinnige wijze wordt hier het wonder van de komst van Christus naar de aarde vertolkt. Het gaat niet, zoals bij de evangelist Lukas, over Bethlehem of de herders in de velden van Efratha. Johannes spreekt over het Woord en hij bedoelt daarmee Jezus, de Zoon van God. De deur van de hemel ging open en in de komst van de Zoon heeft de Vader Zich helemaal uitgesproken.
Eertijds speelde het Kind voor het aangezicht van de Vader en we belijden met de kerk der eeuwen, dat 'Hij God uit God is, Licht uit Licht, waarachtig God uit waarachtig God; geboren, niet gemaakt, van hetzelfde Wezen met de Vader, door Wie alle dingen gemaakt zijn. Deze Zoon, dit Woord, is om ons mensen en om onze zaligheid nedergekomen uit de hemel.'
Dat gebeurde niet in een opwelling. Het kwam op vanuit innerlijke bewegingen van barmhartigheid en eeuwige ontfermingen. In de volheid van de tijd is Hij gekomen en is vlees geworden van de Heilige Geest uit de maagd Maria. ‘De activiteit van de eeuwige Zoon van God is hier tot haar hoogste graad gestegen.’ (O. Noordmans)

Zijn tent opgeslagen
Het Woord vlees geworden! Een scherpere tegenstelling is toch niet denkbaar. Het is een ondoorgrondelijk wonder en niet klein te krijgen. God drukt Zijn eeuwige ontferming uit in Zijn eniggeboren Zoon. En nu trekt de Zoon ons zondige vlees aan en daardoor wordt zwakheid en ellendigheid Zijn deel. Hij hult Zich in het kleed van de tijd, van het verderf en van de dood. Hij wordt alles wat wij in onze van God afgevallen staat zijn geworden. Vlees! En dan niet als een vernisje, maar geheel en al. Het vlees is niet God geworden. Dat hebben wij in onze dwaasheid wel geprobeerd, maar die poging strandde finaal. God is vlees geworden en heeft onder ons gewoond. Hij is dus maar niet een enkele dag of week in ons vlees geweest. Hij heeft onder ons Zijn tent opgeslagen. Geboren in de kerstnacht groeide Hij op, leerde spreken, werd volwassen. Zo was Hij ons in alles gelijk, uitgenomen de zonde. Zo stond Hij aan de kant van armen en ellendigen met de boodschap van verlossing en bevrijding.
Het Woord is vlees geworden. Dit scheurt alle kerstromantiek aan flarden. Tegelijkertijd mag de hoop ontvlammen. Jezus heeft de kloof tussen God en mensen overbrugd. In Zijn weergaloze liefde kroop Hij in ons verfoeilijke vlees en zegevierde over dood en graf. Hierin schittert de heerlijkheid van het Woord en door het geloof in deze Christus ontvangen wij, die tot onze laatste snik vleselijk blijven, genade voor genade. Wat overblijft, is verwondering.

G.C. de Jong

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen