Meedoen, zingen en bidden

Voorzitter, vergadering! Zo zou ik u kunnen aanspreken, maar ik spreek u aan als: Geliefden in onze Heere Jezus Christus.
Allereerst wil ik u de hartelijke groeten overbrengen van het moderamen en u een gezegende vergadering toewensen onder de leiding van Gods Geest. Moge de Geest van Pinksteren u en het geheel van onze kerk brengen tot het getuigenis van die ene Naam, Die gegeven is tot ons behoud.
Bij het honderdjarig jubileum van de Bond, vorig jaar, heeft de toenmalige preses u opgeroepen om uw identiteit volstrekt serieus te nemen. Op die wijze, zo zei hij, kan de Gereformeerde Bond binnen het geheel van de Protestantse Kerk een grote bijdrage leveren. In dat verband noemde ds. Heetderks de inbreng van onder andere de IZB en de HGJB. Hij zei dat niet om wat aardige dingen te zeggen, maar hij bracht daarmee de grote en de groeiende waardering tot uiting die er binnen onze kerk en de dienstenorganisatie is voor de inbreng en de visie van deze organisaties in het geheel van het jeugdwerk en het missionaire werk.
Die inbreng en visie kenmerken zich onder andere door de grote nadruk op het belang van onze persoonlijke verhouding met de Persoon van Jezus Christus. In onze tijd, waarin meer en meer het persoon-zijn van God ter discussie wordt gesteld en waarin God als de 'gans Andere' achter de horizon dreigt te verdwijnen, is het van vitaal belang dat de stem wordt gehoord van hen die zich laten gezeggen door het levende Woord van de levende God. Dat is de God van Israël, de Vader van Jezus Christus, Die leeft en regeert. Zonder dat perspectief leveren we ons immers uit aan de cultuur en zal er uiteindelijk ook van de kerk weinig overblijven.
Ook in de visienota Leren leven van de verwondering is gepoogd te laten zien dat wij ons als kerk willen laten gezeggen door het Woord van de Levende God. Dat is het uitgangspunt, het fundament van hele kerk en dus ook voor u als vereniging binnen die kerk. Langs die weg willen wij gaan. Het is bemoedigend dat het grootste deel van onze kerk zich in die visienota heeft herkend. Vanuit die visienota worden nu de komende jaren allerlei lijnen getrokken naar daarbij passend beleid. .

Classis
Moderamen en synode zullen zich in de komende tijd bezighouden met een aantal belangrijke vragen. Enkele daarvan wil ik noemen. In de eerste plaats de toekomst van de kleine gemeente en de rol die de classis heeft binnen de Protestantse Kerk. Zoals u weet verkeert het instituut van de classicale vergadering in onze kerk in zwaar weer. Het wordt steeds moeilijker om afgevaardigden te vinden naar de classicale vergadering. Daarmee lopen we tegen een fundamenteel probleem aan. Immers, de classis vormt de spil binnen de protestantse (gereformeerde) ecclesiologie.
De figuur van de bisschop is in het gereformeerde model vervangen door die van de regionale vergadering van de ambten. Devaluering van de classis zal daarom ook automatisch gevolgen hebben voor het denken over de betekenis van de ambtelijke vergadering en uiteindelijk voor het denken over het ambt zelf.
Ik roep u daarom van harte op om mee te doen aan het belangrijke gesprek dat we de komende jaren over deze wezenlijke zaak gaan voeren. Daarbij is het van groot belang dat de predikanten - oneerbiedig gezegd: de vrijgestelde professionals, die niet officieel naar de classis zijn afgevaardigd - daar tóch aanwezig zijn ter bemoediging voor het gesprek op het grondvlak, met hen die als niet vrijgestelden hun beste krachten geven voor de kerk.

Kerkorde
Ik zeg dit niet alleen in het kader van de toekomst van de kleine gemeente, ook in het kader van de evaluatie van de kerkorde. Want, hoewel de kerkorde van zeer recente datum is, doet zich nu al de noodzaak gevoelen van mogelijke aanpassing. Niet terwille van de verandering zelf, maar terwille van de vitaliteit van kerk en gemeente. De kerk krimpt en de kerkorde zal daar op de een of andere manier rekening mee moeten houden. En hoewel de huidige kerkorde al heel veel ruimte biedt voor de missionaire gestalte van de kerk/gemeente in de wereld, zal toch bekeken moeten worden of de ruimte hier en daar niet wat groter moet worden.
Doel van een kerkorde is immers niet om de kerk aan allerlei regelingen en reglementen te binden, maar om ruimte te bieden. Het moderamen hoopt van harte dat juist in de plaatselijke gemeente verstaan wordt dat het te doen moet zijn om een missionaire houding van alle gemeenteleden. In dát licht kijken we naar het functioneren van de huidige kerkorde en bidden we dat die orde een instrument mag zijn.van de Heilige Geest.
Van harte spreek ik de hoop uit dat u ook in de gesprekken die daaromtrent zullen worden gevoerd van harte zult meedoen.

Nieuw liedboek
Een geheel ander punt waarvoor ik uw aandacht vraag, is dat op de laatst gehouden vergadering van de generale synode het besluit is genomen om te komen tot een nieuw liedboek, bij leven en welzijn in 2012.
Aan dat besluit lag een aantal overwegingen ten grondslag. In de eerste plaats blijkt dat het taalgebruik en de gebruikte melodieën van heel veel liederen ervoor zorgen dat het liedboek aan betekenis verliest. Veel van de liederen worden niet of nauwelijks gezongen, en in allerlei gemeenten (ook binnen de Gereformeerde Bond!) wordt daarom naar liedbundels gegrepen waaruit vervolgens een eigen bundeltje wordt samengesteld.
Iedere gemeente voert hierin haar eigen beleid. Daarmee komt de eenheid van de kerk nog meer onder druk te staan aan voorheen. Een ander probleem is dat er vragen zijn te stellen bij de kwaliteit van de gekozen liederen en, nog meer, bij het bijbels-theologische gehalte ervan.
Dat is nu precies het punt waarom er binnen de gereformeerde gezindte altijd grote aarzeling heeft bestaan voor het zingen van liederen buiten het psalmboek om. Dat zou er ook toe kunnen leiden dat het besluit van de generale synode met betrekking tot het nieuwe liedboek door u gezien wordt als een kwestie die u niet aangaat. Persoonlijk zou ik dat een gemiste kans vinden. Niet alleen de Gereformeerde Bond, ook de kerk in haar geheel heeft groot belang bij een liedboek met liederen die de gemeente bepalen bij de Schrift, bij schuldbelijdenis, vergeving, verzoening en vernieuwing. Het zou daarom tot zegen van de kerk zijn, wanneer u als Gereformeerde Bondsgemeenten en -ambtsdragers zou oproepen om zich actief op te stellen inzake de toekomstige gesprekken in de classes over het nieuw te ontwikkelen liedboek. Het moderamen bevordert dat het in de gesprekken in de classes duidelijk moet worden dat het bij een nieuw liedboek moet gaan om een door de gehele kerk gedragen keuze.
Het zou tot zegen van de kerk zijn wanneer er straks een liedboek komt dat ook binnen uw kring geestelijk weerklank zou vinden. Een liedboek waarin het inhoudelijk klassieke lied bewaard is. Misschien niet in eerste instantie voor het gebruik in de eredienst, maar wel voor het gebruik thuis, in de huisdienst, op verenigingen en dergelijke.

Catechese
Bij mijn aantreden als preses heb ik gezegd dat ik me wil inzetten voor 'de bestrijding van de analfabetisering van het christelijk geloof'. Dat is een appèl om alles te zetten op onderricht, catechese en leerhuis. Als er geen kennis meer is, heeft de karikatuur het voor het zeggen!
Het gezongen lied is daarbij een belangrijk en machtig instrument. Laten we ons er daarom voor inzetten dat de grote daden Gods straks op een zodanige wijze verklankt worden in het lied, dat dit lied de dragende kracht kan worden voor de vernieuwing van kerk en gemeente.
Dat zijn grote woorden, maar we moeten niet te gering denken over de betekenis van het lied. Het lied staat in nauwe relatie tot de geloofsopvoeding, de catechese waarvan prof.dr. W. Verboom zulke voortreffelijke dingen heeft gezegd.
De doorwerking van de Reformatie in ons land en in grote delen van Europa is daaraan te danken geweest. Zonder de Heidelbergse Catechismus, maar ook zonder de verschillende catechismussen van Luther zou het er met de Reformatie in Europa destijds heel anders hebben voorgestaan.
Daarmee ben ik terug bij het begin van mijn toespraak: het belang van de persoonlijke toe-eigening van het heil. Dat inzicht ligt ten grondslag aan de catechese, zoals die door de reformatoren werd voorgestaan. Dat inzicht zou ook ten grondslag moeten liggen aan het belang van het lied voor de gemeente. 'God troont op de lofzangen Israëls', dat is de ene kant van de zaak.
Maar de andere kant is dat ik in het lied boven mijzelf wordt uitgetild. Ja, wij worden in het lied boven onszelf uitgetild. Ik zing dwars door mijn tranen heen van vreugde. Ik zing in de gevangenis liederen van bevrijding. En in de nacht klinken psalmen. Liederen die mij in mijn gedurige kleinheid Gods grootheid te binnen brengen, liederen die mij in mijn schuld en zonde vertellen over de troon der genade, waar ik met vrijmoedigheid heen mag gaan. (Hebr. 4:16)

Gebed voor de kerk
Mijn derde punt, dat ik eigenlijk als eerste had moeten noemen: Ik zou u willen vragen te bevorderen dat er veel voor onze kerk gebeden wordt. Als we ons heil van de Heere God, van Christus verwachten, is dat het beste wat we kunnen doen. Dan weten we onszelf klein en afhankelijk. Niemand van ons kan met eigen inzichten het heil bewerken. Dat wil de Heere geven op het gebed. Daarom vraag ik u namens het moderamen om voortdurend gebed voor de Protestantse Kerk. Ik vraag u te willen bidden voor de dienstenorganisatie van onze kerk; te bidden om bekwame geestelijke ambtsdragers; te bidden voor de predikantenen de kerkelijk werkers en die vele anderen die zich voor de kerk willen inzetten.
Namens het moderamen - en daarmee namens de Generale Synode van onze kerk - wens ik u van harte wijsheid en voorzichtigheid toe bij Uw werk ten dienste van het geheel van onze kerk. Moge de Heere Uw arbeid ten dienste van het geheel van onze kerk zegenen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen