Een auto die tegen je getuigt

Allerlei details moet ik hierbij onbesproken laten. Het is goed te bedenken dat in het boek Openbaring deze details meestal het best te begrijpen zijn tegen een oudtestamentische achtergrond. Zo zien we bijvoorbeeld een sterke overeenkomst tussen de rampen ten gevolge van de bazuinen en schalen en de plagen waarmee de Heere door Mozes het volk van de Egyptenaren sloeg. Ik kom later op de betekenis daarvan nog terug.

Vissen in ademnood
De eerste bazuin brengt 'hagel en vuur, gemengd met bloed, en die zijn op de aarde geworpen; en het derde deel der bomen is verbrand, en al het groene gras is verbrand'. Dit doet meteen denken aan de grote branden die het gevolg zijn van de toenemende droogte. Er is echter ook een subtiele vorm van verbranding, namelijk die door de toegenomen zuurgraad van de regen.
De tweede bazuin maakt dat een 'grote berg, van vuur brandende, in de zee wordt geworpen; en het derde deel der zee is bloed geworden. En het derde deel der schepselen in de zee, die leven hadden, is gestorven; en het derde deel der schepen is vergaan.' Vervolgens lezen we het effect van de derde bazuin, die eveneens op het onleefbaar worden van water betrekking heeft. Beide bazuinen spreken van een zodanige vervuiling van het water dat het leven erin sterft. Wie denkt hierbij niet aan dode vissen in meren en rivieren? Ook wordt de beschikbaarheid van drinkwater gaandeweg meer tot een zorg.
Opmerkelijk is overigens dat in beide gevallen iets brandends in het water valt. Veel van de vissterfte wordt veroorzaakt door de zogenaamde 'thermische vervuiling': door verhoging van de temperatuur van het water daalt de zuurstof concentratie en komen de vissen letterlijk in ademnood.
Ten slotte is er de vierde bazuin, die tot gevolg heeft dat 'het derde deel der zon werd geslagen, en het derde deel der maan, en het derde deel der sterren; opdat het derde deel derzelve zou verduisterd worden.' Dit doet denken aan het effect van de smog, waardoor het zonlicht niet meer helder doorkomt.

Ziekten
Vervolgens bezien we de vier schalen. We vinden hier dezelfde reeks van aarde, zee, rivieren en zon. Maar nu gaat het niet meer slechts om een derde deel, dat getroffen wordt. De rampen treffen nu het totaal. Er is sprake van een intensivering. Die herkennen we in de hedendaagse milieuproblematiek. Waren vroeger de meeste milieuproblemen kleinschalig en met een korte termijn werking, de problemen van vandaag spelen vooral op mondiaal niveau en hebben lange termijn effecten, waardoor ze ook des te moeilijker ongedaan gemaakt kunnen worden.
De eerste schaal betreft, net als de eerste bazuin, de aarde. Het gevolg is dat de mensen gezwellen krijgen. Vele ziekten, waaronder kanker, kunnen het gevolg zijn van bepaalde stoffen die in het milieu gekomen zijn.
De tweede en de derde schaal hebben dezelfde gevolgen als de tweede en derde bazuin, maar nu alles treffend.
Bij de vierde schaal, die de zon betreft, zien we dat er grote hitte komt. Het doet denken aan het opwarmen van de aarde en het afbreken van de ozonlaag, waardoor het ultraviolette licht, dat verbranding van de huid veroorzaakt, niet goed meer wordt tegengehouden.

Reactie
Er is dus veel aan milieuproblemen waaraan de gevolgen van de eerste vier bazuinen en schalen doen denken. Wat moet nu onze reactie zijn op het lezen van deze gedeelten uit Openbaring? Dat wordt duidelijk als we bedenken dat de beschrijving doet denken aan de plagen in Egypte.
Wat was daarvan de bedoeling? Allereerst om de macht van de Heere te tonen tegenover de ongehoorzame farao. Deze moest voelen dat hij zich verhief tegen de Schepper van hemel een aarde, de Almachtige. Zo laten ook de milieuproblemen, waar de gedeelten uit Openbaring 8 en 16 aan doen denken, zien dat de Heere niet toelaat dat wij maar doen met Zijn schepping wat wij willen.
In onze ongebreidelde zucht naar beheersing maken wij kapot wat Hij zo prachtig gemaakt had. Daarom staat er in de beschrijving van de eerste schaal ook nadrukkelijk dat de gevolgen worden ondervonden door hen die het merkteken van het beest hadden en zijn beeld aanbaden. Het is juist tegenover de mens die tegen Hem opstaat, dat de Heere deze tekenen doet.
Hier biedt de Bijbel een perspectief dat de wetenschap niet kan bieden. Die kan alleen de milieuproblemen beschrijven als natuurlijke gevolgen van natuurlijke oorzaken. Zo'n beschrijving is niet zonder waarde, wanneer wij ons geroepen weten te trachten te herstellen wat wij kapot gemaakt hebben of, beter nog, te voorkomen dat wij ons leefmilieu beschadigen. Maar verder dan natuurlijke oorzaken en gevolgen komt de wetenschap niet, en dat hoort ze ook niet te doen.
In het geloof zien wij dieper. Dan blijken de milieuproblemen hun oorsprong in God te hebben. Ze zijn Gods oordelen over een zondige wereld. In dat licht zien de berichten in de krant over ozonlaag en broeikaseffect er ineens heel anders uit. Ze zijn maar niet een vanzelfsprekend gevolg van de technologische ontwikkelingen die wij zelf in gang gezet hebben, maar spreken ons van de toorn van God over de zonde.

Verharding
Net als bij de plagen van Egypte zijn de gevolgen van de vier bazuinen en schalen bedoeld om ons tot inkeer te brengen. Het is huiveringwekkend om te lezen hoe de farao niet meer in staat is om zich te bekeren omdat de Heere zijn hart verhard heeft. Datzelfde vinden we in het boek Openbaring. De mensen bekeerden zich niet van hun werken om de Heere heerlijkheid te geven (Openb. 16:9 en 11). Een mens kan zich blijkbaar zo aan een zondig leven verslingerd hebben dat er geen terugkeer meer mogelijk is.
Weerspiegelt ook dit zich niet in onze tijd? Zijn we niet druk doende om te proberen met allerlei ad hoc maatregelen her en der de milieuproblemen wat te verminderen? Van een echte omkeer is volstrekt geen sprake. Het is bekend dat de milieuproblemen alleen effectief aangepakt kunnen worden wanneer wij bereid zijn onze leefgewoonten fundamenteel aan te passen.
Maar in de praktijk zijn we al nauwelijks bereid tot simpele gedragsveranderingen zoals het besparen van energie en water. Laat staan dat we het patroon van luxe en gemak zouden willen loslaten en op een meer sobere wijze zouden willen leven.
'Dat is in de moderne Westerse samenleving niet te realiseren', zeggen we dan. Zo voelt het inderdaad wel aan, maar het is de vraag of dat komt door een gebrek aan mogelijkheden of aan een gebrek aan wilskracht. Wij willen niet meer terug naar soberheid en daardoor kunnen we het niet. Ook hier is een verharding opgetreden, waarvan we moeten zeggen dat de hand van de Heere er in is, hoe verschrikkelijk dat ook klinkt.

Heilzaam alternatief
Wat betekent dat voor christenen? Moeten zij zich maar bij deze situatie neerleggen? Het is immers een oordeel van God, waar niets tegen te doen is. Of kunnen zij zeggen: 'Ach, het oordeel betreft ons toch niet omdat wij niet het merkteken van het beest hebben en zijn beeld niet aanbidden'? Dat laatste lijkt in elk geval geen optie. Worden christenen niet mede getroffen door vreselijke ziekten? Hoeft de dijk waarachter hun huis staat niet opgehoogd te worden omdat het stijgen van de zeespiegel hen voorbij zal gaan?
Natuurlijk treffen de gevolgen van de milieuproblemen ook hen.
Maar zij zouden moeten uitdragen dat hier meer aan de hand is dan natuurlijke oorzaken en gevolgen en in woord en wandel laten zien dat er een heilzaam alternatief is. Dat niet alleen omdat het ook in hun eigen belang is dat het milieu leefbaar is, maar bovenal om daarmee te laten zien dat zij zich willen laten gezeggen door het Woord van God, de Schepper van dat leefmilieu. Zij hebben hun klederen gewassen in het bloed van het Lam en worden daarom niet ten dode verschrikt door het bloed in zee en rivier.
Het moet hen ondertussen wel pijn doen wanneer zij zien hoe Gods schepping kreunt onder de plagen, en hoe velen zich desondanks niet bekeren ten leven. Wij weten niet wiens hart de Heere verharden zal en daarom moeten wij aan allen zonder onderscheid dringend voorhouden dat we ons door de milieuproblemen als oordelen Gods moeten laten gezeggen.

Parkeerplaats
Die problemen moeten ons allereerst tot bekering tot de Heere brengen, en vervolgens moet die bekering zich ook uitwerken in onze levensstijl. Hier staan we beschaamd, want hoezeer schieten wij hier niet tekort. Wij deden evenzeer mee aan de beheersingsdrift en weeldezucht. Zelfs hebben wij de milieuproblemen lange tijd van onze christelijke agenda geweerd omdat we dat maar wereldse aangelegenheden vonden. Nog altijd zijn er vragen te stellen bij onze levensstijl. Zal het niet eenmaal tegen ons getuigen als de parkeerplaats van de kerk vol gestaan heeft met voertuigen die onnodig veel luxe bevatten en daarom onnodig veel energie gebruiken?
Ieder zij hier voor zijn of haar eigen geweten verantwoord. Wat in onze levensstijl werkelijk noodzakelijk is en wat de matigheid te boven gaat, is zeker niet voor iedereen gelijk. Des te noodzakelijker is het dat wij ons ieder persoonlijk op deze dingen bezinnen. Wij hebben bekering nodig, steeds opnieuw, en ook wat betreft onze levensstijl. Laten we ons bij het licht van de Schrift en geleid door de Heilige Geest beproeven. De Heere is het zo waard dat wij Hem ook hierin de eer geven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen