Christus Pantokrator

Voor de lezer die het woord niet kent meteen een uitleg. Pantokrator betekent: heerser over het al. Het is de vaste uitdrukking voor de afbeelding van de ten hemel gevaren Christus op iconen en muurschilderingen in kerken van de oosterse orthodoxie. Deze Byzantijnse kunstwerken zijn in West-Europa onder andere te zien in het Italiaanse Ravenna en in Monreale op Sicilië. In de kerken van het oosten staat de opgestane en verheerlijkte Christus centraal, die de wereldheerser is en zijn zal.

Boris Jeltsin
Beelden van deze Christus Pantokrator verschenen op mijn netvlies, toen ik las van de begrafenis van Boris Jeltsin. Eerlijk gezegd was ik vergeten dat hij nog leefde. Ik wist ook niet eens meer hoe hij eruit zag, totdat ik op de televisie weer die scène zag met Clinton, die in een onbedaarlijk lachen uitbarstte. Jeltsin was een historische figuur die de ondergang van het oude regiem van de Sovjet-Unie bespoedigde. Historisch was echter ook zijn begrafenis. Voor het eerst in honderdvijfentwintig jaar werd weer een staatshoofd in Rusland begraven vanuit een orthodoxe kerk. Ik ken de kerk van binnen niet. Maar hoogstwaarschijnlijk is ook in deze kerk een afbeelding te zien van Christus Pantokrator.
Het heeft me te denken gegeven. In de Byzantijnse kunst heerst een storeloze vrede, iets verhevens ook: je wordt wanneer je je in deze kunst verdiept, een wereld binnengetrokken, die zeer ver af staat van onze dagelijkse wereld met de hijgerige journalistiek. Weer een onderzoek naar God in Nederland, weer een onderzoek naar afname van kerkbezoek, weer een onderzoek naar nieuwe religiositeit. We weten niet hoe hard we moeten hollen om alles bij te houden en vooral onze missionaire plannen weer bij te stellen, omdat er weer andere en nieuwe uitdagingen zijn. De kerk in Rusland is de afgelopen eeuw gewoon de liturgie blijven vieren vanuit de diepe overtuiging dat Christus heerser is over alles en ieder. Vaak waren er niet meer dan een paar oude vrouwtjes aanwezig. Alle verlichte geesten zeiden dat God dood was en het christendom een uitstervend verschijnsel. Totdat in 2007 Boris Jeltsin weer een oosters-orthodoxe uitvaart krijgt.

Leven uit de overwinning
Zeker, ik weet dat die kerk in Rusland bepaald niet volmaakt is. Ik weet dat ze vaak heulde met tsaren, die zich verrijkten ten koste van het arme volk. Toch is deze begrafenis voor wie het zien wil een teken. Wij hoeven de troon van Christus niet met reformatorische en evangelische acties overeind te houden. We mogen leven vanuit een innerlijke onaantastbare zekerheid dat de propaganda van het ongeloof het nooit zal winnen. Voor ons zal het erom gaan in trouw en volharding staande te blijven. Daarin ligt grote missionaire kracht.
Ik maak me meer zorgen over de innerlijke uitholling van ons geloof in Christus die de wereld regeert dan over de statistieken van het ongeloof. Het ongeloof heeft geen toekomst. Maar heeft ons geloof wel toekomst? Zit het wel vast gehecht aan de onwankelbare troon van Christus?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen