Feest van de eenheid

Voordat het Pinksteren wordt, zijn de discipelen, Maria en anderen eensgezind in het gebed bijeen (Hand. 1:4). Op de dag van het Pinksterfeest zelf herhaalt zich dit gebeuren (Hand. 2:1). En na het wonder van de uitstorting van de Heilige Geest, waardoor de eerste christelijke gemeente wordt geboren, lezen we opnieuw over de eensgezindheid van de gemeente (Hand. 2:46). Later keert dat telkens terug (bv. Hand. 4:24) en krijgt het een extra lading als we deze eensgezindheid van de gemeente zien oplichten tegenover de eensgezindheid van de vijanden (7:57).

Triomf
De vraag rijst daarom: waarin bestaat die eenheid van de eerste christenen? Het antwoord is niet moeilijk. Hun naam zegt het al: christenen zijn één in Christus, door de geloofsband met Hem. Christus Zelf brengt mensen door Zijn Geest bijeen. Daarin staat Zijn werk lijnrecht tegenover het werk van de satan, wiens naam betekent: zaaier van verdeeldheid. In de eenheid van de eerste christelijke gemeente zien we dan ook dat Christus, de gekruisigde en opgestane Heiland, triomfeert over de satan.
Deze eenheid in Christus is menselijk gesproken onverklaarbaar: Als er één groep mensen was die onderling van elkaar verschilde, dan was het de eerste christelijke gemeente wel. Er waren karakterverschillen, politieke verschillen, sociale verschillen, rassenverschillen en allerlei andere verschillen (de besnijdenis). Je zou zeggen: zo'n groep kan niet anders dan verdeeld raken. En toch is er eenheid. Wonderlijk. Dat komt omdat het in wezen geen groep is, maar een gemeente. Een kuriakè, dat wat behoort bij de Heere Jezus en dus niet zichzelf regeert, maar door de Geest van Christus geregeerd wordt.

Het Hoofd regeert
Ik maak nu maar meteen de sprong naar ons. Wanneer we naar de (onze eigen) gemeente vandaag kijken, dan zien we ook een grote mate van verscheidenheid. Als eenheid hetzelfde zou zijn als uniformiteit, dan was er helemaal geen eenheid mogelijk. Wat een verschillen in afkomst, opvattingen, sociale posities enzovoort zijn er niet in de gemeente. Hoe zal er sprake zijn van eenheid onder al die mensen? Alleen als er een Derde is. Dat is Christus, die hen samenbindt.
En dat is nu· precies het werk van de Heilige Geest. Hij wijst altijd naar Christus en verbindt hen met de Zoon en ook met de Vader. In de eenheid van de drie-enige God ligt de eenheid van de gemeente. Wie de Heilige Geest uit de drie-eenheid losmaakt, zet de eenheid van de gemeente op het spel. In bijbelgedeelten als Efeze 4 wordt voor de eenheid van de gemeente het beeld van een lichaam gebruikt. Zoals een lichaam uit vele onderling verschillende delen bestaat, maar samen toch een eenheid vormt, zo is het ook met de christelijke gemeente. De eenheid ligt namelijk niet in de leden zelf, maar in het Hoofd, dat de leden regeert.
Wat een wonderlijk geschenk is deze eenheid. Ze doet mensen uitstijgen boven zichzelf. Ze schept een klimaat waarin het werk van God kan gedijen. Het is eigenlijk hetzelfde als wat we in Psalm I33 zingen:
Waar liefde woont,
gebiedt de Heer de zegen;
daar woont Hij zelf,
daar wordt Zijn heil verkregen.
En het leven tot in eeuwigheid.

Grote zonde
Je ziet in de gemeente dat dit waar is. Waar mensen die belijden moeten in zichzelf verloren zondaren te zijn, hun redding en eeuwig heil in Christus vinden en dit werk van Gods Geest met elkaar delen, daar bloeit het werk van God. Daar is de gemeente een tuin van de Heilige Geest. Maar ook het omgekeerde zien we in de gemeente. Waar eenheid plaats maakt voor verdeeldheid, daar wordt het werk van de Geest geblokkeerd. Dat is te begrijpen. Zoals relatieproblemen in een huwelijk of een gezin het werk van God stagneren, zo stagneren ook relatieproblemen in de gemeente het werk van God. We moeten ons daar goed van bewust zijn. We moeten goed zien, hoe verschrikkelijk daarom de geestelijke verdeeldheid in de kerk is. Verdeeldheid en Pinksteren, dat kan niet samengaan.
Verdeeldheid is maar niet een sociologisch gegeven, maar het is een grote zonde, in strijd met het wezen van God.
Verdeeldheid staat haaks op het werk van de Heilige Geest. Juist daarom probeert de satan verdeeldheid te zaaien. Dat is altijd al zo geweest. Is het niet van buitenaf, dan van binnenuit. Door verdeeldheid bedroeven we de Heilige Geest (Ef. 4:30). Ik weet van een gemeente waar door een conflict onder ouderen, een nieuwe generatie haar motivatie om bij de kerk te behoren, ontnomen werd. Het werk van de Geest werd geblokkeerd. Ik denk dat we weinig reden hebben om ons op de borst te slaan, als het gaat om eenheid door het geloof in Christus. We dienen beschaamd en verlegen te zijn. Laat Pinksteren 2007 ons maar op de knieën brengen. Laten we maar eerlijk schuld gaan belijden.

Ik-tijdperk
Hoe komt het toch dat geestelijke en kerkelijke verdeeldheid door velen niet als iets ernstigs wordt ervaren? Is het misschien omdat we opnieuw in een 'ik-tijdperk' terecht gekomen zijn? In de jaren zeventig schreef prof. H. Jonker in Theologia Reformata indringend over de afbraak van de eenheid vanwege het 'ik-tijdperk' in de maatschappij. Maar nu beleven we in de kerk, in de geestelijke dingen een 'ik-tijdperk'. De Heilige Geest brengt mensen bijeen. Maar het 'ik-tijdperk' doet mensen uiteengaan. Vanwege ons ik. Ik doe wat ik wil. Ik denk er over zoals ik dat goed vind. Ik ga naar de kerk, waar ik het fijn vind, enzovoort. Het 'ik-tijdperk' is het tijdperk van het subjectivisme. Wat ik voel, is waar. Wat ik beleef, bepaalt mijn keuzes. Hier hebben we een van de oorzaken van de verdeeldheid van vandaag. Niet het verbond, de verbondenheid in Christus als roeping, maar het gevoel als principe, schiet omhoog in de tuin van de gemeente.

EO
Ik hoop niet dat de Evangelische Omroep het me kwalijk neemt, maar ik ben maar zo bang dat diverse programma's geheel van deze cultuur doortrokken zijn. Dat is van de beginne niet zo geweest. Wanneer in een trendsettend televisieprogramma als Het Elfde Uur een gast die kerk en geloof vertegenwoordigt, aan het woord komt, dan is het meestal iemand die een bijzondere beleving heeft meegemaakt, los van het reformatorisch geloof van de kerk. Naar zo'n programma kijken veel mensen uit onze gemeenten. De kijker gaat denken: dat is nu kerk. Kerk is gevoel, geloof is bijzonder gevoel. Deze gasten zijn identificatiefiguren. Onmiskenbaar heeft deze aanpak zijn invloed op de christelijke gemeente. Ik zie het gewoon om me heen, tot in de verwerping van de kinderdoop toe. Zo kan de EO onbedoeld de werking van een splijtzwam krijgen. Het is verbijsterend te bedenken dat juist met een beroep op de Heilige Geest de verdeeldheid om zich heen grijpt! Laten we alert zijn. De Heilige Geest kan en wil niet losgemaakt worden van Christus. Het gaat in Zijn werk juist om het werk van Christus. Het is het werk van geloof en dagelijkse bekering. En de gaven die Hij uitdeelt, zijn gaven die hun plaats hebben met het oog op dit werk van Christus, niet tot tweedeling - maar tot opbouw van de gemeente van Christus (HC 55).

Doorleefd geloof
Ik schrijf dit niet om wrevel of apathie te kweken. Integendeel, het gaat om het welzijn en de opbouw van de gemeente. Ik ben me bewust van het gegeven dat de verscheidenheid in de gemeente er nu eenmaal is. Daar is op zich niets mis mee. Maar wat wij nodig hebben, is wijsheid, grondige kennis van de Schriften en inzicht in het werk van God, zodat we er zicht op krijgen hoe we met de verscheidenheid in de gemeente om moeten gaan. Moet het in de gemeente zo gaan, als ik het wil? Of zoeken we samen, puttend uit de rijke bronnen van onze confessie naar een weg, biddend om de leiding van de Geest? Zijn we samenbindend of ontbindend bezig? Ik herhaal het nog maar eens een keer: waar het verbond verdwijnt, rest vroeg aflaat de ontbinding van de gemeente.
De Heilige Geest wil dat we één zijn. Niet uniform, maar één in het doorleefde geloof in Christus. Dat kost zelfverloochening. In een keuzekerk wordt geen pijn geleden. Waar we onze roeping verstaan en trouw op onze post blijven, daar is het vaak niet gemakkelijk. Maar daar mag wel zegen verwacht worden. We zien ook dat die zegen geschonken wordt. Bijna wekelijks hoor ik van grote dingen die de Heere in de harten van mensen doet in de gemeente, juist daar waar men pijn lijdt vanwege de roeping tot eenheid.
Laten we toelevend naar Pinksteren 2007 op de knieën gaan. De Heere verbindt er een machtige belofte aan. Als we aanstaande zondag zo haar de kerk (mogen) gaan, gebeurt er wat. We zullen het zien en er van opzien. Het wordt als nooit te voren het feest van de Heilige Geest en dan ook van de eenheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen