Luisteren naar wat iemand niet zegt

Gedurende de bijna twaalf jaar dat ik nu gemeentepredikant ben is het aantal homoseksuele gemeenteleden dat zich bij mij meldde voor een pastoraal gesprek, op minder dan één hand te teIlen. Dat geeft te denken. Zegt dat iets over mij? Over de gemeenten? Over de betreffende gemeenteleden zelf? Er zal wel sprake zijn van een mix van oorzaken, maar dat neemt niet weg dat het me verstandig lijkt dicht bij mezelf te blijven. De toerustingsavond over dit onderwerp die ik bijwoonde, heeft me daar nog eens bij stiI gezet.
Samen met de jeugdouderling uit onze wijkgemeente toog ik naar Amersfoort. Omdat het om een regioavond ging en vanwege de aandacht die er voor het onderwerp is de laatste jaren verwachtten wij een zaal vol. De belangstelling was echter niet overweldigend, zeker niet gelet op het feit dat er per gemeente soms meerdere vertegenwoordigers aanwezig waren.
Het heeft weinig zin om achteraf te zeggen dat bewustmaking en toerusting van gemeenten op dit punt veel eerder had moeten plaatsvinden. Feit is het wel! AI besef ik ook dat er veel is wat de aandacht vraagt en de dingen hebben ook tijd nodig om uit te kristalliseren.
Niettemin, het stilzwijgen in veel gemeenten of het alleen hanteren van een moreel standpunt, maakt de strijd van onze veelal anonieme homoseksuele broeders en zusters niet weinig zwaarder en hun eenzaamheid groter. Dat noopt ons er temeer toe om - mocht er nog geen start mee gemaakt zijn - de bezinning op wat we als gemeente voor hen kunnen betekenen daadwerkelijk op gang te brengen.

Notitie
De notitie Handreiking voor gesprek met homoseksuele jongeren, uitgegeven door de HGJB, acht ik daarbij een heel bruikbaar hulpmiddel. Met regelmaat is er de laatste jaren in de christelijke pers over dit onderwerp geschreven. Vaak ging het dan over hoe over homoseksualiteit moet worden gedacht. Een belangrijke vraag uiteraard. Het sterke van déze bezinning vind ik echter dat de samenstellers niet de kant van de morele discussie zijn opgegaan, maar voor een pastorale insteek hebben gekozen: hoe kunnen we onze homofiele medegemeenteleden laten merken dat we naast hen willen staan in hun strijd en zoektocht? Ik ben dan ook dankbaar voor deze uitgave, waarin duidelijke handvatten worden geboden om op een goede manier met hen in gesprek te gaan en volop aandacht te geven aan de relationele en emotionele kant van homoseksualiteit, zonder eerst de zaak theologisch dicht te timmeren. De praktische inbreng van collega De Graaff sloot daar heel goed op aan. Het was goed om met elkaar van gedachten te wisselen, om zo gezamenlijk te groeien in pastorale wijsheid. Voor mezelf heb ik er onder andere van meegenomen dat je er als pastor alert op moet zijn dat een homofiel gemeentelid in eerste instantie bij je kan komen met vragen als: 'Wat moet ik nu?' en: 'Mag ik een seksuele relatie aangaan?', zonder de eronder liggende behoefte te benoemen, namelijk aandacht voor de emotionele pijn die het homofiel-zijn met zich meebrengt. Het kan zelfs zo zijn dat hij/zij deze behoefte niet bij zichzelf herkent. Voor de pastor is het dan belangrijk om niettemin aandacht te hebben voor de bredere emotionele en relationele context en niet in de eerste plaats te focussen op het innemen of zoeken van een moreel standpunt. Een goede luisterhouding richt zich ook op de dingen die een pastorant juist niet zegt.

Gebed
Intussen zit ik wel met het gegeven dat ik nog heel weinig dergelijke gesprekken heb gevoerd, terwijl er, statistisch gezien, toch meer homofiele gemeenteleden zijn dan we wellicht denken. Om het pastorale gesprek met hen te kunnen aangaan, is het nodig dat ze uit de schaduw komen. Eén van de gespreksvragen was: 'Wat kunt u als gemeente doen om homoseksuele jongeren te laten merken dat er een klimaat is waarin ze met hun verhaal kunnen komen?' Behalve het aan de orde stellen van het thema binnen de catechese, het jeugdwerk en in de prediking (bv. naar aanleiding van Zondag 41 van de Heidelbergse Catechismus of in een serie preken over huwelijk en seksualiteit), is het belangrijk om met regelmaat in de voorbede aan hen te denken. Zelf geef ik gebed voor hen wel regelmatig een plaats in de voorbede tijdens doop- en trouwdiensten, maar eerlijk gezegd in 'gewone' diensten nauwelijks. Goed om dat vaker te doen. Uiteraard niet plompverloren, maar met de nodige zorgvuldigheid en in een goede context. Opdat homofiele gemeenteleden ook op die manier pastorale bewogenheid bemerken en ruimte ervaren om met hun verhaal te durven komen en de pijn verzorgd kan worden.
Met welk een geduld heeft de Heere hun domheden en fouten verdragen! Ondanks alle fouten en domheden van de leerlingen bleef Jezus zoveel van hen houden dat Hij voor hen aan het kruis is gegaan. Er is in de navolging van Christus altijd een weg terug. En bij die terugkeer is er geen verwijt maar genade.

Philip
Het zal duidelijk zijn dat het in het contact met homoseksuele jongeren primair gaat om het verzorgen van de pijn. De insteek is met hen mee willen denken. Hun eerste vraag aan ons is niet: 'Wat is uw mening over homoseksualiteit?' Hun behoefte is veel meer: 'Laat me merken dat u naast me wilt staan in mijn strijd, mijn eenzaamheid en mijn zoektocht'. Deze pastorale insteek ligt geheel in de lijn van de 'gelijkenis' die Adrian Plass beschreef in het boekje Hetbezoek en die Herman van Wijngaarden in De Waarheidsvriend van 22 maart vertelde: 'Philip, een homofiele jongen, heeft tegen een ouderling verteld van zijn gevoelens. De ouderling brengt hem in contact met de Grondlegger van de gemeente - Jezus Christus - wanneer Deze de gemeente bezoekt. De Grondlegger gaat in gesprek met Philip, terwijl de ouderling buiten wacht. Als Philip naar buiten komt, vraagt de ouderling: 'Wat zei Hij? Wat gaat Hij aan je probleem doen?' Philip luidt blij: 'Hij was in mij geïnteresseerd!' 'Ja, maar jouw probleem dan?' zegt de ouderling. 'Oh, dat.is waar ook! Daarover praten we nog wel een volgende keer.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen