Een kleine, grote man vertrekt

In groten getale trekken de stammen op naar de oude Alma Mater, die als een milde moeder velen onder haar vleugels weet te bergen. En die als in de dagen van Voetius velen zou voeden met wetenschap verbonden met godsvrucht. De aula kan de schare leergierigen en belangstellenden niet bevatten, waardoor ook de toeleidende wegen in het eerbiedwaardig universiteitsgebouw overbevolkt geraken.
Prof. De Reuver neemt afscheid en wij van hem. Althans ten aanzien van een bijzondere staat van dienst, na dertien jaar bijzonder hoogleraarschap vanwege de Gereformeerde Bond.
Onwillekeurig dwalen mijn gedachten terug naar ruim veertig jaren geleden. Nog zie ik Arie te midden van zijn jaargenoten in de wandelgangen van het Academiegebouw, communicerend met zo ongeveer iedereen tegelijk. Dan denk ik aan Maarten Verduin, Thijs Geuze, Aart Moerkerken, Arie van der Plas, Arend Beens, Hans de Groot, Jan Gijsbertsen, om maar niet meer illustere pastores te noemen. Waar is de tijd gebleven?

Goed geloof en geloofd goed
De pedel verschijnt met rinkelende staf en een rijk geschakeerde stoet van hoogleraren schrijdt in de richting van het spreekgestoelte. Onder hen collega's uit Hongarije en Zuid-Afrika. Achter de katheder plaatsgenomen, blijkt Arie de Reuver nog precies dezelfde te zijn. De oud-gereformeerde domineeszoon, die via de Gereformeerde Gemeenten zijn plaats zou innemen in het midden van de volkskerk en zich tijdens zijn afscheidscollege weet te ontpoppen als man van de katholiciteit van de Kerk der eeuwen. Zijn sprankelend afscheidscollege handelt over een 'profijtelijck boecxken' uit de tijd van de vroege Hervorming. En wel nader: over geloven in liefde. Destijds enerzijds stuk gelezen en anderzijds als ketters veroordeeld. Het gaat over de rechtvaardiging door het geloof, die niet op een agressieve manier werd geleerd. Zelfs is er in dit boekske sprake van een zekere naïviteit en mildheid. Katholiek-reformatorisch zou het kunnen worden genoemd. De lector wenst via dit boekske een zekere verantwoording af te leggen. Hoe heeft hij ooit zijn geliefde Kohlbrügge kunnen combineren met spiritualistische piëteit?! Welnu, het gaat immers om het goede geloof en het geloofde goed! Om met zijn sprankelende woordspelingen maar direct duidelijk te zijn.

Openbaarheid
Men moet ondertussen niet te min denken over Kohlbrügge, want ook hij had een katholieke spanwijdte. En deze is ook in dit traktaat terug te vinden. Het gaat om geloofszakelijkheid en geloofsinnigheid. En het dienovereenkomstige geloof bewijst zich in de werken.
Evaluerend gaat het blijkbaar om een vroege vorm van protestantisme. De schrijver wil geen revolte of schisma. Zijn boekje blijkt een exponent te zijn van de vroomheid van Windesheim, geënt op het geloof van Wittenberg. Toegepast op de geliefde hoorders, moet het gereformeerde nooit ervaren worden als een beklemming. In deze opening had de professor zijn weg gezocht.
Het heeft er veel van weg dat De Reuver zelf de anonieme schrijver van dit boekske is geweest, die nu eindelijk in de openbaarheid is getreden. In ieder geval is zijn gelijkgezindheid uit de verborgenheid geopenbaard.

Vader De Reuver
In zijn dankwoord aan de collega's benadrukt hij de theologie te willen blijven situeren tussen geloof en wetenschap (met dr. G. van den Brink). De scheidende hoogleraar wordt onder anderen toegesproken door de voorzitter van de Gereformeerde Bond, het hoofd van het faculteit Godgeleerdheid en een student.
Deze laatste onthult dat prof. De Reuver in de studentikoze wandelgangen doorgaat voor Vader De Reuver, evenals Vader à Brakel van weleer. Hij gewaagt van een prof die op momenten van pastorale vervoering zelfs amicaal en joviaal zittend op een tafel zich over zijn benarde studenten ontfermt.
Hoogtepunt voor de scheidende hoogleraar is het aanbieden van een lijvige vriendenbundel. De buitenkant is al zo mooi, hoedanig zal dan wel niet de inhoud zijn! Op dat moment openbaart zich, naar mijn gevoel, de prediker uit de professorale verborgenheid. Een kleine, grote man neemt afscheid van de illustere Utrechtse Universiteit. Klein van postuur, maar vooral klein voor God. Geen polemicus, zoals zijn voorganger Graafland, wel een fijnzinnig analyticus. Een irenische geest, doorademd van de liefde van God. Zie, waarlijk een piëtist die ook katholiek is!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen