De zin van een gelijkenis

Het is zeer de vraag of deze op zichzelf goed bedoelde opmerkingen wel helemaal de juiste uitleg zijn van wat de Heere Jezus in Zijn gelijkenissen beoogt. In Markus 4 geeft de Heere Jezus een onthutsend antwoord op de vraag van Zijn discipelen naar het waarom van de gelijkenissen.
Markus beschrijft in hoofdstuk 3 dat een grote menigte vanuit allerlei delen van het land is toegestroomd om te zien en te luisteren naar de Heere Jezus (3:7-10). In hoofdstuk 4 is er opnieuw een grote schare bijeengekomen rondom de Heere Jezus. Zozeer, dat de Heiland Zijn onderwijs geeft vanuit een boot (4:1). Dan volgt de gelijkenis van de zaaier. Een ogenblik later vraagt men naar deze gelijkenis.
Op deze vraag komt het cryptische antwoord van de Heere Jezus dat het 'hun' (de vraagstellers en de discipelen uit vers 10) gegeven is om de verborgenheden van het Koninkrijk van God te verstaan. Degenen echter die buiten zijn worden door gelijkenissen onderwezen, opdat zij ziende zien en niet bemerken, en horende horen en niet verstaan; opdat zij zich niet te eniger tijd bekeren en hun zonden vergeven worden.

Schare
Wat bedoelt de Heere Jezus daar nu precies mee? Om een antwoord op deze vraag te krijgen, is het goed om erop te letten waar en wanneer Hij deze woorden spreekt. Zoals reeds gezegd, heeft zich een grote schare rondom de Heere Jezus verzameld.
Nu heeft de schare in het evangelie iets ambivalents. Het zijn de mensen die weliswaar steeds weer samenstromen rondom de Heere Jezus, maar hun motieven zijn niet altijd even helder. De schare roept: 'Hosanna!' (Mark. 11:9). Het is echter ook de schare, die roept: 'Kruist Hem!' (Mark. 15: I3).
Volgens de nieuwtestamenticus prof.dr. J. van Bruggen heeft het samenkomen van de schare in hoofdstuk 4 zelfs iets opdringerigs. Men komt niet meer zozeer om het onderwijs, maar men is uit op de tekenen en wonderen van Jezus.
De Heere Jezus weet dat en schept afstand. Niet alleen door vanuit een scheepje te onderwijzen (letterlijke afstand), maar ook door de vorm van Zijn onderwijs. Het onderwijs kent vanaf nu namelijk een 'nieuw' element; de Heere Jezus geeft het de vorm van de gelijkenis. Nu is een gelijkenis een beeldverhaal (bekend ook uit het Oude Testament) waarin een diepere geestelijke waarheid verborgen zit. Het wordt verstaan door hen die geloven. Zij, die niet geloven, verstaan het niet.

Horen
In de gelijkenis van de zaaier wordt dus niet een 'idyllisch tafereel' (H. Thielicke) geschilderd, maar een diep ingrijpende werkelijkheid. Het gaat om het horen. Het begin en het slot van de gelijkenis corresponderen met elkaar. Hóórt toe! (vs. 3) En wie oren heeft om te hóren, die hóre! (vs. 9).
De situatie is dat er zijn, die weliswaar horen, maar niet verstaan. Ze horen het wel aan, en toch horen ze het niet echt; ze verstaan het niet! Ziende zijn zij blind. En daarop wijst de Heere Jezus Zijn discipelen. Hij doorziet de mensen. Hun hart gaat niet open voor Zijn boodschap. Ze geloven niet in Hem. Ze komen wel, maar eigenlijk alleen om zich te vergapen aan Zijn wonderen.
Dáárom geeft de Heere Jezus Zijn onderwijs de vorm van de gelijkenis. Niet om daarmee bewust de afstand nog groter te maken, maar omdat op deze wijze de schokkende werkelijkheid aan de dag komt; ziende zien en niet bemerken en horende horen en niet verstaan. Het onbegrip en niet verstaan is niet de schuld van de Heere Jezus, maar ligt in het kille, niet ontvankelijke hart.

Werkelijkheid
Nogmaals, het zijn diep ingrijpende woorden van de Heere Jezus. Het gaat er echter om dat hierin een nog veel schokkender werkelijkheid wordt blootgelegd. Wel horen en toch niet verstaan. Wel zien en toch niet bemerken. Laten we ermee tot onszelf inkeren, hoe wij (de prediking) horen. 'Het eigenlijke doel, waartoe God wil dat Zijn Woord gepredikt worde, is derhalve, dat het des mensen zin en hart vernieuwe en hem met God verzoene.' (Joh. Calvijn)

Vragen voor de rubriek 'Bijbeltekst begrepen' kunnen word en ingestuurd naar de redactie (adres zie colofon op pag. 13) of gemaild naar Geref.bond@)tiscali.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen