Hulp bij Oude Testament

Het is een lijvig boek van 1025 bladzijden, waarin de bijbelboeken Jozua, Richteren, Ruth en 1 Samuel worden behandeld. Steeds is er vooraf aan de bespreking van een bijbelboek een inleidend artikel. Daarin komt onder andere de naamgeving en het auteurschap, maar ook de opbouw en de structuur van een bijbelboek aan de orde. Tevens wordt een bijbelboek geplaatst in zijn historische context. Verder komt de boodschap van een bijbelboek aan de orde, waarbij de lijn doorgetrokken wordt naar het Nieuwe Testament.
In het eigenlijke commentaar vinden we op de linkerpagina het Hebreeuws afgedrukt, met daaronder de vertaling. Ook staat op deze bladzijde een weergave van de vijf meest gebruikte vertalingen. Op de rechterpagina is de eigenlijke verklaring te vinden, met aan de onderkant van de bladzijde allerlei voetnoten. Ter verduidelijking zijn geografische kaarten toegevoegd. Ook komen er notities aan de orde die niet direct met het uitleggen van de tekst te maken hebben, zoals bij Jozua 10: ‘Overzicht van opvattingen over het wonder van zon en maan’ en 1 Samuel 2 ‘De boodschap van de geschiedenis van Hanna.’

Vreemdelingen
Het laatste gedeelte van het boek bestaat uit een negental excursen. Daarin komen onder andere aan de orde: de chronologie, de Filistijnen, de godsdienst van de Kanaänieten.
Ook is er een excurs over het Koningschap in Israël. Daar is te lezen ‘dat een koning altijd een onderkoning is en blijft onder God. Het koningschap is wel noodzakelijk, maar de vorst blijft gebonden aan de geboden van God. Aan deze norm worden koningen steeds getoetst.’
Ook is er nog een interessante excurs over Israëls omgang met vreemdelingen. Daarin is aandacht voor de manier waarop Israël met de Kanaänieten omging, en ook wat dat voor ons vandaag betekent. Er is ‘nooit een algemene opdracht geweest is de gehele heidense, ongelovige wereld voor God te veroveren en alle heidenen uit te roeien. Hier ligt een groot verschil met de jihad in de islam, waarmee volgens veel korandeskundigen een gewelddadige uitbreiding van het geloof bedoeld kan zijn.’ In dit artikel komt ook aan de orde hoe ‘Israëls wetgeving juist gericht is op bescherming en hulp van de zwakken, waartoe ook de verblijfhoudende vreemdelingen gerekend worden.’ Ook wordt opgemerkt: ‘De tientallen vermeldingen van vreemdelingen in de wetten is niet vanzelfsprekend en staat in opvallende tegenstelling tot de verhoudingen in andere landen. Dit zal te maken hebben met het feit dat leden van andere volken als medeschepselen van God gezien worden en niet als barbaren of als een minderwaardig soort mensen’. Het artikel wordt afgesloten met: ‘actualiteit voor onze cultuur.’

Jozua en Richteren
Het geheel overziende kunnen we spreken van een waardevol commentaar, waarbij in alles te merken is dat het geschreven is vanuit de overtuiging dat de Bijbel Gods Woord is. Er wordt ingegaan op de (recente) kritiek die er is op deze bijbelboeken. Bijvoorbeeld dat de boodschap van Jozua niet in overeenstemming zou zijn met die van Richteren, omdat je bij het lezen van Jozua de indruk krijgt dat er sprake is van een snelle landinname en in het boek Richteren blijken Kanaänieten nog heer en meester te zijn in het land. De conclusie is dat de ‘boeken Jozua en Richteren in historisch opzicht op elkaar aansluiten: Jozua beschrijft dat de Israëlieten het beloofde land binnenkwamen en daar door korte, maar hevige campagnes de macht van de Kanaänieten breken. Richteren beschrijft het daarna volgende en veel moeizamere proces van landinname.’
Duidelijk wordt zo tegengas gegeven aan heel de historisch-kritische manier van bijbelverklaren. Daarbij zijn ook recente inzichten op het gebied van de bijbeluitleg en de nieuwste gegevens vanuit de archeologie verwerkt.
Het commentaar is bedoeld voor geïnteresseerde gemeenteleden en theologen. Op de dag dat dit deel in Veenendaal werd gepresenteerd was te zien hoe met name de eerste categorie duidelijk aanwezig was. Dat is verblijdend, want de vragen waarvoor we bij het bijbellezen gesteld worden, en die ook vanuit onze omgeving tot ons komen, zijn vele. Met name ook ten aanzien van het Oude Testament. Er wordt geknaagd aan ons geloof in de onfeilbaarheid van de Schrift. Dan is een commentaar als dit een weldaad. Ook voor theologen.

M.J. Paul, G. van den Brink, J.C. Bette (red.):
Bijbelcommentaar Jozua - 1 Samuel, Studiebijbel Oude Testament, deel 3.
Uitg. Centrum voor Bijbelonderzoek, Veenendaal, 1025 blz., €72,00, bij abonnement op de tiendelige serie; €60,00.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen