Thuis in Harlem

Wat jammer dat ik nooit Spaans heb geleerd! Hoe graag was ik anders op zoek gegaan naar die andere kerken, hier in New York, ten noorden van Central Park, verspreid door de wijk Harlem. Het zijn geen kerken met fiere torens. Alleen een uithangbord, op z'n best, verraadt dat in dit pakhuis of boven deze winkel een gemeente samenkomt. Het zijn de kerken van arme immigranten. Spaans is er de hoofdtaal en blanken zijn er een minderheid.
Gelukkig brengt The New York Times deze storefront churches een beetje dichterbij. In drie lange reportages portretteert ze de Ark of Salvation for the New Millennium, een kleine pinkstergemeente in West-Harlem. Op de website van de krant staan video-opnamen van een dienst en interviews met gemeenteleden. Een dertienjarig meisje vertelt waarom ze van de Heere Jezus houdt en de onbezoldigde dominee legt zijn dagritme uit (van 8 tot 6 in een fabriek, van 7 tot 11 in de gemeente).
Kerkjes als deze Ark of Salvation doen iets wat weinig gemeenten ten zuiden van Central Park, in het dure deel van Manhattan, hen nadoen. Ze bieden een thuis, een sociaal netwerk, een gemeenschap voor mensen in de marge van een wereldstad.
Gemeenteleden helpen elkaar met huiswerk, sollicitaties, afkickprogramma's en kinderoppas. Ze vangen daklozen op en runnen een kleine voedselbank - alles op basis van persoonlijk contact. De moraal is streng en de sociale controle groot. Met niet meer dan enkele tientallen leden fungeert de gemeente als een extented family (uitgebreide familie).
Maar dit is niet de enige reden waarom The New York Times de storefront churches zo uitvoerig portretteert. Sommige krantenlezers weten misschien dat dit type kerken tussen 1876 en 1965 nogal belangrijk was in het zuiden van de Verenigde Staten. Het Afro-­ Amerikaanse verzet tegen discriminatie op grond van huidskleur werd vanuit kleine, niet-blanke kerken krachtig gestimuleerd. Minder bekend is dat, anno 2007, storefront churches in de Amerikaanse metropolen getalsmatig belangrijker worden dan de 'grote' kerken. Ze groeien, splitsen en verhuizen sneller dan elke andere soort gemeente, noteert de krant. Op deze ene vierkante kilometer in Harlem zijn er vandaag zeven, morgen misschien tien en overmorgen twaalf. Net als in de negentiende eeuw onderscheiden ze zich van andere kerken - die mét toren en zónder voedsel bank - in huidskleur en sociale klasse.
Sommige mensen zijn bezorgd over deze kleine pinkstergemeenten. 'De kerken zijn kwetsbaar, want eenvoudig mee te slepen door een charismatische leider', zeggen ze. Of: 'Theologisch gaat het gemakkelijk mis, want de voorgangers hebben geen enkele opleiding.' Er zijn ook mensen die deze kerken idealiseren. 'Eindelijk een echte gemeenschap.' Of: 'Dit lijkt op het Nieuwe Testament.'
Terecht velt The New York Times geen theologisch oordeel. De krant doet alleen een sociologische waarneming: dat storefront churches intensiever evangeliseren, strenger leven en sociaal meer betekenen dan de traditionele kerken in New York. Werkt dit in Londen, Parijs of Amsterdam ook zo?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen