Zoeken naar wegen

We zoeken naar wegen om de boodschap van de gekruisigde en opgestane Heere Jezus Christus door te geven, Tegelijkertijd weten we dat de oplossingen eenvoudig noch goedkoop zullen zijn. We zullen heel wat moeite moeten doen om hier een keer in aan te brengen.

Verootmoediging
Het eerste station op weg naar herstel is die van schuld en verootmoediging. Ik denk aan het gebed van Daniël: '0 Heere! bij ons is de beschaamdheid der aangezichten, bij onze koningen, bij onze vorsten, en bij onze vaders, omdat wij tegen U gezondigd hebben' (Dan. 9:8). Er is niemand naar wie we beschuldigend kunnen wijzen dan naar onszelf. Secularisatie is geen toverwoord waardoor wij buiten schot blijven. Alsof het een beweging uit zichzelf zou zijn.
Het zijn bekende woorden, maar nog nooit heb ik het treffender kunnen vinden dan bij Bonhoeffer in zijn bekende doopbrief. Als het gaat over het verval van de kerk, zegt hij: 'Dat is onze eigen schuld.
Onze kerk, die deze jaren alleen gevochten heeft voor zelfbehoud alsof ze een doel was op zich, is niet in staat het verzoenende en verlossende woord te brengen aan de wereld en de mensen. (...) Ons christen-zijn zal in deze tijd bestaan uit slechts twee elementen: bidden en onder de mensen het goede doen.' Daar ligt ook voor ons de sleutel: het gebed. Een oprecht zoeken naar Gods wil, naar Zijn weg met de kerk, ook in het dorp.
En het goede doen. Want wat hebben we veel goed ie maken. Wat is er ook in de dorpen veel gebrokenheid door toedoen van de kerk(mensen). Bidden en het goede doen. Dat is een opdracht aan een ieder die het geloof nog serieus neemt.

Opa en oma
Vaak is de secularisatie in de dorpen niet opgevallen omdat de kerkgang behoorlijk op peil bleef. Men staarde zich blind op de aantallen die nog wekelijks de kerkbanken bezetten. Wat er omging in de harten en gedachten bleef veelal onbelicht. Maar kerkbanken kunnen ook vol zitten met lege mensen.
Dat de kerkgang nog lang op peil bleef, had vaak meer te maken met de sociale contacten en de goede gewoonte dan met een hartelijke betrokkenheid. Ter illustratie: opa en oma gingen vanuit een hartelijke verbondenheid met Christus naar de kerk, bij de kinderen bleef de kerkgang maar werd de verbondenheid minder. Vervolgens werd er een 'leeg testament' overgedragen aan de kleinkinderen. Deze haken nu af en veroorzaken zo de geleidelijke leegloop.

Volle harten
Wanneer we nu zoeken naar wegen om de secularisatie te keren of te beïnvloeden moeten we niet opnieuw dezelfde fout maken. Het draait niet in eerste instantie om volle kerkbanken maar om volle harten. Iedere poging om mensen weer naar de kerk te krijgen met allerlei bijzondere diensten en acties, zonder echte diepgang en grondige nazorg zal slechts een tijdelijke opleving geven. Het probleem ligt namelijk dieper.
Het derde aspect van secularisatie is de diepste grond en verdient de meeste aandacht: de boodschap van het evangelie. Pas wanneer mensen zich door God en het evangelie van Jezus Christus aangesproken weten, komt er weer beweging in de kerk. Wanneer het vuur van het evangelie weer in de harten van mensen gaat branden is er weer hoop.
Geloof, gebed en het goede doen. Dit vraagt ten diepste om het werk van de Heilige Geest. Alleen Gods Geest is in staat om het vuur weer aan te wakkeren. Maar daar mogen wij niet met de armen over elkaar op wachten, ook voor ons is er werk te doen. Ik licht er drie taken uit: prediking, pastoraat en evangelisatie.
Maar eerst nog een enkel woord over de boodschap zelf. Laten we onszelf niet voor de gek houden. Paulus noemde de boodschap van het kruis al dwaasheid en aanstootgevend. En dat is niet veranderd. Maar laten we er voor blijven staan. Te vaak is geprobeerd om de bijbelse boodschap af te zwakken om het zo aantrekkelijk te maken. En telkens weer is duidelijk geworden dat dit niet werkt. Dat dit de secularisatie juist versterkt. Daarom moeten we vasthouden aan de Bijbel als Woord van God voor ons mensen. Daarin vinden we wat nodig is om te geloven (Joh. 20:30, 31). We mogen het de mensen ook niet onthouden.

Prediking
Gelukkig komen er, in ieder geval één keer per zondag, nog velen naar de kerk in het dorp. Dit is een zegen, maar dit vraagt ook om adequaat handelen. Zolang mensen nog naar de kerk komen zijn ze aanspreekbaar. Zij zijn de eersten die in vuur en vlam moeten komen. De prediking moet hier dan ook op inzetten. Het centrum is Christus. De boodschap van bevrijding en redding, van Gods liefde voor mensen mag steeds weer worden verkondigd.
Maar er is nog een kant. De kerkgangers mogen ook worden aangesproken op het tweede element van secularisatie. Zij mogen uitgedaagd worden om hun geloof mee te nemen de week in. Dit vraagt om een prediking die begrijpelijk en relevant is. Laat het maar heel concreet worden in de preek. Laat duidelijk worden dat geloven ook invloed heeft op het leven van elke dag. Het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid daagt ons uit om te komen met het geloof in het publieke domein. Laat de prediking dan daarin ook toerusten.

Pastoraat
Juist in het dorp is er vaak ruimte om in het pastoraat actief te zijn. De meeste mensen willen nog wel bezoek van de kerk ontvangen. Daar is weer ruimte om te verdiepen. Laat het pastoraat een verlengstuk van de prediking worden. Bovendien zou ik willen pleiten voor een intensiever pastoraat bij jonge gezinnen. Maar al te vaak worden predikanten, kerkelijk werkers en ouderlingen vooral ingezet in het ouderenpastoraat. Dit hoeft niet te vervallen, maar het zwaartepunt mag best verschoven worden. Juist in de jonge gezinnen is de kans op afhaken het grootst. Laat daar de zorg dan vooral naar uit gaan. Daarnaast mag er ook best meer aandacht komen voor het jongerenpastoraat.

Evangelisatie
Evangelisatie is een overladen woord geworden. Associaties met het opdringerige van de Jehovagetuigen doen hier geen goed aan. Soms zijn er ook negatieve ervaringen geweest bij bepaalde evangelisatie-acties. Daarnaast speelt een zeker fatalisme ons parten in het denken over evangelisatie. Al te gauw wordt er soms geconcludeerd dat er toch geen belangstelling zal zijn. Tenslotte weten mensen het toch al wel en ze kunnen toch elke zondag naar de kerk komen? Als we zo redeneren worden we niet gedreven door de liefde van Christus en komen we zeker niet verder.
Bovendien zijn we vaak zo ongeduldig. Na een folderactie, een oriëntatiecursus, een alphacursus verwachten we gelijk een groei te mogen waarnemen in de kerkgang. Ze waren toch zo positief over die alphacursus maar waar zijn ze nu dan? Maar mensen raken vaak geleidelijk van het geloof af en komen dan ook weer geleidelijk terug. Verwacht dus niet direct een groots spektakel als je als gemeente evangelisatie weer op de agenda hebt.
Wanneer we echter zelf in vuur en vlam staan vanwege het evangelie, komt evangelisatie los van acties te staan. Dan wordt getuigen iets natuurlijks. Dan wordt ook steeds vaker als vanzelf de grens tussen de zondag en de rest van de week overschreden. En daar mogen we ook veel zegen van verwachten. Als mensen andere mensen ontmoeten die vrij en authentiek over hun geloof vertellen, dan gaat daar iets vanuit.
Veel van wat ik hier zeg, geldt niet speciaal voor het dorp. Het eigene van het dorp zit vooral in de sociale samenhang, die meer ruimte biedt voor contacten dan in de vaak anonieme setting van de stad.

Zegen
Natuurlijk zou er nog meer te zeggen zijn. Maar laat ieder in zijn eigen omgeving hier verder over nadenken en kijken waar hij of zij een lichtend licht en een zoutend zout kan zijn. Aan het eind van Markus lezen we dat de discipelen aan het werk zijn gegaan en dat de zegen van God op hun werken volgde. In het vertrouwen dat God Dezelfde is mogen ook wij het werk in de dorpen en de steden weer oppakken.

Uw koninkrijk kome, ook weer in de dorpen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen