Amersfoort aan Zee

BROEIKASEFFECT EN DE BIJBEL [1]
Er zit sinds een aantal weken een vogel op hoorafstand van ons slaapkamerraam 's morgens zijn lied te zingen. Het is fascinerend daarnaar te luisteren, al is het jammer dat het zo vroeg begint. De vogel wilde blijkbaar in de dageraad opwaken, mij daarbij in het licht van Psalm 57:9 in verlegenheid brengend, omdat ik luit en harp nog niet paraat had.
Wat opvalt is dat hij beschikt over een enorm repertoire aan thema's. Hoe langer je luistert, hoe vaker je bepaalde thema's in zijn gezang hoort terugkomen. Hij zit daar eigenlijk, zij het onwetend, de spot te drijven met de evolutietheorie. Volgens die theorie kan dat brede repertoire aan thema's alleen ontstaan zijn doordat ze zijn voorgeslacht overlevingsvoordeel hebben bezorgd. Dat lijkt erg onwaarschijnlijk.
Ook hier vraagt de evolutietheorie heel wat meer blind geloof dan de christelijk scheppingsleer, hoezeer ook meestal het omgekeerde wordt beweerd. Maar hoe zijn wordingsgeschiedenis er ook uit moge zien, nu zit hij daar met zijn lied getuige van Gods grootheid en goedheid te zijn.

Dominee Vink
De veelheid van zijn thema's drukt iets uit van de onuitputtelijkheid van Gods veelkleurige wijsheid (Ef. 3:10). Hier spreekt de natuur van eigenschappen van God, die wij nog veel beter leren kennen uit Zijn Woord. Daarom is het ook niet terecht wanneer sommigen menen door 's middags naar de 'kerk van het ongekloven hout' te gaan en naar 'dominee Vink' te luisteren ook wel God te kunnen leren kennen.
Toch wordt hier iets zichtbaar van wat Paulus schrijft in Romeinen 1:20: 'Zijn onzienlijke dingen worden, van de schepping der wereld aan, uit de schepselen verstaan en doorzien.' Nu zijn wij met deze gedachte wel bekend als het gaat om Gods goedheid en zorg voor Zijn schepping. Maar geldt hetzelfde ook voor wat Paulus twee verzen eerder schreef, namelijk dat de toorn Gods wordt geopenbaard van den hemel over alle goddeloosheid, en ongerechtigheid der mensen (Rom. 1:18)? Kent de natuur ook het lied daarover? Laten we bij het licht van de Schrift proberen daarop enig zicht te krijgen.

Klimaatrecords
Kunnen wij in de ogenschijnlijk steeds toenemende extreme milieuverschijnselen iets aflezen over de nadering van Christus' wederkomst? Dat verband ligt voor de hand. De Heere Jezus spreekt in Mattheüs 24:7 Zelf over de hongersnoden, pestilentiën en aardbevingen, die het begin van de eindtijdsmarten aangeven. Kunnen wij ook de extreme milieuverschijnselen in dat rijtje toevoegen?
We krijgen zeker de indruk dat daarin een ontwikkeling zit. Dit jaar zijn verschillende klimaatrecords verbroken in ons land: warmste winter, natste maartmaand, droogste aprilmaand, en dat alles sinds lange tijd. En hoelang is het niet geleden dat de jeugd de ijzers kon onderbinden om een rondje te schaatsen op de plas? De wetenschap heeft hier wel een verklaring voor. Het heeft alles te maken met de manier waarop de mens heeft ingegrepen in de natuur, niet het minst met zijn technische ontwikkelingen. Zeker, de natuur heeft het vermogen om allerlei ingrepen op te vangen, maar dat zelfherstellende vermogen is niet onbeperkt. Onze drang naar 'verbetering' van onze leefomstandigheden is zo groot geworden dat wij de grens van dat vermogen hebben overschreden. Daardoor zijn er veranderingen op mondiale schaal in gang gezet, die niet meer op korte termijn omkeerbaar zijn. De namen daarvoor kennen we uit de krant: broeikaseffect, gat in de ozonlaag, zure regen.

Broeikaseffect
Vooral het broeikaseffect is aanleiding tot veel zorg. De temperatuur op aarde stijgt geleidelijk en dat heeft ingrijpende gevolgen. Door het smelten van de poolkappen stijgt het peil van het water, waardoor een laagliggend land als het onze voortdurend de dijken moet ophogen om te voorkomen dat er straks sprake is van 'Amersfoort aan de zee'. Tropische ziekten rukken noordwaarts op.
Temperatuurverschillen resulteren ook in drukverschillen en het effect daarvan merken we in stormen en orkanen. Ook daar hebben we in Nederland al enkele malen in voor- en najaar mee te maken gehad.
Nu blijkt ook op dit gebied hoezeer de wetenschap altijd iets voorlopigs en onzekers heeft, want er zijn zeer tegenstrijdige antwoorden op de vraag of wij werkelijk door onze techniek deze verschijnselen veroorzaakt hebben. Tegenover de uitleg dat de temperatuursverhoging als gevolg van het broeikaseffect ontstaan is door toenemende concentratie van bepaalde stoffen in de atmosfeer (de zogenaamde 'broeikasgassen', waaronder koolstofdioxide, C02), zijn er wetenschappers die menen dat dit alles het gevolg is van activiteiten van de zon. Hoewel de meeste wetenschappers neigen in de richting van het eerste en twee toonaangevende onderzoekers juist deze maand schreven dat de snelle opwarming van de aarde niet met de zon heeft te maken, is de strijd hierover nog gaande. Wetenschap, ook natuurwetenschap, is dus niet zo zeker van haar zaak als ze vaak doet voorkomen.
Zegt de Bijbel ook iets ten aanzien van die verschijnselen als tekenen van de eindtijd? Nee, wij moeten daarin geen antwoord ten aanzien van het natuurwetenschappelijke debat over de oorzaak van de milieuverschijnselen zoeken, want de Bijbel is daar niet voor bedoeld. De Bijbel biedt een ander, veel diepgaander perspectief op de dingen.

Openbaring
Laten we in dit verband het laatste bijbelboek openslaan. Dat is immers bij uitstek het boek waarin over de laatste dingen gesproken wordt. Nu is het boek Openbaring bepaald niet het gemakkelijkste bijbelboek. Wijdverbreid is de gedachte dat het daar zou gaan over de toekomst.
Maar met vele exegeten van gereformeerde confessie meen ik dat het daar over onze tijd gaat en niet alleen over de toekomst. Profetie is niet primair toekomstvoorspelling, maar vooral Gods doorlichting van onze eigen tijd. Het boek Openbaring helpt ons de dingen te zien zoals ze werkelijk zijn, en niet zoals ze lijken te zijn.
In de eindtijd wordt ook steeds meer openbaar hoe de dingen werkelijk liggen. De laatste tijd zal daardoor gekenmerkt worden dat wie onrecht doet nog meer onrecht zal doen en dat wie vuil is nog vuiler zal worden, maar ook dat wie rechtvaardig is dat nog meer zal worden en dat wie heilig is nog meer geheiligd zal worden (Openb. 22:11). 'Elk ding moet ten allerlaatste worden wat het altijd reeds geweest is', schreef J.H. Bavinck in zijn prachtige boek En voort wentelen de eeuwen naar aanleiding van dit vers. In de loop van het boek Openbaring wordt ons daarover steeds meer onthuld.

Zeven
De lijn in dit boek wordt in belangrijke mate bepaald door reeksen van zeven. Dat begint al met de reeks van zeven brieven aan de even zovele gemeenten in Klein-Azië. Verderop lezen we van zeven zegels, die verbroken worden door het Lam Gods. Daardoor kan de boekrol van de geschiedenis worden ontrold, zodat alles heen kan gaan naar het grote doel, dat God voor ogen staat.
De inhoud van die geschiedenis wordt ons dan vervolgens weer in zeventallen geschetst. Eerst lezen we van zeven bazuinen die geblazen worden en waarvan elk verschrikkelijke gevolgen heeft. Die gevolgen worden nog intensiever bij het daarop volgende zevental van de schalen (fiolen) die uitgegoten worden op de aarde. Het is in die laatste twee zeventallen dat we enkele opmerkelijke dingen lezen, die doen denken aan de milieuverschijnselen die wij in onze tijd kunnen waarnemen en die ons zoveel zorgen baren.

Leefmilieu
In Openbaring 8:6-12 lezen we over het blazen van de eerste vier van de zeven bazuinen. In Openbaring 16:1-9 lezen we over het uitgieten van de eerste vier van de zeven schalen of fiolen. Er is een opmerkelijke overeenkomst tussen beide gedeelten. Ze bevatten beide de volgende reeks van getroffen onderdelen van de schepping: de aarde, de zee, de rivieren en de zon.
In het tweede gedeelte, bij het uitgieten van de schalen, worden deze expliciet genoemd. In het eerste gedeelte worden ze niet meteen genoemd, maar we vinden ze in de beschrijving van het gevolg van het blazen van de bazuinen. Aarde, zee, rivieren en zon(licht), vormen die samen niet precies ons leefmilieu?
Alle huidige milieuproblemen zijn in dat viertal onder te brengen. Dat is zeker niet toevallig. Vier is in het boek Openbaring (en ook verder in de Bijbel) het getal van de aarde.
We spreken immers ook van de vier windstreken der aarde.
Het is dus ook de bedoeling dat met het viertal 'aarde, zee, rivieren, en zon­(licht)' onze hele aardse leefomgevingwordt samengevat. Het enige onderdeel van de leefomgeving dat op het eerste gezicht lijkt te ontbreken is de lucht.
Waarschijnlijk is dat begrip hier vermeden omdat de lezers van het boek Openbaring zich daar weinig bij konden voorstellen als onderdeel van het leefmilieu. Men wist toen immers nog niet dat er allerlei levensnoodzakelijke gassen, vooral zuurstof, in de lucht om ons heen zitten. Ook voor de lezers van die tijd moest de Openbaring begrijpelijk zijn, en niet slechts voor ons, die meer wetenschappelijke kennis over de lucht hebben. Maar we vinden de milieuproblemen die met de lucht te maken hebben wel degelijk onder de vier genoemde milieu onderdelen.
Het is goed om op te merken dat we ervoor moeten oppassen om het boek Openbaring te gedetailleerd te willen omzetten in wat we vandaag om ons heen zien gebeuren. Alles wordt geschilderd in symbolische taal. Wanneer we dan ook hedendaagse verschijnselen menen te herkennen in de beschrijvingen in het boek Openbaring is het goed om die te zien als een mogelijke vervulling, liever dan de enige vervulling ervan.

In het volgende nummer, over twee weken, het slot van dit tweeluik.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen